GE
Gelatina. = Matám-is, sabáo, &c., ng̃a espeso, mahágcot caáyo. * Ang dogá sa obán ng̃a mg̃a bong̃a ng̃a pagaboháton ug matám-is ng̃a espeso, mahágcot ug masíhag.
Gelido. = Ang mabógnao caáyo, ang natibúoc guican sa dagcóng tognao.
Gemela. = Bulac.
Gemelo. = Calóha.
Gemido. = Pagcabachó, pagcaagólo.
Gemidor. = Tigbachó, tigagólo, ang nagabachó, nagaagólo.
Géminis. = Timáan sa zodiaco ng̃a nahatong̃ód sa bolan sa mayo. * Haclop, hampol ng̃a pagaboháton sa pintura ng̃a maputí ng̃a guing̃álan ug albayalde, sa talo ng̃a tinúnao, sa lana ng̃a rosado ug sa tobig.
Gemir. = Pagagólo, pagbachó. * Pagtíng̃og sa mang̃a mananáp ug pagtonóg sa bisan onsa, maíng̃on sa mg̃a pagbachó sa mg̃a táuo.
Genciana. = Tanóm ng̃a italámbal.
Genealogía. = Cadaghánan sa mg̃a guinicánan, sa mg̃a guinlioátan sa usá ca táuo.
Genealogista. = Ang táuo ng̃a nahilábot sa pagsáyod sa mg̃a guinicánan sa mg̃a táuo.
Generable. = Ang arang ilíoat.
Generacion. = Ang paglíoat. * Ang mg̃a lioat sa usá ca guinicánan. * Cadaghánan sa mg̃a táuo. * Ng̃atanán ng̃a bohi.
General. = Ang solód ng̃a pagatón-an sa mg̃a quinaádman, escolahán. * Ang ponóan sa tagsa ca pang̃obátan sa mg̃a soldados. * Ang ponóan ng̃a labí ug dagcóan sa mg̃a caparían.
Generala. = Pagcagobóc, pagtóctoc sa mg̃a tambol, arón managátang ang mg̃a soldados sa lugar ng̃a pagaatáng̃an. [[131]]
Generalato. = Opicio con cahímtang sa pagcaponóan sa mg̃a caparían, ug ang túig, ang tiempo ng̃a pagadogáyan sa ilang opicio.
Generalidad. = Pagcadághan, cadaghánan sa bisan onsa.
Generalísimo. = Ang ponóan ng̃a labí sa obán ng̃a mang̃a ponóan sa mg̃a soldados.
Generalizar. = Pagbántog, pagbaláod, pagsóguid sa cadaigánan sa bisan onsa.
Generante. = Ang magalíoat.
Generativo. = Ang may gahóm sa paglíoat.
Genérico. = Ang ang̃ay sa daghan ng̃a mg̃a calaínan.
Género. = Ang ang̃ay ug macasácop sa daghan ng̃a mg̃a táuo con botang. * Manggad.
Generosidad. = Pagcadato, pagcahamíli ng̃a guican sa mg̃a tigúlang, sa mg̃a guinlioátan. * Pagcalólot. * Pagcabáscog sa cásing cásing, sa mg̃a bohat ng̃a macóli ug malisód.
Generoso. = Táuo ng̃a hamíli, bilídhon, sa maáyong guinicánan. * Malólot, homalátag. * Bisan onsa ng̃a mahál, maáyo labí sa isigcaíng̃on.
Genetliaca. = Quinaádman, tolohóan ng̃a bacácon sa pagtágna sa palad sa mg̃a táuo, tong̃ód sa adlao ug sa horas ng̃a guicatauóhan níla.
Genial. = Ang ang̃ay ug ang nahatong̃ód sa gaui, sa cagaoían, sa batásan sa bisan cansa.
Genialidad. = Ang batásan ng̃a ang̃ay sa gaoi ng̃a quinaía sa tagsa ca táuo.
Genialmente. = Ing̃on sa ang̃ay sa gaoi sa tagsa ca táuo.
Geniazo. = Gaoi ng̃a maísog.
Genio. = Gaui, cagaoían, batásan. * Ng̃alan ng̃a guihátag sa canhíng tiempo sa mg̃a dioatáhan sa usá ca dios dios ng̃a magbobóhat sa ng̃atanán.
Genista. = Tanóm.
Genital. = Quinatáuo, boto, utin, laís.
Genitivo. = Ang arang maglíoat.
Gente. = Mg̃a táuo. * Cadaghánan sa mg̃a soldados. * Banay, pagcacaobánan.
Gentecilla. = Mg̃a táuo ng̃a obos, sa molomalágsot ng̃a batásan.
Gentil. = Dioatáhan, táuo ng̃a díli cristianos. * Táuo ng̃a cosgon, ang̃áyan, baihónan, sa maáyong pagcatíndog. * Sologóon sa mg̃a hari.
Gentileza. V. [Gallardía]. * Pagábi abi.
Gentilicio. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a táuo ug sa mang̃a Guinharían. * Ang nahatong̃ód sa mg̃a banay, sa mg̃a lioat con calioátan.
Gentílico. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a dioatáhan, sa mg̃a táuo ng̃a díli cristianos.
Gentilidad. = Religion ng̃a daótan ug bacácon sa mang̃a dioatáhan. * Cadaghánan sa mg̃a dioatáhan.
Gestilismo. = Idem.
Gentilizar. = Pagdioáta, pagnonót sa mg̃a toloóhan ng̃a bacácon, sa mg̃a dioatáhan.
Gentilmente. = Sa pagcaáng̃ay, sa caang̃áyan. * Ing̃on sa batásan sa mg̃a dioatáhan.
Gentío. = Pagcadághan, cadaghánan, catilíngban sa mg̃a táuo.
Gentualla. = Mg̃a táuo ng̃a tacós pasipád-an, mang̃a táuo ng̃a labíng talamáyon.
Gentuza. = Idem.
Genuflexion. = Pagcalohód sa usá ca tohod.
Genuino. = Ogalíng̃on, caogalíng̃on. * Táuo ng̃a díli coti cotíhan, sa maháoan ng̃a boot.
Geografía. = Quinaádman ng̃a magaásoy sa pagcabótang sa ng̃atanán ng̃a yota sa calibótan.
Geográficamente. = Ing̃on sa nahamótang sa geografía.
Geográfico. = Ang nahatong̃ód sa geografía, sa quinaádman ng̃a nagaásoy sa pagcabótang sa mg̃a longsod, &c., sa tibuoc ng̃a calibútan. [[131]]
Geógrafo. = Ang maálam sa geografía.
Geología. = Quinaádman sa magaásoy sa pagcabótang sa ng̃atanán ng̃a motoróc ug magáma sa luyo ug sa luyo, sa bisan diin sa calibótan.
Geomancía. = Quinaádman ng̃a bacácon, toloóhan ng̃a daótan, ng̃a guican sa pagcabótang sa mg̃a binóhat ng̃a hingcaplágan sa yota, sa mg̃a barlis, &c., ng̃a pagaboháton sa maong yota.
Geometría. = Quinaádman ng̃a magaásoy sa cadagcóon ug sa mg̃a socod sa ng̃atanán.
Geométricamente. = Ing̃on sa ang̃ay sa geometría.
Geométrico. = Ang nahatong̃ód sa geometría, sa quinaádman ng̃a igacaíla sa cadadagcóon ug sa socod sa ng̃atanán.
Geranio. = Tanóm, dagámi ng̃a ing̃on sa dalópang.
Gerifalte ó Garifalco. = Langgam. * Lothang ng̃a holohatáas sa diótay ng̃a bohó. * Caoatán.
Gérmen. = Sinógdan, guinicánan sa bisan onsa. * Binhi.
Germinacion. = Pagcatoróc.
Germinar. = Toróc.
Gerundiada. = Polong ng̃a talamáyon ng̃a tacós pasipád-an.
Gestero. = Ang magaláin lain sa nauong, ang magcolíot.
Gesticulacion. = Pagcaláin sa nauong, pagcaculíot, pagcahímot.
Gesticular. = Pagláin sa nauong, pagculíot, paghímot, paguíng uing, pagosáng̃ab.
Gesto. = Nauong, baihon. * Culíot, uing uing, himot, osáng̃ab.
[[Índice]]