QUI
Quibey. = Tanóm.
Quicial. = Cahoy ng̃a macalíg-on sa mg̃a tacop, ng̃a pagatoyócan nila sa pagable ug sa pagsara.
Quicialera. = Idem. * Quisióhan.
Quicio. = Ang bahin sa mg̃a tacop ng̃a pagabotáng̃an sa puthao, tumbága, &c., arón masáyon managtúyoc ug managlíso sa quisióhan, sa pagsara ug pagabli caníla.
Quidam. = Bisan quinsa.
Quid pro quo. = Mg̃a polong ng̃a linatín ng̃a magámit sa pagásoy ng̃a guitaguilísan ang usá ca butang sa lain ng̃a butang ng̃a maíng̃on ing̃on sa guitúyo.
Quiebra. V. [Quebradura]. * Pagcaoalá, pagcacóbos, pagcadáot sa bisan onsa. * Pagcadáot sa mg̃a pagpatigáyon sa mg̃a comerciante, ug pagcadayág nila ng̃a díli na sila macagbáyad sa ilang mg̃a guiotáng̃an.
Quiebro. = Pagcalírog lirog sa ting̃og.
Quién? = Quinsa?
Quietacion. = Pagcapuyó. * Pagcahínay hinay sa buot.
Quietador. = Ang magapapuyó, ang magapahonóng. * Ang magapahínay hinay.
Quietamente. = Sa pagcapuyó.
Quiete. = Pagcapuyó, pagcahonóng. * Horas ng̃a igalíng̃ao ug igasolosuguílon sa mg̃a sacop sa mang̃a caparían.
Quieto. = Ang mopoyó, ang muhunóng, ang díli malíhoc. * Ang mahináyon sa buot, ang díli macólba, díli malísang.
Quietud. = Pagcaoaláy pagcalíhoc, pagcapuyó, pagcahonóng.
Quijada. = Apapáng̃ig, bocóg ng̃a hingsórlan sa mang̃a ng̃ipon ug sa mg̃a bag-ang.
Quijal ó Quijar. = Ng̃ipon ng̃a labíng dagcó.
Quijarudo. = Ang may dagcóng apapáng̃ig.
Quijo. = Bató ng̃a magáhi caáyo.
Quijones. = Tanóm.
Quijotada. = Buhat ng̃a hing̃alatáoan. * Ang tuyo ng̃a díli macaígo.
Quijote. = Táuo ng̃a hing̃alatáoan. * Ang mahilábot sa díli iang catungdánan.
Quijotería. = Batásan ng̃a tinóntos, ng̃a hing̃alatáoan.
Quijotesco. = Idem. * V. [Quijote].
Quilatador. = Ang magasoláy sa buláoan ug sa mg̃a bató ng̃a mahál sa pagíla sa iang bale ug sa ilang pagcamahál.
Quilatar. V. [Aquilatar] hasta pagsósi.
Quilate. = Pagcamahál sa buláoan ug sa mg̃a batóng mahál. * Pagcaáyo, pagcahíngpit sa bisan onsa.
Quilatera. = Capandáyan sa pagíla sa pagcamahál sa buláoan ug sa mg̃a batóng mahál.
Quilificacion. = Pagcabálhin sa mg̃a quináon sa quilo.
Quilificar. = Pagbálhin sa quilo sa quináon.
Quilo. = Dogá ng̃a magáma sa mg̃a quináon, sa cotó cotó.
Quiloso. = Ang may quilo.
Quilla. = Onáyan sa mg̃a sacayán.
Quimera. = Pagcaáoay. * Bisan onsa ng̃a moábot sa húna húna ng̃a pagaíngnon ng̃a pagaboháton, labon ng̃a malisód caáyo.
Quimérigo. = Ang oaláy himotáng̃an ug cahológan ng̃a tuod, ang nagáma ug guipacamáo mao sa húna húna lamang. [[266]]
Quimerino. V. Quimérico.
Quimerista. = Maquigaoáyon.
Quimerizar. = Pagmáo mao sa húna húna lamang sa bisan onsa.
Química. = Quinaárman ng̃a magaásoy sa paghiósa sa mg̃a láoas ug sa ilang caogalíng̃on ng̃a gahóm.
Químicamente. = Ing̃on sa mg̃a tolománon sa química.
Químico. = Ang maálam sa química.
Quina ó Quinaquina. = Tambal sa hilánat, panit sa usá ca cahoy.
Quinario. = Número ng̃a bale ug lilíma.
Quincalla. = Cadaghánan sa mg̃a balígya sa diótay ng̃a bale, maíng̃on ng̃a ang mg̃a gunting, mang̃a dagom, mg̃a labaja, &c.
Quince. = Napólo ug limá. * Sogál sa baraja.
Quincena. = Ang usá sa mg̃a tolónggon sa órgano.
Quinceno. = Ang macahíngpit sa isip sa napólo ug limá, ang icapólo ug limá.
Quincuagenario. = Ang macahíngpit sa isip sa calím-an.
Quincuagésima. = Ang domingo ng̃a guinsóndon sa nahaúna sa cuaresma.
Quincuagésimo. = Ang macahímo ug macatúman sa isip sa calím-an.
Quindécima. = Ang usá sa mg̃a bahin ng̃a macatúman sa isip sa napúlo ug limá, ang icapólo ug limá.
Quindenio. = Cadugáyan, pagcadúgay sa napúlo ug limá ca túig.
Quinete. = Panápton ng̃a bastos sa mg̃a balahíbo sa mg̃a carnero.
Quingentésimo. = Ang macatúman sa isip sa limá ca gatús.
Quinientos. = Limá ca gatús.
Quinina. = Quina ng̃a inólay, ang labíng mahál sa quina.
Quínolas. = Sugál sa baraja.
Quinquenal. = Mg̃a sugál, mg̃a hocom, &c., ng̃a guibúhat ug guihing̃álan, sa tiempo sa mg̃a romano, sa tagsa ca icalíma ca túig.
Quinquenervia. = Tanóm.
Quinquenio. = Pagcadúgay, cadogáyan sa lilíma ca túig.
Quincallería. V. [Buhonería].
Quincallero. V. [Buhonero].
Quinta. = Baláy sa banua ng̃a pagaling̃áoan. * Pagcapíli sa mg̃a icalíma. * Pagcaripa sa mg̃a táuo ng̃a manolód sa pagcasoldados.
Quintador. = Ang magapaláin, ang magapíli sa mg̃a icalíma.
Quintal. = Timbang ng̃a mahímo sa usá ca gatús ca libra. * Ang icalíma ca bahin sa usá ca gatús.
Quintaleño. = Ang magasácop sa usá ca quintal.
Quintalero. = Timbang sa usá ca quintal. * V. el anterior.
Quintante. = Capandáyan sa pagíla sa cahitáson sa adlao.
Quintañon. = Táuo ng̃a may edad sa usá ca gatús ca túig.
Quintar. = Papíli, pagripa sa mg̃a icalíma, sa usá sa tagsa ca lilíma. * Pagripa sa mg̃a táuo ng̃a manolód sa pagcasoldados. * Pagábot sa isip sa usá ca gatús.
Quintería. V. [Quinta] hasta pagcapíli.
Quinterno. = Libro, cuaderno sa lilíma ca pliego. * Pagcaígo sa lilíma ca número sa lotería.
Quintero. = Ang nagaábang sa baláy sa banua ug nagabúhat sa mg̃a yota ng̃a hingtúngdan sa maong baláy. [[266]]
Quintil. = Ang bulan sa Julio, ang icapíto ca bulan sa túig.
Quintilla. = Berso, garay, balac sa limá ca dalan.
Quintin. = Calaínan sa panápton ng̃a maputí.
Quinto. = Ang macatúman sa isip sa lilíma. * Ang táuo ng̃a guicaígan sa palad, sa pagripa na, sa pagcasoldado. * Icalíma.
Quintúplo. = Ang isip ng̃a magasácop sa lain ng̃a isip sa macalíma.
Quiñon. = Ang bahin ng̃a guibútang sa bisan cansa sa puhónan sa lain, arón tagáan sa hingtúngdan ng̃a tobo con ganancia. * Socod sa mg̃a yota ng̃a ipaábang arón tamnan ug pugásan.
Quiñonero. = Ang magaámbit sa bisan onsa sa obán.
Quipos. = Mg̃a pisi ng̃a binotáng̃an sa mg̃a balígtos ng̃a nagacaláin lain ug color, ng̃a nasílbi sa sulat sa mg̃a indio sa Perú, ug nahímo casayóran sa ilang historia, sa mg̃a cuenta, &c.
Quiragra. = Saquít sa mg̃a camót. * V. [Gota] desde saquít.
Quirie. = Pagpang̃ádye, pagámpo sa Dios, sa paghing̃álan canía niíning polong sa mg̃a griego, sa sinógdan sa mg̃a misa.
Quirieleison. = Idem. * Pagcanta ng̃a caugalíng̃on tung̃ód sa mg̃a minatáy ug sa paglobóng.
Quiromancía. = Quinaárman ng̃a bacácon mg̃a nahamótang sa pagtágna sa maáyo con daótan ng̃a palad sa táuo, tong̃ód sa mg̃a barlis sa palad sa mg̃a camót.
Quiromántico. = Ang nahatong̃ód sa quiromancía, ug ang magatágna tong̃ód sa niíning quinaárman.
Quiroteca. V. Guantes.
Quirúrgico. = Ang nahatong̃ód sa quinaárman sa pagtámbal.
Quirurgo. = Mananámbal.
Quisicosa. = Tigmo ng̃a malisód ng̃a pagabarbáron ug pagataghápon.
Quisquilla. = Cuti cuti ng̃a oaláy hingtóngdan.
Quisquilloso. = Cuti cutíhan, táuo ng̃a madalí sasaquétan.
Quistidos. = Cahoy cahoy.
Quisto (bien ó mal). = Táuo sa maáyo con sa díli maáyong dong̃og.
Quita. = Pagcapasáilo sa otang, con sa bahin sa otang, sa guiotáng̃an, sa iang otáng̃an. * Paháoa, irog didto. * Díli pagbóot.
Quitacion. = Idem hasta paháoa. * Sohol.
Quitador. = Ang magacóha.
Quitaguas. = Payong.
Quitamiento. V. [Quita].
Quitante. V. [Quitador].
Quitapelillos. = Ang magaálam alam, ang modóga dogá, ang magaógay ogay.
Quitapesares. = Calípay sa mg̃a casáquet.
Quitapon. = Dayan dayan ng̃a ibútang sa mg̃a olo sa cabayo, &c.
Quitar. = Coha. * Caoat, ticás, cahas. * Pagólang. * Pagbía sa bisan onsa. * Pagpaháoa, paglacát, pagoalá sa bisan diin.
Quitasol. = Payong.
Quito. = Pacaságang, pagcaólang.
Quizá ó Quizás. = Cahá, ting̃áli. [[266]]
[[Índice]]