AN
Anacoreta. = Ang nagapoyó sa caming̃áoan, penitenciáhon.
Anade. = Gaquít, itic.
Anadear. = Paglacát ing̃on sa paglacáo sa gaquít.
Analogía. = Pagcaíng̃on, pagcaáng̃ay, cailíngnan, pagcasáma.
Análogo. = Idem.
Anaranjado. = Ang may color ing̃on sa color sa ocban.
Anatema. = Pagbólag sa táuong cristianos sa pagcaambítan sa obán ng̃a isicacristianos, ug sa mg̃a santos. * Paghimadáot.
Anatomía. = Pagbólag bólag sa mg̃a báhin sa laoas.
Anciano. = Tigúlang, cadáan ng̃a táuo.
Ancla. = Sinípit. * De la esperanza. = Sinípit ng̃a dacóan.
Anclaje. = Bayad sa pinondóhan.
Anclar. = Pagpóndo, paghólog sa sinípit.
Anclote. = Sinípit ng̃a diótay.
Ancho. = Bolang, halagpád, yapad yapad, halóag.
Anchura. = Calápdon, guilápdon, calapád. * De ropa. = Sangcad, son-ot, son-od.
Andadero. = Dalan ng̃a masáyon pagaláctan.
Andado. = Dalan ng̃a guiaguían sa nacadághan ug sa daghánan ng̃a mg̃a táuo.
Andador. = Hilacáo, tiglacát, maglalacáo. * Bisan onsa ng̃a igatóon sa paglacát sa mg̃a bátang diótay.
Andamio. = Dalámba, pala pála.
Andana. = Cataláyan.
Andanada. = Ang pagbóhi ng̃a dong̃an sa mang̃a lóthang ng̃atanán sa luyo sa sacayán, sa usá ca quílid.
Andante. V. [Andador].
Andar. = Lacát, lacáo, panao, lacang. * Con otros. = Cuyog, obán, buylog. * Delante. = Ona. * Alrededor. = Toyoc, libod, libot. * Vagabundeando. = Libod libod, sodoy, laag láag. * Estraviado. = Saláag. [[10]]* Los niños gateando, cangrejos y otros animales. = Coyámag, camang. * Hormigas y reptiles. = Coyámang. * Cojeando. = Quíang quiang, piáng. * Arrastando los pies. = Sagóyod. * Cuando hace mucho sol. = Song̃ásong. * Yendo y viniendo. = Sombálic, balic balic, sibog sibog. * Por maroma, palo, caña, &c. = Latay látay. * Los perros alrededor para hacer cariños á sus amos ó para coger la presa. = Ibid ibid. * De aquí para allí, de una á otra parte. = Lahay láhay, boyan bóyan. * En puntillas. = Tihin. * En un pié. = Quingquing, taquíngquing. * Hácia atrás. = Isol, sibog. * Entre yerba ó malezas. = Docao. * En convoy. = Abay. * Despacio. = Anánay, ticsio, agínid. * Las culebras y demás reptíles. = Hioal hioal, goyod, dahic. * De noche. = Sodsod. * Con las nalgas. = Agínod, ilíod.
Andariego. V. [Andador]. * Ang díli mahamótang, ang díli mopoyó.
Andarin. V. [Andador].
Andas. = Bolotáng̃an sa pagyáyong sa mang̃a santos con sa táuo ba, buhi con patáy.
Andrajo. = Noog, tinábas sa panápton ng̃a guibísti sa táuo.
Andrajoso. = Ang nagabísti sa guising panápton, sa bisti ng̃a guisi, sa mang̃a noog.
Anécdota. = Suguílon, balíta ng̃a oalá pa hingbalóan, ng̃a oalá pa mabántog.
Anegadizo lugar. = Danáoan, lonópan, sinapóhan, pagasapólan, tobígan caáyo.
Anegar avenida. = Sopo, sapol. * Diluvio. = Lonóp.
Aneurisma. = Pagcahóbag guícan sa pagcabógto sa caogátan.
Anfibio. = Mananáp ng̃a mobóhi sa yota ug sa tobig.
Anfion, ópio. = Bolígod, bodígot, bolíng̃ot.
Ángel. = Ángeles. * Malo. = Yaoa.
Angélica. = Tanóm.
Angelical. = Ang nahatong̃ód con may panigíngnan sa Ángeles.
Angelico. = Ang bátang diótay.
Angostísimo. = Hagóot caáyo, masígpit, haíctin uyámot.
Angosto. = Haíctin, hagóot, masígpit, quipot, quipiong.
Anguila. = Catsíli, bais.
Angustia. = Sobó, aoa, yogot, hayhay, hopao.
Angustioso. = Masolób-on, guicayógtan, nasobó, guicagólan, guimíng̃ao, guilísdan.
Anhelar. = Ibog, pagpanghináot, pagsingcámot.
Anidar. = Pagsálag.
Anillo. = Singsing, bangquíao. * De bejuco. = Bacólong.
Ánima. = Calág sa purgatorio. * Ang bohó sa mang̃a lóthang.
Animacion. = Ang pagpasolód sa Dios sa mang̃a calág sa ílang mang̃a láoas. * Pagcadalí sa pagbóhat ug sa pagpamólong.
Animal. = Mananáp.
Animalazo. = Mananáp ng̃a dagcó. * Ang tauo ng̃a oaláy quinaádman bisan diriót.
Animar. V. [Animacion]. * Para hacer ó decir algo. = Agda.
Animarse. = Bisog bisog, paglógos logos.
Ánimo. = Calág, huna huna. * Isod, oaláy cahádloc ug catálao, caísog.
Animosidad. = Pagcaoaláy catáhap, cahádloc ug catálao. * Caísog, caísod.
Animoso. = Idem.
Aniñarse. = Pagíng̃on sa mang̃a báta, pagáng̃o ang̃o.
Aniquilarse. = Oalá, gobá.
Anís. = Lamódyo.
Anisado. = Vino ng̃a sináctan sa anís.
Anisar. = Yotang guitámnan sa lamódyo. [[11]]
Ano. = Lobót, ang aguían sa tá-i.
Anoche. = Gabíy, gáb-i.
Anochecer. = Cagabihíon, cahapónon, hadóol sa pagcabíy.
Anona. = Pagcadághan sa mang̃a calán-on.
Anonadarse. V. [Aniquilarse]. * Pagpaóbos, boloc, lisang, hadloc.
Á nosotros, excluyendo á algunos de aquellos con quienes se habla. = Canámo. * Incluyendo á todos. = Canáto.
Ánsia, deseo. = Ibog, pagpanghináot. * Congoja, fatiga, afliccion. = Casáquit, camíng̃ao, cayógot, calisód, cagóol. * Basca. = Calóod sa guinháoa.
Ansiedad. = Idem.
Ansioso. = Ang maíbog, maibógon.
Antagonista. = Ang magabátoc, ang molális, ang magaílog sa pagailógan sa lain.
Antaño. = Sa usa ca túig ng̃a miági, sa canhi.
Anteanoche. = Sa usáng gabíy, sa usá ca gabíy.
Anteantaño. = Caron icatoló ca túig, toló ca túig ng̃a dáan.
Anteanteanoche. = Carón icatoló ca gabíy, toló ca gabíy ng̃a dáan.
Anteayer. = Sa usáng adlao, sa usá ca adlao.
Antecama. = Panápton ng̃a ibítay sa atubáng̃an sa catre, sa pagtábon ug pagsalípod sa anáa sa ilálom.
Antecámara. = Ang solód ona sa lasalas.
Antecedente. = Nagaóna, nanghióna.
Antecedentemente. = Ona pa, daan pa.
Antecesor. = Ang guiilísan, guinsóndan.
Antecoger. = Pagpaóna, padala sa ona, sa onáhan.
Antecristo. = Tauo ng̃a daótan oyámot ug yaoa yaoáan, ng̃a magadáot sa dagcong pagdomót sa santa Iglesia ug sa mg̃a cristianos.
Antediluviano. = Ng̃atanán ng̃a mióna sa paglonóp sa Dios sa calibútan.
Anteiglesia. = Saoang sa Singbahán.
Antelacion. = Daan, ona.
Anteojo. = Salamín ng̃a itáod sa atubáng̃an sa mg̃a matá, sa maáyong pagtán-ao.
Antepagar. = Pagbáyad ng̃a ona, inónang bayad.
Antepasado tiempo. = Túig ng̃a daan, túig ng̃a miági. * Ascendiente. = Guinicánan, guilioátan, guisóndan ng̃a mg̃a tigúlang.
Antepecho. = Hambóyan.
Antepenúltimo. = Guisóndan sa catapúsan.
Anterior. V. [Antelacion].
Anteriormente. = Idem; sa canhing tiempo, niádto.
Antes. = Caníha, dáan, canhi, caganíha. * El primero. = Ang nahaóna. * Bien. = Hinóo, hinóa, hinonóa. * Que. = Sa oalá pa, ang oalá pa.
Antesala. V. [Antecámara].
Antetemplo. V. [Anteiglesia].
Antevíspera. = Guisóndan sa víspera. V. [Anteayer].
Anticiparse. = Sayó, ona.
Anticipadamente. = Daan pa, ona pa.
Antídoto. = Tambal sa hiló.
Antigualla. = Botang ng̃a cadáan caáyo ng̃a dili na magámit. * Batásan ng̃a cadáan.
Antigüedad. = Pagcadáan, pagcacánhi, canhing tiempo.
Antiguo. = Daan, cadáan, tigúlang, dugay na.
Antipapa. = Ang moágao sa pagcapápa.
Antiparras. V. [Anteojo].
Antípoda. = Ang nagapoyó sa loyó sa calibótan ug nagaatúbang ang íang tiil sa tiil ta.
Antojadizo. = Mailíbgon, maibógon, maíbog.
Antojarse. = Ibog.
Antojo. = Caíbog.
Antorcha. = Soló.
Antropófago. = Ang mocáon sa isigcatáuo. [[11]]
Antruejo. = Ang toló ca adlao ng̃a guisóndan sa badlis, sa miércoles sa abó.
Anualmente. = Sa túig túig ng̃atanán, sa matagtúig, sa tápan ng̃a túig.
Anublar. = Dag-om, gabon, ng̃itng̃it, dampag, landong.
Anudar. = Balígtos, dogtong, tog-ot, sipong, balíghot, sumpay.
Anuente. = Ang moángdo, motángdo, mobóot.
Anular. = Pagsógod sa pagcaoaláy bali sa may bali ng̃a dáan.
Anunciacion. = Pagpahibaló, pagbalíta. * Pagcónsad sa Ángeles ng̃a si S. Gabriel cang María Santísima.
Anunciar. = Habaló, balíta, sayod.
Anuncio. V. [Anunciacion].
Ánuo. V. [Anualmente].
Anverso. = Ang licód sa nauong.
Anzuelo. = Taga, bíng-uit, quioal, Lambo, biloig, bilicógcog, bonit, cao-it.
[[Índice]]