Dajcie mi spokój
Stój, przyjacielu —
gdy chcesz powiedzieć,
co mnie tu czeka.
Dajcie mi spokój —
ja nie chcę wiedzieć,
nie jestem ciekaw!
Nie znoś mi wieści
z tajnych gazetek,
a zwłaszcza
nie znoś mi wieści
gumowych panów
w oślizgłych płaszczach.
Ani tych, co wiedzą,
ani tych, co znają,
ani tych, co słyszeli,
co w warsztacie gadają.
Dat mi nie dawaj,
nie szeptaj na boku,
nie jestem ciekaw,
dajcie mi spokój!
O co ci chodzi,
czego ci szkoda,
co jeszcze pragniesz
zdążyć i dodać?
Jeszcze ci życia
chęć nie osłabła,
boisz się, że nas
poślą do diabła...
Kto ty jesteś? Żyd.
10 milionów Żydów
pije whisky co dnia
i liże ice krem soda1
w USA.
I piją sok grejpfrutów
przed lunchem i rano.
Szkoda ci Żydów?
Zostaną!...
Nie Żydzi zalęknieni,
Żydzi chorzy i drżący,
ale Żydzi stadionów,
Żydzi śpiewający —
Dajcie mi spokój,
po co te szepty,
ten optymista,
ten znowu sceptyk,
o co te targi,
O kim tu mowa?
Bujda, panowie —
do góry głowa,
Tomasz Mann2 pisze nową powieść,
Chaplin3 kręci i znów będzie pierwszy,
Tuwim4 w Rio znalazł pustkowie
i wyda tom wierszy,
Huberman5 stroi skrzypce,
z wydętą kpiąco wargą
próbuje sonatinę6
Einstein9 jest bezpieczny,
przeżuwa w cichości
raz jeszcze słuszność
teorii względności.
Feuchtwanger10, owszem — w sercu Żyda
dzieli się naszą troską,
ale przeżyje, panowie, i wyda
znów Wojnę żydowską.
Lopek Krukowski11 — kuzyn Mlińczyka12,
jest w USA.
Pomyślcie, panowie — krótko: Wells13
i ja — — — — — — —
Czego wam szkoda?
100 porządkowych?
facetów z gminy14?
Cóż to za głowy?
Czego żałować,
czego tu skąpić.
Al Capone15 żyje,
już on ich zastąpi.
Pomyśl przez chwilę,
przyjrzyj się z bliska,
co świat tu traci
albo co zyska.
A ty tracisz noce,
ssiesz język suchy,
szukasz na szpaltach
nowej otuchy —
Miętosisz w ręku
gazetek szmaty,
żujesz jak krowa
komunikaty.
Pomyśl króciutko
w takiej godzinie,
Tolek Słonimski16
siedzi w Londynie.
Czego się błąkasz?
i stękasz w kącie,
co też się dzieje
na wschodnim froncie,
Algier i Tunis,
Tulon — Maroko —17
a ja to wszystko
to mam głęboko.
Ja się pocieszam,
że został geniusz.
Film Walt Disneja18
aere perennius19.
Nic mi nie donoś,
za rękaw nie chwytaj,
nie mów na ucho,
nic mi nie czytaj,
że od pierwszego,
że znów Treblinki20.
Wódka jest dobra.
Ciepłe dziewczynki.
Jak ci się życie
wyda za krótkie,
przyjdź, przyjacielu,
weź mnie na wódkę.
Żonkę przyprowadź
cudzą lub swoją,
niech się kieliszki
dwoją i troją —
Ja komunikat
dam ci wspaniały,
rymem i rytmem
przetkany cały.
Pijmy za zdrowie
Julka Tuwima,
dobrze, że w Rio
i że przetrzyma.
Pijmy za zdrowie
Wellsa i Lopka
i dajcie mi spokój.
Kropka.
Przypisy:
1. ice krem soda (z ang.) — deser lodowy z wodą sodową a. z napojem gazowanym. [przypis edytorski]
2. Mann, Tomasz (1875–1955) — niemiecki prozaik, laureat Nagrody Nobla w roku 1929, autor m. in powieści Czarodziejska góra (1924) i Doktor Faustus (1947). [przypis edytorski]
3. Chaplin, Charlie — właśc. Charles Spencer Chaplin, (1889–1977), aktor komiczny i reżyser, gwiazda kina niemego. Urodzony w Londynie, karierę zrobił w USA. Stworzył postać trampa Charliego, biedaka o złotym sercu, wyposażonego w melonik, muszkę i laseczkę. W filmie Dyktator (1940) parodiował Adolfa Hitlera. [przypis edytorski]
4. Tuwim, Julian (1894–1953) — polski poeta, pisarz, satyryk, tłumacz poezji ros., fr. i niem. W dwudziestoleciu międzywojennym był jedną z najpopularniejszych postaci świata literackiego; współzałożyciel kabaretu Pikador i grupy poetyckiej Skamander, blisko związany z „Wiadomościami Literackimi”. W latach 1939–1936 na emigracji, m. in. w Rio de Janeiro. [przypis edytorski]
5. Huberman, Bronisław (1882–1947) — skrzypek-wirtuoz i pedagog muzyczny pochodzenia żydowskiego. [przypis edytorski]
6. sonatina — krótki, dwu- lub trzyczęściowy utwór muzyczny. [przypis edytorski]
7. non troppo (wł.) — nie zanadto (określenie uszczegóławiające tempo muzyczne). [przypis edytorski]
8. largo (wł.) — szeroko (określenie powolnego tempa muzycznego). [przypis edytorski]
9. Einstein, Albert (1879–1955) — urodzony w Niemczech fizyk-teoretyk pochodzenia żydowskiego, autor teorii względności (szczególna teoria względności, wraz ze słynnym równaniem E=mc2, ustalającym równoważność między masą a energią powstała w 1905 roku, ogólna teoria względności, stanowiąca teorię grawitacji, opublikowana została w 1916 roku). [przypis edytorski]
10. Feuchtwanger, Lion — właśc. Jakub Arje (1884–1958), autor m.in. powieści Żyd Süß (1925), na podstawie której Veit Harlan nakręcił propagandowy, a niezgodny z jej wymową film, oraz Wojny żydowskiej (1932), której jednym z bohaterów jest Józef Flawiusz. [przypis edytorski]
11. Krukowski, Kazimierz (1901–1984) — aktor kabaretowy, rewiowy i filmowy pochodzenia żydowskiego; używał pseudonimu „Lopek”. [przypis edytorski]
12. Majer Mlińczyk — postać Żyda z getta, w którą wcielał się Władysław Szlengel w swoich występach kabaretowych. [przypis edytorski]
13. Wells, Herbert George (1866–1946) — pisarz, klasyk fantastyki naukowej, autor m. in. Wojny światów, Wehikułu czasu i Wyspy doktora Moreau. [przypis edytorski]
14. Gmina — potoczne określenie Rady Żydowskiej, reprezentującej mieszkańców getta przed władzami okupacyjnymi. [przypis edytorski]
15. Al Capone — właśc. Alphonse Gabriel Capone, pseudoonim Scarface (1899–1947) amerykański gangster pochodzenia włoskiego, działający w Chicago. [przypis edytorski]
16. Słonimski, Antoni (1895–1976) — poeta, felietonista i humorysta pochodzenia żydowskiego, członek grupy literackiej „Skamander”, w czasie wojny na emigracji w Paryżu i w Londynie, po wojnie działał w Związku Literatów Polskich i w opozycji. [przypis edytorski]
17. Algier i Tunis, Tulon — Maroko — — aluzje do działań wojennych w Afryce. [przypis edytorski]
18. Disney, Walt (1901–1966) — amerykański animator, reżyser i producent filmowy, założyciel istniejącego do dziś studia filmowego. [przypis edytorski]
19. aere perennius (łac.) — trwalszy od spiżu (Horacy, Pieśń III, 30). [przypis edytorski]
20. Treblinka — obóz zagłady funkcjonujące w okresie od lipca 1942 roku do listopada 1943 roku w pobliżu wsi Treblinka w obecnym województwie mazowieckim; kierowano do niego Żydów z polskich gett w ramach akcji zagłady Żydów noszącej kryptonim Reinhardt; w obozie funkcjonowały komory gazowe. [przypis edytorski]