SCENA I.
appare: La vecchia di l'acitu.
(entra in iscena con il fiasco dell'aceto sotto il braccio e beve con soddisfazione).
Rachilina
Uh! e cu' è 'ssa vecchia? Che laria!
Tidda
Chissa 'a vecchia di l'acitu è!
Donna Prazzita
Allu dda, l'avi scrittu 'nt' 'o ciascu!
Tidda
E comu s'appana!
D. Liddu
(vedendo che la vecchia smette di bere) — Zittitivi, ca sta parrannu! Sintemu chi dici!
La Vecchia
(con l'occhio maliziosamente arguto) — Bonu! bonu! di li setti latri.... E assai nn'haiu bisognu! (al fiasco) — Tu ha' a travagghiari oggi! (si fa presso l'uscio di sinistra, e con voce dolce, nascondendo il fiasco sotto la pellegrina) — Tinnirina, 'a soru! Oh Diu miu, sempri davanti a 'ssu specchiu!.... sempri cu 'ssa pruvuligghia 'mmanu!.... sempri ca t'alliffi e fai cannola!
Tidda
Eh, si è donna Tinnirina! Ma sa cu' è, sa cu' è c'avi a fari 'ssa parti?
D. Gasparinu
Nni vuliti fari sentiri?
La Vecchia
Cu' avi a veniri, Cappiddazzu? Figghia mia, iu sugnu 'a soru granni e t'haiu a ricurdari 'u beni.... Vidi ca 'a genti po' suspittari, 'u sap'idda chi, di 'ssa troppa frequenza di 'ssu cristianu 'ncasa nostra!.... Chi? chi dici? Ma si, 'a suruzza....
Tidda
Ah, soru cci veni?
La Vecchia
Si, 'u sacciu ca ti fa cunfidenzi p' 'a cucina Zi Vittula....
Donna Prazzita
Zi Vittula? Ca annunca parti di mascarati sunnu!
La Vecchia
Ma 'a genti è maligna assai! Vo' 'ntuppatici 'a vucca! E macari idda... chi ti pari?!... Tu si' troppu bona, armuzza 'nnuccenti....
Donna Prazzita
Maria, chi parra grevia chissa, cucinu! E cu' è ca po' parrari accussì?
Tidda
Uh, cci nn'è tanti ca parranu accussì! Iu mi staiu divirtennu un munnu!
D. Iacu
Ma 'nsumma, nni vuliti lassari sentiri? Vogghiu vidiri cu' è 'ssu cappiddazzu!
La Vecchia
Basta, 'u beni ti l'haiu avvisatu.... Fa comu cridi!... (si reca presso la finestra e saluta) — Oh, Zi Vittula!.... Mi pari un iaròfalu avvampatu 'ntra 'ssa finestra!.... Miatu cu' ti spusa a tia! Chi dici?... E, ti nni mancassiru!... Ca dui, li sacciu iu!... Cu' su'? Vah! finta ca non lu sai! Chiddu vagghiardu, ca si mancia l'aria.... e dd'autru distintu.... ma distintu, vah....
D. Nittu
Abbasta ca non m' 'u fa fari troppu esageratu a mia, don Nzulu!
La Vecchia
E anzi, non sacciu com'haiu a fari.... Tutti dui mi dissiru ca vèninu a parrarimi pi tia.... Don Peppi Nnappa e Don Cola Mecciu....
D. Nittu
Ah! sempri mascari su'!
D. Iacu
Zittitivi. Sugnu curiusu di sapiri cu' è 'ssu Don Cola Mecciu!
D. Liddu
E iu, cu' è 'ssu Peppi Nnappa!
Tidda
(impressionata e accigliata) — Zittitivi, quantu sentu chi è ca dici 'ssa vecchia!
La Vecchia
È ca mi pari ca tu.... no?..., eh, chi voi? mi pari ca l'occhi li ittasti supra un lapuni vecchiu, ca non fussi dignu di pusarisi supra un ciuri vivu vivu e friscu friscu comu si' tu!
Tidda
(tra i denti come a sè stessa, guardando sottecchi Donna Prazzita) — Accussì fu, 'nfami! (notando che Donna Prazzita si agita un poco sulla seggiola, soggiunge subito, forte) — Tiramu, tiramu, cucinu! Ca bona è!
La Vecchia
Chi? iu, figghia? E comu vegnu? (additando verso sinistra) — Ca chi la pozzu lassari sula?... Ah!.... mi fazzu lu stomacu fràcitu.... (Rifà D. Tinnirina davanti lo specchio, che s'incipria, s'alliscia e si pavoneggia) — E cu' va, e cu' veni!.... Tu aspittannu a quarcunu, allonghi lu coddu a la finestra; e cca, si fètinu tutti!... Ca si, macari iddu! macari iddu! Veni a parrari.... non sacciu di chi!.... discursi longhi!.... E l'autri, mussi di cca e mussi di ddà!.... Chi dici?... Gesù, non su' così ca si ponnu diri d' 'a finestra.... Aspetta, vegnu ddocu! Ma un muminteddu, sai? (va via dal fondo).
Rachilina
(notando la zia aggrondata e sulla brace, con un sospiro di sollievo) — Oh e chissà si nni ju! Sa cu' è ca l'avissi a fari 'ssa parti!...
Tidda
(con intenzione) — 'Ssa bella parti!
Donna Prazzita
Videmu tutti l'autri, prima!
La Vecchia
(tra le quinte) — Ohhh!
D. Nittu
Si zittissiru, si zittissiru, ca sta parrannu ddà arreri!
La Vecchia
(c. s.) — Oh lu bellu cavallacciu! Cca pi tempu vui, oggi!.... Acchianati, acchianati ca cc'è Tinnirina!
Voce di D. Ninnaru
(alterato) — Cu cui?.... cu Cappiddazzu?
La Vecchia
Oh, Maria Santissima, chi facci scura c'aviti!.... No, sula è pp'accomora.... Trasiti, trasiti, ca vaiu cca 'nfacci, e tornu! E chiamatila, a Tinnirina, ca vi fa cumpagnia.