Polska

Po polach rozpiętych jak na szpilce motyl

wieczorem śpiew nacichał.

Przez małe okienka widać było:

piaszczyste drogi kładły ciepłe ciała

przez rozmaryny kwitnące w doniczkach.

I tylko nocą — przy świecach — ziemia dudni — słychać.

W opuszczonych salach złorzeczył Matejko¹.

(Szum do snu kołysał, szum flag porozwieszanych na chmielowych tyczkach.)

Spod dachu kołder w snach łzy się zrywały —

serca burzył jak miłość.

Wychodzili skoro świt,

gdy rzeczy dymiły przykryte, jak szarymi pokrowcami — rosą.

Czy wśród kwiatów i skorup, krągłych jak muszelki,

nie ujrzą rudych plam

i rdzy z łańcucha Prometeusza².

Taki ponury mit.

Dziewczętom pąki białych róż we włosach...

Łoskot podków dogasał,

ćmy siadały na uszach.

A kiedy los nam zadał kłam

i rzucił w twarze wrześniem jak granatem,

płonęły róże i płonęły lasy,

wszędzie dzwoniło mgliste Westerplatte³.

A ci, co odchodzili błogosławieni łuną,

odwracali się jeszcze na skraju skalistej Ananke⁴,

by z oczu błysk ojczyzny jak testament ciskać i

z hukiem jak kamienie w bożą przepaść runąć.

Płyną Wisłą, płyną zakrwawione wianki.

(Czy na pomnikach koń nie parsknie).

Wszak myśmy z tego zrobili nazwiska,

błyski i ogień wyzbierali skrzętnie⁵,

utkali skrzydła prawie jak husarskie

i przymierzali w zachwyceniu, legendą odświętni.

Na ołtarzach.

Zmiłuj się, zmiłuj, Boże Łazarzy⁶ —

bo wielka była tęsknota,

bo wielkie jest cierpienie.

Przypisy:

1. Matejko, Jan (1838–1893) — malarz, autor obrazów o tematyce historycznej, dyrektor i wykładowca Szkoły Sztuk Pięknych w Krakowie. [przypis edytorski]

2. Prometeusz (mit. gr.) — bohater, który stworzył człowieka, lepiąc go z gliny zmieszanej ze łzami, a następnie, wbrew woli bogów, obawiających się buntu ludzi podobnego do wcześniejszego buntu Tytanów, podarował ludziom ogień. Za karę został przykuty do skał Kaukazu, gdzie sęp wyjadał mu codziennie odrastającą wątrobę. [przypis edytorski]

3. Westerplatte — półwysep w Gdańsku, w 1939 polska enklawa w Wolnym Mieście Gdańsku, broniona do 7 września 1939. [przypis edytorski]

4. Ananke (mit. gr.) — bogini konieczności, nieuniknionego losu; matka Mojr; przen.: przeznaczenie. [przypis edytorski]

5. Wszak myśmy z tego zrobili nazwiska, błyski i ogień wyzbierali skrzętnie — por. Juliusz Słowacki, Do Polski: Wszak myśmy z twego zrobili nazwiska pacierz, co płacze, i piorun, co błyska. [przypis edytorski]

6. Łazarz — postać biblijna, przyjaciel Jezusa, który wg Ewangelii Jana umarł i został przez Jezusa wskrzeszony. [przypis edytorski]