AB
Abad y todo superior. = Ponóan.
Abadejo. = Toad toad.
Abadesa. = Ponóan sa mg̃a binócot, sa mg̃a monja.
Abadía. = Baláy convento ug mg̃a dona sa mg̃a monje, sa mg̃a Padre.
Abajo. = Sa silong, sa obos, sa ilálom.
Abalanzar, poner las balanzas del peso en fiel. = Tadong, bantang.
Abalanzarse, arrojarse, impeler. = Hamlag, damag, dasmag. * Con los brazos abientos. = Damhag, dasmag.
Abalorio de color de oro. = Samboláoan. * De diferentes calidades y figuras. = Malabóla.
Abanderado. = Ang magadála sa bandera.
Abandonar. = Bia, sagad ó paságad.
Abandono. = Pagcabía.
Abanicar. = Pagpáypay, pagapáyod.
Abanico. = Paypay, apáyod.
Abanto. = Langgam.
Abaratar. = Pagóbos ang bili, pagsáhol.
Abarcar con los manos. = Hogpong, pongpong. * Abrazando. = Paggácus, paghácgom; paggámal.
Abarquillado. = Haláoig sa calíng̃in.
Abarracarse. = Pagsílong sa mg̃a payág.
Abarragarse. V. [Amancebarse].
Abarrancadero. = Calonáng̃an, lonáng̃an, cayanáng̃an.
Abarrancarse. = Liguid, lonáng.
Abarrotar. = Pagponó sa mg̃a sooc.
Abastecer. = Paghátag, pagándam, pagtagána sa quinahánglan.
Abasto. = Pagcabáton sa mg̃a Calán-on.
Abatanar. = Pagbónal, paglígis sa mg̃a panápton.
Abatido. = Obos, oaláy polos, talamáyon.
Abatimiento. = Pagpaóbus sa bóot.
Abatir, abatirse. = Paóbus, pagpaóbos, obó, daog, padáog, pagtámay.
Abdicar. = Dilí, ayad.
Abeja. = Potiócan, lígoan.
Abejar. = Odlan, pagapóy-an sa mg̃a patiócan.
Abejarron. = Boyog, guiao, biao.
Abejarruco. = Langgam.
Abejon. = Laqui sa mg̃a potiócan, potiócan ng̃a laqui.
Abejonazo. = Boyog ng̃a dagcó.
Abejoncillo. = Boyog ng̃a diótay.
Abejorro. = Boyog, guiao, biao. [[3]]
Abejuno. = Canhic, canhig potiócan.
Abertura de boca ó dedos. = Sing̃í, guing̃i. * De camisa por el cuello. = Liab. * En tierra, tabla, pared, &c. = Bohó, bang̃ag, lotac, boong, gotang, goang. * De bolsillo ó manera. = Si-si, quisí.
Abierta puerta, ventana. = Inábli, inócab. * Llaga. = Binóca.
Abjurar. = Pagmatúod sa pagpanómpa, pagdíli sa pagpanómpa sa guitóg-an, sa guipamatúod ng̃a daan.
Ablandar. = Bonol, homoc, bon-og, lomo, comos. * Al obstinado, renitente. = Alam alam.
Abnegacion. = Pagdíli sa caogalíng̃on ng̃a pagbóot, sa cailíbgon.
Abnegar. = Idem.
Abobado. = Hong̃og, bong̃og, colang sa bóot, alang alang, colidó, magáan ug buot, miné.
Abochornar, hacer mucho calor. = Aling̃íi, alang̃áan, aling̃ása. * Causar á alguno vergüenza. = Olao.
Abofetear. = Sagpá, tagpá, sumbag. * De revés. = Tampalíng.
Abogado, letrado, protector, patron. = Tomalában, manlalában, mananábang.
Abogar. = Tabang, laban.
Abolir. = Pagóndang sa batásan.
Abollar. = Gopoc, yopoc, lópiac.
Abolladura. = Idem.
Abominable. = Tacós ng̃a pagadómtan, paglicáyan, dolómtan.
Abominar. = Domót, daot, lícay.
Abonanzar. = Pagsógor sa pagcalínao, paglínao.
Abonar. = Nagamaáyo, nagapacamaáyo, angcat.
Abordar una embarcacion á otra, ó chocar una con otra. = Bangga, sangca.
Aborrascarse el tíempo. = Onós, dag-om.
Aborrecer. = Domót.
Aborrecible. = Dolómtan, tacós ng̃a, pagadómtan.
Abortar. = Coha, tactac, tagas.
Abotonar. = Pagbotones, pig-got.
Aboyar embarcacion. = Pagpalayáo, pagpatáo, patáo, pagpatáob, pagpalutáo.
Abrasar, quemar. = Sonog, silab, daob, pasó.
Abrazadera. = Bacólong.
Abrazar, ceñir. = Halog, gacos. * Niño. = Cogos, codcod. * Copcop, sacom, acba, tamba.
Abreviar. = Dalí, lactod, daclit. * Nombre por cariño. = Dangga.
Abrigarse con ropa. = Colópo, tabon. * Abrazando á otro. = Copóy, gacos, halog. * Del viento el que navega ó cualquiera otro. = Salípod, salísip, salimbong.
Abrir puerta, &c. = Abli, ocab. * haciendo brecha. = Locab, longcab. * Boca ó lábios. = Ng̃a ng̃a, bang̃áng̃a, bong̃at.
Abrirse grano que se tuesta. = Biti. * Flor de árbol, &c., [[4]]capullo de algodon, &c., zurron de frutas, &c. = Bosoag, boscag, hathat, bocad, bongday.
Abrir cosa tapada, tinaja, caja, &c. = Bocas. * Los ojos. = Boca, matá, bolícat, boníhat; picat.
Abrirse alguno paso por alguna parte. = Bolhang.
Abrir algo por medio. = Si-si, sa-sa. * Animal por el lomo. = Bolhag. * Por la barriga. = Hibos, li-li, lili, dadas, di-di, si-si. En cebú, Abli, yasyas. * La mano, ó ropa, esteras, &c. = Boclad, ladlad. * Las piernas. = Bila, biláca. * Hinchazón, grano, &c. = Carlit, tosdic, cadlis. * El pez las agallas para respirar. = Hicab hicab, tocab tocab. * Muesca en palo, &c. = Sing̃it. * Agujero en pared, palo, &c. = Bohó, tihab, tohob. * La boca bostezando. = Hoyab, ling̃ábng̃ab. * La boca agonizando. = Ting̃á, ting-ab. * Algo por fuerza. = Ting̃ál, bing̃at.
Abrirse algo, rajarse, separarse. = Ganghal, sa-sa, pacas, booac, lotac, bitas.
Abrir cerradura ó candado. = Abli.
Abrirse herida. = Boca, boto, bosoang. * Rio, zanja, &c., tomar nueva dirreccion. = Bos-oang.
Abrir camino, sendero ó calzada. = Gahit, gahad.
Abrojo. = Tonoc, sapínit.
Abocharse. = Cao-it, sab-it.
Abroquelarse, cubrirse con el broquel. = Calásag, pagpang̃alásag, lipod, salípod.
Abrumarse con algun grave peso. = Daug sa cabóg-at.
Absit. = Simbacó.
Absolucion. = Pagdaláng̃in.
Absolutamente. = Gayód.
Absoluto. = Caogalíng̃on.
Absolver. = Tangtang, baoi, daláng̃in.
Absorver, empapar. = Soyop, yopyop.
Absorto. = Nating̃ála, nabólong.
Abstenerse, ayunar. = Poása, pogong, hayat.
Absterger, limpiar. = Pahid, nisnis, nosnos, hugas, quias. * Limpiar heridas. = Honal.
Abstraerse de los sentidos, enagenarse de las cosas sensibles. = Pagoalá sa boot, pagpógdao.
Abubilla. = Langgam.
Abuelo, abuela. = Apóhan. * Id. segundos. = Song̃áy. * Id. terceros. = Songcod, sogcod, apóhan sa tohod. * Id. cuartos. = Sayómag. * Abuelo, abuela, palabras de cariño. = Amba, yombo, ombo, inda.
Abultar alguna cosa. = Gántong, dagcong booc, gantóong.
Abundancia. = Pagcaábo, pagcadághan, pagcadasál.
Abundar algo. = Abo, dághan, dasál.
Aburrir, molestar. = Samoc, coti coti, toyo.
Aburujar. = Comot, gom-os.
Abusar. = Sagad, paságad, labí, hagálam.
Abyeccion. V. [Abatimiento].
Abyecto. V. [Abatido].
[[Índice]]