SCENA VI.
D. Nzulu e Donna Tidda.
D. Nzulu
(resta accasciato, perchè vede compromesso nel meglio tutto il suo giuoco. Donna Tidda interpreta questo accasciamento come un esacerbarsi dell'antica piaga dell'amore per lei).
Tidda
(rimasta un po' indietro contempla don Nzulu accasciato, accenna il segno della croce con meraviglia dolente, poi gli si accosta e dice carezzevole con dolce mestizia) — Cucinu.... ca pi daveru vi dispiacistivu tantu di 'ssu me' fidanzamentu....
D. Nzulu
(seduto, curvo con le braccia appoggiate sulle gambe a penzoloni, tentennando il capo cogli occhi socchiusi) — Assai.... assai nni sugnu dispiaciutu!
Tidda
Pirchì? Ancora?
D. Nzulu
No, ancora!.... Ora.... ora....
Tidda
Ora?.... E chi nni vuliti cchiù ora di mia? Cchiù suddisfazioni vostra e cchiù murtificazioni mia di chista?
D. Nzulu
(balza in piedi adirato) — Sudisfazioni mia! 'A sudisfazioni cci 'a sta' dannu tu 'n'autra vota a chidda!
Tidda
Iu? Pirchì?
D. Nzulu
(afferrandola e parlandole occhi tra occhi) Pirchì? Pirchì approfittannu di 'stu caratteri to' di jattupardu 'mpignusu e priscialoru ca ti lassi 'nfruncicari e sati 'nta l'aria pi nenti d'un momentu all'autru, ti sta livannu 'n'autra vota la fortuna comu fici tannu (scotendola). Pirchì iu ti vuleva beni cchiù di me' stissu e ti avissi fatta rigina di la me' casa e di lu me' cori!
Tidda
(allibita, tremante, col pianto alla gola). — Cucinu... e pirchì... pirchì aviti aspittatu tantu a parrarimi accussì?
D. Nzulu
(subito, riprendendosi, sconvolto, affannato, con una mano sul cuore, quasi temendo che gli voglia scoppiare, ansimando) — No... no... chi sta' capennu?... Pi mia? Iu un mortu sugnu ora... un mortu ca parra. Ma li morti abbriviscinu! E pi tia stava pinsannu!
Tidda
Ma comu? cucinu... pi mia? iu non vi capisciu! C'haiu fattu?
D. Nzulu
Ti cunzumasti... cu 'stu fidanzamentu... ti cunzumasti, e guastasti 'n'autra vota tuttu chiddu ca iu vulia fari pi tia! E stai dannu saziu a ddà vecchia vilinusa!
Tidda
Iu? Pirchì? Pi 'ssu fidanzamentu diciti? Ma iu 'nu statu, cucinu, iva circannu oramai, pi non moriri sula 'nta 'n'agnuni! L'avissi fattu cu D. Gasparinu Solima c'avi tant'anni ca mi veni d'appressu, si non avissi statu chinu di gilusii e di faiddi, ca vui 'u canusciti...
D. Nzulu
E megghiu chissu, quannu mai!
Tidda
Megghiu, certu! ma si non si spiegava mai! Chissu si fici avanti... Cosa d'ieri è, chi vi pari? E si vi dispiaci tantu, cucinu beddu, cosa di cunvinienza è, chi è p'amuri? Cci dicu ca non mi cunveni cchiù e 'u mannu a fogghiu tridici...
D. Nzulu
No, a mia m'ha' sapiri sintiri, mi disipiaci ca chissa, ca è la causa di la to' rovina, l'ha a aviri vinta 'n'autra vota: pi mia, ti fici allarmari pirchì aveva dudici anni cchiù di tia; e ora si discurri ca non su' cchiù nenti vint'anni.
Tidda
(avvampando e saltando, aggressiva) — Chi 'u voli dari a Rachilina?
D. Nzulu
Ca 'nunca! ca 'nunca! Mentri ca iu cci diceva c'avia pinsatu a tia, ca siti di la giusta età! E si l'ha 'ntroitatu ora, capisci? curriu a pigghiaricci a casa! Su' tutti cosi fatti pi idda.
Tidda
(come punta dalle vespe, perdendo il lume dagli occhi) — Ah, si? Di chistu si tratta? E vui cci l'avevu dittu ca pinsavavu a mia?
D. Nzulu
Ca comu! ca comu! E dissi ca eri bona pi faricci 'u pani cottu!
Tidda
Iu? 'U pani cottu?