ZA

Za. = Polong ng̃a icabúgao sa mg̃a iró.

Zábida. = Tanóm ng̃a italámbal, sa África.

Zábila. = Idem.

Zaborda. = Pagcasánglar sa sacayán.

Zabordar. = Pagcasánglar sa sacayán.

Zabordo. V. [Zaborda].

Zabra. = Sacayán ng̃a maíng̃on sa fragata.

Zabucar. = Paglógo paglo-gó, pagquíno. * Pagóyog oyog sa macosóg.

Zabullida. V. [Zabullidura].

Zabullidura. = Pagcasálom.

Zabullir. = Pagsálom. * Pagtágo, paghóbong.

Zacapela. = Pagcaáoay, pagcalális lalis sa dagcóng banha.

Zacapella. = Idem.

Zacatin. = Lugar, dalan ng̃a pagabaligyáan sa mg̃a panápton.

Zacear. = Pagbúgao sa mg̃a iró, sa pagsángpot niíning polong: za.

Zafada. = Pagcalosót, pagcagáoas, pagcamísic.

Zafar. = Pagtahóm, pagpaníndot, pagpaáñag. * Paglosót, paggáoas, pagmísic. * Pagcúha sa mg̃a cabilínggan, sa mg̃a casámoc.

Zafarí. = Granada ng̃a may mg̃a liso ng̃a laro.

Zafarrancho. = Pagcaháoan sa sacayán, arón oaláy samoc sa mg̃a bolotáng̃an sa mg̃a luthang.

Zafería. = Longsod ng̃a diótay.

Zafiedad. = Pagcagáhi sa olo. * Pagcabórong, pagcaoaláy quinaárman.

Zafio. = Borong, buquírnon, ang oaláy quinaárman cabos. * Isda.

Zafír. = Batóng mahál.

Záfiro. = Idem.

Zafirino. = Ang may color sa sáfiro.

Zafo. = Ang naháoan, ang oaláy samoc.

Zafra. = Surlánan sa tumbága.

Zafre. = Binócboc ng̃a pagagamíton sa baláy ng̃a pagabuhátan sa mg̃a pinggan.

Zaga. = Lulan ng̃a ibútang sa licór sa mg̃a coche &c. * Licód sa bisan onsa. * Ang oláhi, ang catapúsan, ang poit sa mg̃a táuo ng̃a nanagsugál.

Zagal. = Oloolitáuo. * Olitáuo ng̃a cosógon, ng̃a casing casíng̃an. * Báta, sologóon sa mg̃a baquero.

Zagala. = Dalága. * Ang babáye ng̃a báta pa ng̃a magabántay sa mg̃a hayúpan.

Zagalejo. = Saya sa mg̃a babáye ng̃a guiibábao nila sa mg̃a naguas.

Zaguan. = Ganháan, tugcálan sa baláy, silong.

Zaguanete. = Mg̃a soldados ng̃a nagaubáa obán sa mg̃a táuo ng̃a hadiánon.

Zaguero. = Ang muoláhi, ang musonód.

Zahareño. = Langgam ng̃a ihálas, ng̃a díli maághop. * Táuo ng̃a díli mahagúgma muubán sa isigcatáuo. * Mabáng̃is, maísog.

Zaheridor. = Tiglíbac libac.

Zaherimiento. = Pagcalíbac libac. [[360]]

Zaherir. = Paglíbac libac.

Zahina. = Dagámi, tanóm sa Indias.

Zahinar. = Yota ng̃a guitámnan sa zahina.

Zahinas. = Sopas ng̃a mahómoc.

Zahonado. = Color ng̃a molomaítom.

Zahondar. = Pagcále sa yota ug halálom.

Zahora. = Combida sa mg̃a higála, ng̃a nanagbánha sila ug nang̃alípay sa ilang pagcáon.

Zahorar. = Pagtámbong sa mg̃a combida ng̃a guitíngban sa mg̃a higála.

Zahorí. = Táuo ng̃a macaquíta sa anáa sa ilálom sa yota, ing̃on sa guitoóhan sa obán ng̃a mg̃a táuo ng̃a cabus.

Zahorra. V. [Lastre].

Zahumar. V. [Sahumar].

Zahumerio. V. [Sahumerio].

Zahurda. = Babóyan, alad ng̃a pagahipúsan sa mg̃a baboy.

Zaida. = Langgam ng̃a magapuyó sa mg̃a danao ug sa mg̃a lugar ng̃a tubígan.

Zaino. = Cabayo ng̃a cabiára, ng̃a may balahíbo ng̃a bolobulágao. * Mananáp sa daútan ng̃a batásan. * Táuo ng̃a borhíon sa iang pagsábot sa isigcatáuo.

Zala. = Pagámpo, pagpang̃ádye sa Dios sa mg̃a moros.

Zalagarda. = Pagcahóbong sa obán ng̃a mg̃a táuo, arón pagacalítan ang mg̃a caáoay. * Lit-ag sa pagdácop sa mg̃a mananáp. * Pagcalaláng sa ubán ng̃a mg̃a táuo sa pagálam alam ng̃a malimbóng̃on, sa pagbórhi sa isigcatáuo. * Pagcagobót ng̃a ahat sa mg̃a táuo ng̃a daútan arón malísang ang ubán. * Pagcaáoay, pagcalális lalis ng̃a pagabanháan caáyo.

Zalama. V. [Zalamería].

Zalamería. = Pagcaálam alam, pagcaógay ogay ng̃a guilabíhan.

Zalamero. = Ang magaálam alam, ang magaúgay ugay ng̃a guilabíhan.

Zalea. = Panit sa mg̃a carnero ug sa mg̃a canding ng̃a oalá guntíng̃an sa balahíbo.

Zalear. = Pagyábyab sa bisan onsa, pagcáya caya, pagcáyab cayab.

Zalema. = Pagcadocó sa olo, pagcayóbo sa laoas sa timaán sa pagpaóbos.

Zaleo. V. [Zalea].

Zalona. = Sorlánan ng̃a dagcó sa tubig, sa bino, &c.

Zamacuco. = Táuo ng̃a hong̃og, ng̃a díli maálam magbúhat, ug díli magatóltol sa bisan onsa. * Cahobóg, pagcahobóg.

Zamanca. = Pagcabúnal, pagcahámpac.

Zamarra. = Bísti ng̃a binúhat sa mg̃a panit sa mg̃a carnero.

Zamarrear. = Pagóisi oisi, paguóso uoso sa luyo ug sa luyo, sa bisan onsa ng̃a guitáng̃ag sa mg̃a iró. * Paghámpac sa bisan cansa, sa pagsonód sonór canía sa luyo ug sa luyo.

Zamarrilla. = Tanóm ng̃a italámbal. [[567]]

Zamarro. = Bisti sa mg̃a panit sa mg̃a carnerong diótay sa mohómoc ng̃a balahíbo; V. [Zamacuco].

Zambaigo. = Ang anac sa laláqui ng̃a maítom ug sa babáye ng̃a maputí, con sa laláqui ng̃a maputí ug sa babáye ng̃a maítom, sa Indias.

Zambapalo. = Sabáy ng̃a caráan.

Zambarco. = Corea ng̃a halagpád ng̃a ibútang sa dughan sa mg̃a cabayo, &c., ng̃a nanagúyod sa mg̃a coche, &c., arón dili sila mang̃asámad.

Zámbigo. = Ang guibalíqgan sa mg̃a paa, ang may mg̃a paa ng̃a balíquig.

Zambo. = Idem; V. [Zambaigo]; calaínan sa amó.

Zamboa. = Calaínan sa bong̃a ng̃a guing̃álan ug membrillo.

Zambomba. = Tolónggon ng̃a pagaduláan sa mg̃a baquero.

Zambombo. V. [Zamacuco].

Zamborotudo ó zamborrotudo. = Idem. [[567]]

Zambra. = Piesta sa mg̃a moros sa dagcóng banha ug pagsabay; sacayán sa mg̃a moros.

Zambucar. = Pagsacót sa bisan onsa sa talioúla sa obán ng̃a mg̃a butang, arón dili quiton.

Zambuco. = Pagcatágo sa bisan onsa sa talioála sa obán ng̃a mg̃a butang.

Zambullida. V. [Zabullidura].

Zambullidura. = Idem.

Zambullirse. V. [Zabullir].

Zampabollos. V. [Zampatortas].

Zampalimosnas. = Ang maquiglímos sa mg̃a pultahán sa oaláy caúlao.

Zampapalo. V. [Zampatortas].

Zampar. = Pagsolód sa usa ca botang sa solód sa lain ng̃a butang, sa pagcacálit; pagcáon sa pagcadalí ug sa pagcalabí.

Zampatortas. = Hing̃áon caáyo; V. [Zamacuco].

Zampoña. = Tolónggon ng̃a pagagamíton sa mg̃a baquero, ng̃a guibutáng̃an sa daghan ng̃a mg̃a plauta; polong ng̃a oaláy cahológan ug hingtúngdan.

Zampuzar. = Pagsálom; V. [Zampar] hasta pagcáon.

Zampuzo. = Pagcasálom; pagcatágo sa bisan onsa sa talioála sa ubán ng̃a mg̃a butang.

Zanahoria. = Tanóm ng̃a italámbal ug ang gamót nia ng̃a macaón.

Zanca. = Tiil ng̃a hatáas sa mg̃a langgam; paa ng̃a manípis sa mg̃a tauo ug sa mg̃a mananáp.

Zancada. = Lacang ng̃a hatáas.

Zancadilla. = Pagcatinángbir, tinángbir; limbong.

Zancajear. = Paglacát sa mg̃a caianáng̃an.

Zancajera. = ang ng̃a pagabotáng̃an sa tiil sa pagsáca sa mg̃a coche; bahin sa mg̃a sapín ug sa mg̃a medias ng̃a magatábon sa ticúd; tauo ng̃a hamóbo ug sa malágsot ng̃a dagoay.

Zancajo. = Ticód.

Zancajoso. = Luing; ang guiguisían sa mg̃a medias, sa ticód; ang may dagcóng ticód.

Zancarron. = Bocóg ng̃a dagcó sa oaláy onód; ang bocóg sa tiil sa oaláy onód; tauo ng̃a maníoang, tigúlang ug malágsot; ang dili maálam caáyo sa iang catungdánan.

Zancarron de Mahoma. = Ang mg̃a bocóg ni Mahoma ng̃a manalágnang bacácon ng̃a [[568]]guipanagdúao sa mg̃a moros, sa alampóan nila sa longsod sa Meca.

Zanco. = Cadang; ang magsaláyao.

Zancudo. = Ang guitaásan sa mg̃a paa.

Zándalo. V. [Sándalo].

Zanga. = Sugál sa baraja.

Zangala. = Panápton sa hilo.

Zangandango. = Tauo ng̃a magapacahóng̃og arón dili sia papagbuháton; tauo ng̃a oalúy quinaárman ug hingbangcaágan.

Zanganear. = Pagtápol, pagsóroy soroy sa oalúy buhat.

Zángano. = Putiócan ng̃a laqui, ang laqui sa mg̃a putiócan; tapólan, ang mahagógma mucáon sa oaláy buhat.

Zangarilleja. = Bátang hugáoan ng̃a tigsóroy soroy.

Zangarrear. = Pagcóscos sa guitara sa oaláy caálam.

Zangarriana. = Saquét sa olo sa mg̃a hayúpan; camíng̃ao, casobó; hilánat con lain ng̃a saquét ng̃a mudámag sa hingtúngdan ng̃a adlao.

Zangarullon. V. [Zangarilleja].

Zangolotear. = Pagdúyan, pagtábiog; pagsinó, pagquíno, paglo-gó; paghúyang, paggaló galó, paglígang sa bisan onsa cay mahómoc ug halúag.

Zangoloteo. = Pagcatábiog; pagcalo-gó, pagcaquinó; pagcalígang, pagcagaló galó, pagcahúyang sa bisan onsa.

Zangotear. V. [Zangolotear].

Zangoteo. V. [Zangoloteo].

Zanguanga. = Pagcasománg̃il sa bisan onsang saquét arón dili magbúhat ug bisan quinsang tauo.

Zanguango. = Tauo ng̃a tapólan, ng̃a mang̃íta sa mg̃a pagsománg̃il arón dili sia magabúhat.

Zanguayo. = Tauo sa malúyang laoas, hatáas ug tapólan.

Zanja. = Aoang; sinógdan, guinicánan sa bisan onsa; simientos, tilindúgan sa mg̃a baláy, &c.

Zanjar. = Pagbúhat sa mg̃a aoang; pagtápus, pagtibáoas sa bisan onsa, sa pagcahigála.

Zanqueador. = Ang magalacát sa pagcabalíquig sa mg̃a paa; tiglacáo; hilacát, ang magalacát caáyo.

Zanqueamiento. = Pagcalacát sa pagcaba líquig sa mg̃a paa.

Zanquear. = Paylacáo sa pagcabalíguig [[568]]sa mg̃a paa; paglacát caáyo ug sa hatáas ng̃a dalan, sa halayó.

Zanquilargo. V. [Zancudo].

Zanquillas. = Tauo sa hamóbo ug manípis ng̃a mg̃a paa; tauo ng̃a hamóbo.

Zanquituerto. V. [Zámbigo].

Zanquivano. = Ang may mg̃a paa ng̃a hatáas ug sa diótay ng̃a bitíis.

Zapa. = Capandáyan sa mg̃a soldados sa pagcále sa yota; quilquígan.

Zapador. = Ang soldado ng̃a magabúhat sa zapa ng̃a guidála nía.

Zapar. = Pagcále sa yota, sa zapa.

Zaparrastrar. = Paggúyor sa mg̃a bisti.

Zaparrastroso. = Ang magabísti sa mg̃a bisting daan, guisi ug bulíng̃on; buhat ng̃a dili maáyo, sa daútan ng̃a pagbúhat.

Zaparrazo. = Pagcahágbong; calisód ng̃a muábot sa bisan cansa

Zapata. = Panit ng̃a mabága, ng̃a ibútang sa ilálom sa quisio sa mg̃a pultahán, arón dili unta cagdan ang quisióhan; pinótol ng̃a cahoy ng̃a ibútang ug ipahaáng̃ay sa tomóy sa mg̃a halígue, ng̃a mulábao sa luyo ug sa luyo, ng̃a pagalingcóran sa mg̃a sabláyan, &c.; sapín ng̃a muábot hasta sa harúul sa bitíis.

Zapatazo. = Pagcabúnal, pagcapócpoc sa sapato, sa sapín; pagcahágbong, pagcapúcan, pagcahólog sa mg̃a mananáp, sa pagtonób ug mabáscog.

Zapateado. = Sayáo, pagsabáy.

Zapateador. = Ang magabánha sa mg̃a sapín, sa paglacát.

Zapatear. = Pagbánha sa mg̃a sapín, sa paglacát; pagpasipála sa bisan cansa, sa polong con sa buhat; pagbásal sa mg̃a camót, sa pagápas sa compas sa música; pagsócol, paglális lalis.

Zapatera. = Asáoa sa sapatero; babáye ng̃a tigbúhat sa mg̃a sapín.

Zapatería. = Baláy, tiendáhan ng̃a pagabuhátan ug pagabaligyáan sa mg̃a sapín; lugar, dalan ng̃a guibutáng̃an sa daghan ng̃a mg̃a tiendáhan sa mg̃a sapín; opicio sa pagbúhat sa mg̃a sapín.

Zapatero. = Magbubúhat, tigbúhat, ang magabúhat sa mg̃a sapín.

Zapateta. = Pagcabánha sa salog, sa mg̃a sapín, sa paglócso sa timáan sa calípay.

Zapatilla. = Panit ng̃a isápao sa mg̃a bató ng̃a santícan sa mg̃a pusil, &c.; sapín [[569]]ng̃a pino ug sa maáyong pagbúhat; sinelas; cocó sa mg̃a mananáp.

Zapatillero. = Ang magabúhat sa ma sapatilla.

Zapato. = Sapín.

Zapatudo. = Ang magasapín sa mg̃a sapín ng̃a dagcóan caáyo; mananáp ng̃a cocan caáyo.

Zape. = Polong ng̃a igabúgao sa mg̃a iríng; sica; abá, abáa.

Zapear. = Pagsíca, pagbúgao sa mg̃a iríng.

Zapito. = Baso, surlánan sa cahoy ng̃a pagagamíton sa pagpagátas sa mg̃a mananáp.

Zapote. = Cahoy ug ang iang bong̃a.

Zapuza. V. [Chapuzar].

Zaque. = Sorlánan ng̃a diótay sa bino, sa tubig, &c., sa panit.

Zaquear. = Paghúar sa mg̃a ilímnon sa mg̃a surlánan sa panit.

Zaquizamí. = Catapúsan ng̃a salog sa mg̃a baláy, paga; baláy, solód ng̃a diótay caáyo.

Zar. = Hari sa guinharían sa Moscobia.

Zara. V. [Maíz].

Zarabanda. = Sayáo, pagsabáy; bisan onsa ng̃a mabánha caáyo ug macasámoc.

Zarabutero. V. [Embustero]; samócan, condátan.

Zaragatona. = Tanóm ng̃a italámbal.

Zaragocí. = Calaínan sa sirioelas.

Zaragüelles. = Salooál; calsones ng̃a halagpád ug sa daótan ng̃a pagbúhat.

Zaragutero. V. [Zarabutero].

Zaramagullo. = Langgam.

Zarambeque. = Sayáo, pagsabáy.

Zaranda. V. [Criba].

Zarandador. = Ang magaalíg-ig.

Zarandajas. = Cadaghánan sa mg̃a butang ng̃a diótay, magamáy.

Zarandajillas. = Idem.

Zanrandalí. = Salapáti ng̃a laqui, ng̃a sinambágan sa mg̃a balahíbo ng̃a maítom.

Zarandar. = Pagcaalíg-ig; pagóyog oyog; paglíhoc sa bisan onsa sa madalí caáyo, pagláin sa labíng mahál sa bisan onsa.

Zarandear. = Idem.

Zarandero. V. [Zarandador]; tauo ng̃a dili mahamútang, cundátan, ng̃a malíhoc caáyo.

Zarapatel. = Calaínan sa guisál.

Zarapito. = Langgam.

Zaratan. = Hubág ng̃a mang̃íl-ad caáyo, samád [[569]]ng̃a daútan sa mg̃a soso sa mg̃a babáye.

Zaraza. = Panápton ng̃a maputí, pino ug halagpád caáyo; minása ng̃a sináctan sa mg̃a dagom, sa salamín ng̃a dinócdoc ug sa hiló, ng̃a icapatáy sa mg̃a iró.

Zarcear. = Paghúgas sa mg̃a alaguían sa tubig, sa mg̃a ihi, &c.; paglacát ng̃adto ng̃adto, sa madalí caáyo; paglacáo sa pagpaíng̃on ng̃adto ug sa pagpaíng̃on ng̃anhi sa masóbsob.

Zarcero. = Calaínan sa iró.

Zarcillo. = Aretes, ariyos, bitay bitay sa mg̃a dalónggan; bacólong sa mg̃a cuba ug sa mg̃a bariles.

Zarco. = Color ng̃a asul ng̃a dili buhi caáyo.

Zarevitz. = Anac ng̃a pang̃ánay sa hari sa Moscobia.

Zariano. = Ang nahatong̃ód ug ang ang̃ay sa hari sa Moscobia.

Zarina. = Ang asáoa sa Zar.

Zarpa. = Pagcasácoat, pagcabútad sa ancla, sa sinípit; pagcalábao, sa luyo ug sa luyo, sa mg̃a simientos, sa guibágon sa mg̃a pared, sa mg̃a cota; iánang ng̃a matápot sa mg̃a bisti; camót sa mg̃a mananáp ng̃a may mg̃a torlo ug mg̃a cocó.

Zarpar. = Pagsácoat, pagbútad sa áncora sa sinípit.

Zarpazo. = Pagcahágbong sa bisan onsa ng̃a mahólog sa yota.

Zarposo. = Ang nahúgao sa iánang, sa lapoc.

Zarracatin. = Hicáoan; ang tigháng̃io caáyo sa pagpálit sa bisan onsa, arón ibalígya onya sa pagcamahál.

Zarramplín. = Tauo ng̃a dili maálam caáyo sa iang catungdánan con opicio.

Zarrapastra. = Iánang, lapoc ng̃a matápot sa mg̃a bisti.

Zarrapastron. = Hugáoan, bolíng̃on, ang nagabísti sa mg̃a bisti ng̃a daan; guisi ug noog.

Zarrapastrosamente. = Sa pagcahúgao; sa pagcaoaláy cacúgui sa pagalíma sa caugalíng̃on ng̃a laoas ug sa bisti.

Zarrapastroso. V. [Zarrapastron].

Zarria. V. [Cazcarria]; tinábas sa panit ng̃a igatácgos sa mg̃a sapín ng̃a guing̃álan ug abarca.

Zarriento. V. [Zarposo].

Zarza. = Tanóm ng̃a tuncan, sapínit. [[570]]

Zarzagan. = Hang̃in ng̃a mabúgnao caáyo bisan ng̃a dili mahurús, amíhan.

Zarzaganillo. = Hang̃in ng̃a amíhan ng̃a mahurús uyámot.

Zarzahan. = Calaínan sa panápton sa igagáma ng̃a binúrcan sa mg̃a boloc ng̃a nagacaláin lain ug color.

Zarzal. = Lugar ng̃a guidaghánan sa mang̃a tanóm ng̃a toncan.

Zarzamora. = Ang bong̃a sa zarza.

Zarzaparrilla. = Banag, tanóm ng̃a italámbal.

Zarzaparrillar. = Lugar ng̃a guidaghánan sa banag.

Zarzarosa. = Bulac ng̃a maíng̃on íng̃on sa rosa.

Zarzoso. = Ang may sapínit, ang guibutáng̃an sa mg̃a tanóm ng̃a toncan.

Zas. = Polong ng̃a icaásoy sa pagcahágbong, sa pagcaósdac sa bisan onsa ng̃a nahólog.

Zascandil. = Tauo ng̃a batir; tauo ng̃a malimbóng̃an; tauo ng̃a obus ug mahilabtánon.

Zatara. = Gaquet.

Zato. = Tipac ng̃a pan.

[[Índice]]