JU
Juan. = Cajon cajon ng̃a guibótang sa mg̃a Singbahán ng̃a pagasórlan sa mg̃a limos. [[166]]
Juanete. = Quinacomalagcóan sa mg̃a tiil. * Tagsa ca bocóg sa mg̃a apapáng̃ig. * Tagsa ca layág ng̃a nagatóngtong ug nahaibábao sa gabia ug sa belacho.
Juardia. = Buling sa mg̃a panápton.
Juardioso. = Panápton ng̃a bulíng̃on.
Jubilacion. = Pagcaóndang sa opicio sa bisan cansang tauo, sa pagbílin canía sa dong̃og ug sohol ng̃a hingtúngdan.
Jubilar. = Pagcóha sa opicio con sa catongdánan sa bisan cansa, ug pagbílin canía sa sohol ng̃a tibóoc con sa usá ca bahin, ug sa dong̃og.
Jubileo. = Piesta ng̃a dagcó sa mg̃a israelitas ng̃a guipiesta nila sa tagsa ca calím-an ca túig. * Pagtógot con pagpasáylo sa mg̃a baláidon sa mg̃a salá, ng̃a itógot sa Santos ng̃a Papa osáhay, sa dagcóng polós sa mg̃a binoñágan.
Júbilo. = Calípay, himáya.
Jubon. = Supa sa oaláy manggas.
Judáico. = Ang nahatong̃ód sa mg̃a Judíos.
Judaismo. = Religion, pagtóo sa mg̃a Judíos.
Judaizante. = Ang mononót sa mg̃a pagtóo sa mg̃a Judíos.
Judaizar. = Pagtóo, pagnonót, pagápas sa religion sa mg̃a Judíos.
Júdas. = Borhíon.
Judería. = Lugar, barrio ng̃a guimpúy-an sa mg̃a Judíos. * Tampo, amot, tampa ng̃a guinabáyad sa mg̃a Judíos.
Judía. = Balátong sa mg̃a castila, prijoles.
Judiada. = Bohat ng̃a mabáng̃is. * Tobo ng̃a dagcóan caáyo ug dinilí.
Judicante. = Ang tagsa sa mg̃a hocom ng̃a mahilábot sa mg̃a paghócom sa mg̃a ministro sa Justicia ng̃a nanagbórhi ug nanagbalígya sa ilang opicio ug catogdánan.
Judicatura. = Opicio, cahímtang sa mg̃a hocom. * Pagcahócom.
Judicial. = Ang nahatong̃ód sa paghócom ug pagsentensia.
Judicialmente. = Sa hocmánan, sa pagcahócom.
Judío. = Ang magatóman sa batásan ng̃a caráan ni Maisés. * Ang nahatong̃ód sa mg̃a Judíos. * Polong ng̃a pagagamíton, guican sa capong̃ót ug caligótgot sa pagyóbit ug pagpasipála sa isigcatáuo.
Juego. = Dula, caling̃áoan. * Catilíngban sa mg̃a dahon sa baraja ng̃a macaáyo sa mg̃a pagsogál, ng̃a icasogál. * Quinaádman sa pagdáng̃at, ug sa pagcóha sa bisan onsa. * Cadahánan sa mg̃a casangcápan sa mg̃a coche, mg̃a caro, mg̃a galíng̃an sa opát ca rueda. * Pagtíao, pagtístis. * De manos. = Tanghága.
Jueves. = Jueves, ang icalíma ca adlao sa semana, apil ang domingo.
Juez. = Hocom, ang may gahóm sa paghócom, sa paghósay sa mg̃a capolong̃ánan, sa pagsentensia.
Jugada. = Pagsogál, pagcasogál. * Bohat ng̃a daótan ug ng̃a oalá paabóton, contra sa isigcatáuo.
Jugador. = Ang magasogál, sogaról, tigsogál.
Jugante. = Idem.
Jugar. = Pagsogál. * Pagdóla, paglíng̃ao ling̃ao. * Pagsámoc, pagcóndat. * Pagtíao. * Pagyobit, pagtámay sa isigcatáuo.
Jugarreta. = Pagsogál ng̃a daótan.
Juglar. = Ang nahilábot sa mg̃a pagsogál ug mg̃a paglímbong.
Jugo. = Dogá sa mg̃a cahoy, mg̃a tanóm, &c. * Bisan onsa ng̃a may caposlánan.
Jugoso. = Ang may dugá, ang dogáan. * Capuslánan, bisan onsa ng̃a may polós. [[167]]
Jugue. = Hugao, boling.
Juguete. = Duláan. * Pagcatíao, pagcatístis.
Juguetear. = Pagdúla, dula, pagling̃ao, pagtíao tiao.
Jugueton. = Táuo con mananáp ng̃a magadúla dula, magacolocúndat sa masóbsob.
Juicio. = Boot, cabobót-on, pagcabóot, pagbóot, caboótan, salabótan. * Pagíla sa mg̃a capolong̃ánan ug mg̃a hulusáyon sa paghócom ug sa pagsentensia.
Juiciosamente. = Sa pagcaboótan.
Juicioso. = Ang boótan, ang may boot, ang guisógdan ug guisórlan sa bóot. * Bisan onsa ng̃a guibúhat sa pagcaboótan.
Julepe. = Ilímnon ng̃a matám-is ng̃a pagaboháton sa mg̃a licor ng̃a nagacaláin lain, ng̃a sináctan sa asúcar con sa calámay. * Casábang dagcó ug maháit.
Julio. = Julio, ang icapíto ca bulan sa túig.
Julo. = Mananáp ng̃a aghop ng̃a moóna sa mg̃a mananáp ng̃a ihálas.
Jumenta. = Babe sa jumento.
Jumental. = Ang nahatong̃ód sa jumento.
Jumentil. = Idem.
Jumento. V. [Borrico].
Juncal. = Lugar ng̃a pagatobóan sa mg̃a banban, sa mg̃a tigbao.
Juncia. = Tanóm ng̃a italámbal ug mahomót.
Junciana. = Mg̃a dahon ng̃a laya. * Pagcaándac.
Junciera. = Sorlánan sa yota ng̃a guitaclóban sa taclob ng̃a binóho bohóan, arón mahong̃áo ug maalísng̃ao ang bahó sa mg̃a dahon ug mg̃a dagámi ng̃a mahomót ng̃a guinasolód dihá.
Junco. = Banban, tigbao, ooáy. * Sacayán ng̃a diótay.
Junio. = Junio, ang icaónom ca bulan sa túig.
Junior. = Ang Padreng religioso ng̃a anáa sa ilálom sa gahóm ug paghópot sa maestro de novicios.
Juno. = Ang usá sa ópat ca malíng̃in sa Lang̃it ng̃a guing̃álan ug planetas, ng̃a nanaglibót sa aldao ug ng̃a guipaambítan sa iang sugá.
Junquillo. = Tanóm ng̃a magabólae sa mg̃a bolac ng̃a malálag ug mahomót caáyo.
Junta. = Catilíngban sa mg̃a táuo. * Pagcaípon, pagcatíp-oc, pagcating̃ób, pagcahiósa sa bisan onsa ng̃a mg̃a botang.
Juntamente. = Sa pagcahiósa, sa pagcaípon, sa pagcating̃ób.
Juntamiento. = Pagcahiósa, pagcatíp-oc, pagcaípon, pagcatígom, pagcating̃ób, pagcatámbong, pagcatágbo.
Juntar. = Paghiósa, tigom, ting̃ób, tip-oc, tagbo, tambong, ipon, loon, dool, pagobán.
Juntera. = Sepiyo, capandáyan sa mg̃a panday sa cahoy.
Junterilla. = Idem.
Junto. = Ang nahadóol, ang midóol, dóol, harúol, sa pagcaláquip. * V. [Juntamente].
Junturas. = Ang mg̃a bahin sa mg̃a botang ng̃a guidoólan sa ubán ng̃a mg̃a botang, pagcadóol, pagcahiósa sa mg̃a botang.
Júpiter. = Ang malíng̃in ng̃a labíng dagcó sa mg̃a planetas. V. [Juno].
Jura. = Pagpanómpa sa mg̃a dagcóng táuo, sa ng̃alan sa mg̃a táuong tanán sa Guinharían, sa timáan sa pagíla sa ilang hari.
Jurador. = Tigpanómpa, tigsómpa, ang magapanómpa.
Juramentar. = Pagsógo arón manómpa ug bisan quinsa. * Pagsáad sa bisan onsa, sa ilálom sa pagpanómpa.
Juramento. = Sompa, pagpanómpa, pagtóg-an con paglimód sa bisan onsa, sa ilálom sa pagpanómpa.
Jurar. = Pagsómpa, pagpanómpa. * V. [el anterior] desde pagtóg-an.
Juratoria. = Dáhon dahon sa salapí ng̃a guililócan sa Evangelio ng̃a ibótang sa mg̃a camót sa mg̃a hocom, sa pagpanúmpa nila. [[167]]
Jurdia. = Anod, sahid, sa pagpanágat.
Jurel. = Isda sa mg̃a dagat sa España.
Jurgina, jurguina. = Babáye ng̃a balbal, asoang, onglo.
Jurídicamente. = Ing̃on sa batásan sa mg̃a leyes, sa mg̃a hocmánan.
Jurídico. = Bisan onsa ng̃a guibóhat ing̃on sa batásan sa mg̃a leyes, sa mg̃a hocmánan.
Jurisconsulto. = Quinaarmánon sa mg̃a batásan, sa mg̃a leyes.
Jurisdiccion. = Gahóm sa pagbóot ug pagsógo. * Yota ng̃a hingsácpan sa mg̃a provincia con mg̃a longsod, ug sa gahóm sa mg̃a hocom.
Jurisdiccional. = Ang nahatong̃ód sa gahóm.
Jurisperito. V. [Jurisconsulto]. * Magtotóon sa mg̃a leyes.
Jurisprudencia. = Quinaárman sa mg̃a leyes, sa batásan.
Jurisprudente. V. [Jurisperito].
Jurista. = Ang nagaestudio sa quinaárman sa mg̃a leyes.
Juro. = Gahóm sa pagángcon, sa guihápon, sa bisan onsa.
Jusbarba. = Tanóm.
Justa. = Pagáoay sa mg̃a táuo ng̃a nagacabayo ug ng̃a guisangcápan sa mg̃a bangcao.
Justamente. = Sa cataróng̃an. * Sa pagcaígo sa laoas.
Justicia. = Cataróng̃an. * Ang usá sa opat ca virtudes ng̃a guing̃álan ug cardinales. * Gahóm. * Catilíngban sa mg̃a hatag ng̃a macaáyo sa bisan onsa. * Castigo sa cadaigánan, ug ang táuo ng̃a magacastigo, ang mohámpac, ang magabítay sa mang̃a saláan, &c.
Justiciero. = Ang magalógos ug magapatigáyon arón matúman ang cataróng̃an. * Ang magapabáyad ug magacastigo sa mg̃a saláan, ing̃on gayúd sa mg̃a pahanóngdan ug sa catarúng̃an.
Justificacion. = Pagcaáng̃ay, pagcaóyon sa matárong, sa catarúng̃an. * Pagbalíbar, pagásoy sa mg̃a táuo, arón maoalá ang catáhap ng̃a guibótang caníla. * Pagcasáyod, pagcadayág sa camatúod sa bisan onsa ng̃a polong con bohat. * Ang socod sa mg̃a dalan sa mg̃a sulat ng̃a guihúsay sa mg̃a imprenta.
Justificadamente. = Sa catarúng̃an, sa pagcataláid, sa matúod sa pagcaígo ug pagcatopóng.
Justificado. = Ang ang̃ay sa matúod ug sa catarúng̃an. * Matárong, mataláid.
Justificador. = Ang mohátag sa pagcatárong, sa pagcasántos.
Justificante. = Ang macatárong, ang magapatárong.
Justificar. = Paghátag sa Dios sa pagcatárong, sa pagcasántos, sa pagcapótli, sa iang mg̃a hatag, mg̃a gracia ug mg̃a pagtábang, sa bisan cansa. * Pagháhag, pagdayág sa bisan onsa. * Pagpaáng̃ay, pagpaóyon sa bisan onsa. * Pagbalíbad sa bisan cansa, arón madayág ng̃a díli matúod ang guibótang botang canía. * Pagtopóng, sa mg̃a imprenta, sa mg̃a dalan sa mg̃a solat ng̃a guihósay.
Justificativo. V. [Justificante].
Justillo. = Supa ng̃a ibisti sa ilálom sa obán ng̃a mg̃a bisti, sa oaláy manggas, ug ng̃a moábot hasta sa haoac lamang.
Justipreciar. = Pagpabíli, paghótang sa bale sa bisan onsa.
Justo. = Táuo ng̃a matárong. * Ang moáng̃ay sa matúod ug sa cataróng̃an. * Bisan onsang botang ng̃a natopóng sa lain ng̃a botang, sa socod, sa timbang, sa isip, con sa pagcadagcó. * Sa pagcaígo.
Juta. = Langgam sa Indias.
Juvenil. = Ang nahatong̃ód sa pagcabáta.
Juventud. = Pagcabáta, pagcaolitáo.
Juzgado. = Cadaghánan, catilíngban sa mg̃a hocom ng̃a naning̃ób sila sa paghócom, ug ang lugar ng̃a [[168]]pagahócman. * Hocmánan sa bisan usá lamang ca hocom.
Juzgamundos. = Tiglíbac libac, táuo ng̃a malibácon, ang magalíbac libac sa isigcatáuo. [[168]]
Juzgante. = Ang magahócom.
Juzgar. = Paghócom, pagsentensia. * Paghúna húna, pagtóo sa bisan onsa. [[168]]
[[Índice]]