Istoria civile del Regno di Napoli, v. 5

by Pietro Giannone

NOTE:

[1]. Ughel. Ital. Sacr. tom. 9. Anonym. de Reb. Feder. Conrad. et Manfr.

[2]. Anonym. Misitque Henricum fratrem suum minorem ad gubernandam Siciliam, et Calabriam vice sui.

[3]. Anonym. de Reb. Frid.

[4]. Anonym.

[5]. Costanzo lib. 1. Ist. di Napoli.

[6]. Pansa Vita Innoc. IV.

[7]. Anonym. Dictum Regem cum magna Theutonicorum comitiva per mare venientem apud Sypontum debita reverentia et devotione recepit sub anno Domini 1252.

[8]. Anonym. Cum ipso Rege praecedente, in Terram Laboris contra rebelles illarum partium cum toto suo exercitu profectus est.

[9]. Anonym. In processu autem illius in Terra Laboris, Rex Civitates Aquini, Suessae, S. Germani, pluraque vicina Castra, quae per Regis adventum rebellaverant, vicit.

[10]. Anonym. Costanzo, l. 1.

[11]. Anonym. Machinis quoque circumcirca dispositis, et cavis etiam subterraneis ad murorum obversionem, et fossis, ad deditionem coëgit; magnaque victoria ex illarum Civitatum deditione Rex illustratus est.

[12]. Tom. 2 pag. 914.

[13]. Anonym.

[14]. Anonym.

[15]. Anonym.

[16]. Paris histor. Angl. Unde Rex Corradus post mortem sui fratris, numquam, ut antea, vultum ostendit serenum.

[17]. Lunig Cod. Ital. Diplom. Tom. 2 pag. 915, 916.

[18]. Anonym. In Campis prope Lavellum infirmitate correptus, cum esset circa annos aetatis 26 in triumphorum suorum primordiis acerbae mortis fato succubuit.

[19]. Anonym. Summus Pontifex illam Legatorum missionem, et Apostolicae gratiae postulationem, magis debilitati partis Regiae, quam devotioni ascribens, respondit, praecise se habere velle Regni possessionem, atque dominium; promittens Regi pupillo, cum ad pubertatem veniret, de Jure, si quod haberet in Regno, gratiam esse faciendam.

[20]. Anonym. Baliatus officium se assumpsisse poenituit, et ex tunc onus quidem incaute susceptum, non sine pudore deponendum existimavit.

[21]. Anonym. Quamobrem Princeps ad hujusmodi quidem aemulorum intentionem repellendam, Regni gubernaculum, tam ad utilitatem pupilli nepotis sui, si viveret, quam ad suam, si forte de facto aliud contigisset, assumere de jure debebat.

[22]. Anonym. Sin autem ipse Puer vel jam defecisset, vel post, liberis non susceptis, deficeret, ipsum Principem Manfredum ex tunc in Regem et Regni dominum haberent.

[23]. Anonym.

[24]. Anonym.

[25]. Ughel. Ital. Sacr. tom. 9 p. 109 riscontrata in Reg. Vat. an. 9. Pontif. n. 121 et 122.

[26]. Raynal. t. 13. Annal. Ecclesiast. an. 1252 a n. 5 ad. 7 colla data 12. Kal. Feb. an. Pont. IX.

[27]. Anonym.

[28]. Reg. In. IV. in Vat. epist. 205. Tutin. de' Contest. del Regno pag. 58. Pansa in vita Inn. IV.

[29]. Anonym. Et Papa Regnum intrante, Princeps stratoris ei officium exhibens frenum tenuit, quo usque ad pontem Garigliani transiret.

[30]. Tutin. loc. cit. p. 60.

[31]. Costanzo lib. 1 histor. di Napoli.

[32]. Anonym.

[33]. Anonym. Viro quidem juvene, et ipsius Papae consanguineo.

[34]. Anonym.

[35]. Anonym.

[36]. Anonym.

[37]. Summ. tom. 2 p. 132.

[38]. Tutino de' Contest. p. 61. Raynal. Annal. Eccl. tom. 13 ann. 1255.

[39]. Chiocc. de Archiep. Neap. ann. 1262.

[40]. Pansa in Vita Innoc.

[41]. Anonym. Ambo simul Neapolim pervenientes, invenerunt, quod ipsis diebus, videlicet Idibus Decembris, Papa defunctus erat.

[42]. Gio. Villani. Costanzo, lib. 1.

[43]. Anonym. Pansa, in Vita Innoc.

[44]. Chiocc. de Archiep. Neap. an. 1262 ex Glos. in l. si maritus 15, § legis Juliae, D. de Adulteriis, ivi: Quidam erat absens causa Reipublicae, ut puta in Civitare Neapolitana, ubi nunc est Papa Alexander IV.

[45]. Anonym.

[46]. Lunig Cod. Ital. Dipl. Tom. 2 pag. 918.

[47]. Anonym.

[48]. Anonym.

[49]. Anonym.

[50]. Anonym. Curiam ipsius Imperatoris Federici pauper ingressus.

[51]. Anonym. Quia tractari dicebatur, quod Calabria in manibus Ecclesiae daretur.

[52]. Anonym.

[53]. Anonym.

[54]. Anonym.

[55]. Anonym. Minime credibile reputavit, et miratus est si verum esset, quod Legatus Sedis Apostolicae, vir quidem Ecclesiasticus, et qui magis aliis fidem servare tenebatur, firmata inter se, et Principem treguarum pacta, fregisset.

[56]. Anonym.

[57]. Anonym. Ut princeps pro parte sua, et Regis Conradi nepotis sui Regnum teneret, excepta Terra Laboris, quam Princeps Ecclesiae concessit tenendam.

[58]. Anonym.

[59]. Anonym.

[60]. Costanzo l. 1.

[61]. Anon.

[62]. Anonym. Et ideo praedictae duae Civitates Neapolis, et Capua sponte sua se ad mandatum Principis converterunt.

[63]. Inveges Annal. di Paler. tom. 3.

[64]. Lunig. Cod. Ital. Diplom. p. 927 a 928.

[65]. Anonym. Pirri. Rainaldo.

[66]. Tutin. de' Contest. p. 61.

[67]. Tutin. de' Contest. pag. 63 et 64.

[68]. Costanzo lib. 1 hist. di Nap.

[69]. Costanzo lib. 3.

[70]. Anonym. Et filiam suam Constantiam, quam ex prima consorte sua Beatrice, filia quondam A. Sabaudiae Comitis, Imperatore vivente, susceperat, Don Petro primogenito dicti Regis Aragonum matrimonio copulavit.

[71]. Inveges Ann. di Palermo, tom. 3.

[72]. Anonym.

[73]. Tutin. de' Contest. del Regno fol. 67.

[74]. Anonym. Excusatorum itaque praedictorum allegationibus non discussis, ipse Summus Pontifex cum vinculo excommunicationis adstrinxit.

[75]. Rainald. ad ann. 1262 num. 21.

[76]. Costanzo lib. 2.

[77]. V. Jacob. de Ajello tract. de Adaha, num. 15.

[78]. Costanzo lib. 1.

[79]. Costanzo lib. 1.

[80]. Anonym.

[81]. Lunig Cod. Ital. Diplom. tom. 2 p. 390.

[82]. Ibid. pag. 935 e 936.

[83]. Tutin. de' Contest. pag. 59. Chioccar. M. S. giuris. tom. 1.

[84]. Le carte di queste condizioni e modificazioni vengono rapportate dal Tutini de' Contestab. del Regno, fol. 70, 71.

[85]. Costanzo lib. 1.

[86]. Cod. Ital. Diplom. Tom. 2 pag. 942.

[87]. Ibid. pag. 964.

[88]. Inveges Annal. di Palerm. tom. 3.

[89]. Rainald. ann. 1265.

[90]. V. Rainaldo ad ann. 1265 il quale adduce convenzioni più diffuse intorno al regolamento della successione del Regno.

[91]. Reg. 1273. fol. 167. Vien anche rapportato dal Tutini degli Ammirag. del Reg. p. 89.

[92]. Chioccar. tom. 1. MS. giurisd.

[93]. Chiocc. MS. Giurisd. in Indice, t. 19.

[94]. Anonym. Romani Cives de more mobiles, quos ex hoc in illud exilis de facili versat occasio, illius modicae libertatis reliquias, quas ipsis praescripta veterum transfudit authoritas, temere distrahentes, exclusis pro magna parte nobilibus, Carolum Provinciae Comitem elegerunt in Dominum, et Senatorem Urbis perpetuum, et evocaverunt.

[95]. Cod. Ital. Diplom. Tom. 2 pag. 970.

[96]. Tutin. de' Contestabili, p. 81.

[97]. Tutini de' Contestabili, fol. 79 ex Reg. Caroli II 1297. A. fol. 152.

[98]. Tom. 1. M. S. Giurisd. apud Chioccar.

[99]. Bald. in l. cum antiquioribus, C. de Jur. deliber.

[100]. Inveges to. 3. Annal. di Palerm.

[101]. Anonym. Qui semper de instabilitate, et voto contrario illorum de Regno merito dubitabat.

[102]. Anonym.

[103]. Costanzo lib. 1.

[104]. Anonym.

[105]. Anonym. Mandat caeteris Capitanis et Praepositis sui exercitus, quod illico descendant ad pugnam: sed cum nonnulli de Regno, qui quosdam falsos Comites, cum quibus Rex Carolus sub colorato patrimonialis successionis titulo spolia Regni diviserat, sequebantur, nollent bellum ingredi, sed proditorie abstitissent, Manfredus cum suis militibus mori potius eligens, etc.

[106]. Anonym. Proh dolor! a suis sic proditus, etc.

[107]. Dante nell'Infer. canto 28.

[108]. Riccobaldo presso il Summonte.

[109]. Anonym. Quibus ad preces B. de Pignatellis Archiepiscopi Messanensis vitae veniam post eventum praefatae deliberationis indulserat.

[110]. Epist. Caroli ad Clem. IV. che si legge presso Tutini de' Contest. del Reg. pag. 96.

[111]. Inveges Annal. di Paler. t. 3.

[112]. Boccaccio: Viridis fluvius a Picaenatibus dividens Aprutinos, et in Truentum cadens, mirabilis, eo quod ejus in ripam, quae ad Picaenates versa est, jussu Clementis Pontificis Summi, ossa Manfredi Regis Siciliae, quae secus Calorem Baneventi fluvium sepulta erant, absque ullo funebri officio dejecta fuerunt a Consentino Praesule, eo quod Fidelium communione privatus occubuerit.

[113]. Alessand. Andrea nella Guerra di Paolo IV ragion. 2.

[114]. Dante Canto 3 del Purgatorio.

[115]. Cod. Ital. Diplom. tom. 2 pag. 970.

[116]. Costanzo lib. 1. V. Inveges Annal. di Paler. tom. 3.

[117]. Anonym. Mittit in Siciliam Dominum Philippum de Monforte.

[118]. Anonym.

[119]. Di questi Registri fassi anche memoria in una carta rapportata dal Summonte.

[120]. Anonym. Legem ponit Regnicolis, novosque Secretarios, Justitiarios, Admiratos, Protonotarios, Portulanos, Dohanerios, et Fundigarios, Magistros Scholariorum, et Magistros Juratos, Bajulos, Judices, et Notarios ubique per regnum, et super hos majores Praepositos statuit.

[121]. Anonym. Subjectos gravant indebite, ac eis importabilia onera imponentes exigenda plus debito, cruorem eliciunt, ac medullas.

[122]. Anonym.

[123]. Anonym. Universis in Lombardia et Tuscia Gibellinorum capitibus intimare procurant de aspero, et angusto, ac importabili dominio Gallorum.

[124]. Anonym.

[125]. Anonym.

[126]. Anonym. Hi sane fratres Hispani pro Saracenorum conversatione diutina actibus Agarenorum imbuti, et fere Christianae religionis obliti, a Saracenis ipsis vita parum et moribus differebant.

[127]. Anonym.

[128]. Questo Manifesto si legge presso Inveges Annal. di Paler. tom. 3 e Lunig Cod. Ital. Diplom. Tom. 2 pag. 938.

[129]. Ammirato ne' Ritratti, in quello del Re Carlo I.

[130]. Cod. Ital. Diplom. tom. 2 pag. 971.

[131]. Inveges Annal. Paler. tom. 3.

[132]. Anonym.

[133]. De Bottis in addit. ad Capit. de assecurandis hominibus illorum, qui turbationis tempore Corradini a fide regia defecerunt.

[134]. Costanzo lib. 1.

[135]. Ammir. nel ritratto di Carlo I.

[136]. Inveges Annal. di Pal. tom. 3.

[137]. Costanzo lib. 1.

[138]. Pius II. in Europa.

[139]. Besoldo de Regno Sicil. et Neap. c. 3 ann. 1269 fol. 681.

[140]. V. Tutin. de' Contest. pag. 53.

[141]. V. Inveges Annal. di Palerm. tom. 3.

[142]. Histor. Austr. Lib. 1 pag. 15.

[143]. Syntagm. Hist. Germ. dissert. 22 § 10 pag. 714.

[144]. Tutini degli Ammir. del Regno, pag. 90 data in Anagni a' 11 Agosto 1295.

[145]. Bolla di Aless. VI presso Franc. Lopez Istor. dell'Indie, cap. 19.

[146]. Jo. Costa Comment. in decretal. Greg. IX pag. 1.

[147]. Synod. Roman. sub Gelasio ann. 494. Item decretales epistolae, quas beatissimi Papae diversis temporibus ab Urbe Romana pro diversorum Patrum consultatione dederunt, venerabiliter suscipiendae sunt. Can. Sancta Romana 3 dist. 15.

[148]. V. Baluz. in praefat. ad Ant. Augustini Dialogos, § 2.

[149]. V. Mastricht. hist. Jur. can. num. 238. Fr. Florent. de Methodo et Aut. Collect. Grat. § 4.

[150]. Mastricht. loc. cit.

[151]. Guido. Pancirol. lib. 3 c. 8. Mastric. loc. cit. num. 349.

[152]. Mastric. num. 349.

[153]. Mastric. num. 351.

[154]. Cujac. ad c. ult. X de sent. et re jud.

[155]. And. Schottus Bibl. Hispan. tom. 2 p. 186.

[156]. Fr. Floren. dissert. de Metho. et Auct. Collect. Grat. in fine.

[157]. Greg. IX. Volentes igitur, ut hac tantum Compilatone universi utantur in judiciis, et in scholis, districtius prohibemus, ne quis praesumat aliam facere, absque auctoritate Sedis Apostolicae speciali.

[158]. Math. Paris hist. Angl. ann. 1233 p. 352. Solemniter, et authentice per totius Mundi latitudinem legi praecepit, et divulgari.

[159]. Guid. Pancirol. de Clar. leg. Interp. lib. 3 c. 8. Mastric. num. 356, 357.

[160]. Cujac. ad cap. X extr. de sept. et re judic.

[161]. Bulla Bonifac. ad lib. decret. et Pithaei Fratres in notis ad libri titulum.

[162]. Duar. in praefat. l. de Sacr. Eccl. Ministr.

[163]. Artur. Duck de Aut. Jur. civ. l. 1 c. 7 n. 13, 14, 15, 16, 18.

[164]. Pancirol. de Clar. leg. Interpr. l. 3 c. 19.

[165]. Decretal. l. 2. Artur. Duck l. 1 c. 2 n. 19.

[166]. V. Artur. l. c. n. 10, 11, 12, 13, 14.

[167]. Andr. de Isern. in Constit. l. 3 tit. 31 de admin. rer. Eccl.

[168]. Cap. 19. Invest. Clem. IV.

[169]. Chiocc. M. S. giurisd. in indice tom. 19.

[170]. Ughell. tom. 1 in Episc. Militens. num. 16.

[171]. Chioc. tom. 4 de Regio exequatur.

[172]. Tit. de Administr. rerum Eccl. post mortem Praelator.

[173]. Matth. Paris Hist. Ang. in Henrico III fol. 597 edit. Paris. et ex libro additamentorum cuso post dict. Hist. fol. 125 et 126. Quod si videtur absonum Apostolicae Sedi, contentus est Dominus Rex illo jure in praedictis vacantibus, quo utitur Rex Franciae, et Angliae in Ecclesiis vacantibus Regni sui.

[174]. Raynald. Ann. Eccl. ad ann. 1253 n. 3 et ann. 1265. Custodia Ecclesiarum earundem libere remanente penes personas Ecclesiasticas, juxta Canonicas Sanctiones.

[175]. Bulla Adriani apud Capecelatr. histor. Neap. lib. 2. Habebit Romana Ecclesia, quae habet in aliis partibus Regni nostri, excepta appellatione.

[176]. Cap. 1 de Eccles. aedific.

[177]. V. Il Trattato delle materie Beneficiarie attribuito al P. Paolo Sarpi Servita.

[178]. Pallav. Istor. del Concilio di Trento, l. 1 c. 25.

[179]. Pallav. l. 1 c. 8 et 16.

[180]. Pallav. lib. 8 cap. 12.

[181]. Pallav. lib. 2 cap. 6.

[182]. Loyseau des Sign. et Justic. Eccl. cap. 15.

[183]. Chioc. M. S. giuris. tom. 10.

[184]. Chioc. loc. cit.

[185]. Pragm. 1 de Clericis, seu Diaconis salvaticis.

[186]. Chioc. loc. cit.

[187]. Pragm. 4 de Clericis seu Diaconis salvaticis.

[188]. Chioc. M. S. giurisd. tom. 10 de Immunit. Cleric.

[189]. Chioc. M. S. giurisd. tom. 3.

[190]. Cap. Novit. de Judic.

[191]. Cap. 3 do For. compet.

[192]. Can. 41 § item cum David caus. 2 qu. 7. Nathan cum David redarguit, suum est executus officium, in quo erat Rege superior: non usurpavit Regis officium, in quo erat Rege inferior. Monuit eum, ut per poenitentiam peccata sua expiaret; non autem tulit in eum sententiam qua tanquam adulter, et homicida morti adjiceretur.

[193]. Loyseau l. c.

[194]. V. Chioccar. M. S. giurisd. tom. 15.

[195]. Ostiens. in Summa tit. de foro compet.

[196]. Vien allegato nel cap. per venerabilem, Extr. qui filii sint legit.

[197]. Cap. Raynutius. Extr. de testamentis.

[198]. cap. licet, Extr. de foro compet.

[199]. Loyseau l. c.

[200]. For. Judic. lib. 2 tit. 1 l. 22 et ibi Villad. n. 8. Rov. Pragmat. 2 et 3 de suspic. offic.

[201]. Rit. 265.

[202]. Pragm. 2 de suspic. offic.

[203]. Caravita Rit. 265 nu. 2.

[204]. Pragm. 3 de suspic. offic.

[205]. Cap. ex parte de foro compet. Cap. nuper de donat. inter vir. et uxor.

[206]. V. Chiocc. M. S. giurisd. t. 5.

[207]. Cassiod. lib. 7 cap. 46.

[208]. Conc. Trid. sess. 24 can. 12.

[209]. Oldrad. cons. 124. Petr. Barbos. ad lib. 2 § legatis, D. de Judic. Farinac. in prax. crim. q. 7 num. 17.

[210]. L. Romae 33. D. ad municipal. L. in Orbe 17. D. de stat. hom.

[211]. V. Artur. Duck de auth. jur. civ. Rom. lib. 2 c. 3 num. 3.

[212]. Ostiens.

Haereticus, Simon, foenus, perjurus, adulter,

Pax, privilegium, violentus, sacrilegusque,

Si vacat Imperium, si negligit, ambigit, aut sit

Suspectus Judex, sit subdita Terra, vel usus

Rusticus, et servus, peregrinus, Feuda, viator.

Si quis poeniteat, miser, omnis causaque mista,

Si denunciat Ecclesiae quis, judicat ipsa.

[213]. Loys. loc. cit.

[214]. Vedi Apologia Tom. V. parte seconda cap. 3.

[215]. Pausa nella Vita d'Innocenzio IV.

[216]. La carta (oltre il Chioc.) è rapportata dal Toppi nel fine della sua Biblioteca Napol. cavata dall'Archivio della Zecca in Regist. R. Caroli I. sign. ann. 1269. lit. S. fol. 129 a ter.

[217]. Chioc. M. S. tom. 8.

[218]. Toppi l. c. ex Registr. Caroli I.

[219]. Chioc. M. S. tom. 8.

[220]. Le carte sono rapportate dal Toppi l. cit. ex Reg. Car. I. sign. ann. 1278 lit. C. fol. 181 a ter.

[221]. Chioc. l. c.

[222]. La carta è rapportata dal Toppi loc. cit. ex Reg. Car. II sign. ann. 1307 lit. B. fol: 217 a ter.

[223]. Chioc. l. c.

[224]. V. Wadingo tom. 2. Ann. Min. ann. 1291.

[225]. La Bolla di Bonifacio VIII è rapportata dal Toppi loc. cit. ex Reg. Vatic. num. 170.

[226]. Epist. Greg. apud Chioccar. de Archicp. Neap fol. 155. Dilectos filios Fratres Ordinis Praedicatorum velut novos vinitores suae vineae suscitavit, qui non sua, sed quae sunt Jesu quaerentes, tam contra profligandas haereses, quam pestes alias mortiferas extirpandas se dedicarunt evangelizationi verbi Dei in abjectione voluntariae paupertatis.

[227]. Epist. Gregor. apud Chioccar, loc. cit.

[228]. Chioc. loc. cit.

[229]. Chioc. de Archiep. Neap. ann. 1269.

[230]. Summont. hist. tom. 2 lib. 3 cap. 2.

[231]. V. Engen. Nap. Sac. di S. Sebastiano.

[232]. Il diploma si legge nell'Archivio di S. Domenico, secondo che rapporta Chiocc. de Archiep. Neap. fol. 159.

[233]. Vedi Apologia tom. 5 par. 2 pag. 5.

[234]. V. Guadigno negli Annali de' Minori, ann. 1222. Beatil. Ist. di Bari lib. 2. Capec. hist. Neap. l. 3.

[235]. V. Engenio Napoli sacra, di Santa Maria della Nova.

[236]. Engen. Nap. sacra, di San Lorenzo.

[237]. Engen. loc. cit.

[238]. Engen Nap. sacra, di S. Maria della Nova.

[239]. Pansa in Vita Inn. IV.

[240]. V. Engen. Nap. sacra, di S. Chiara.

[241]. Engen. Nap. sacra. di S. Francesco.

[242]. Engen. Nap. sacra. della Maddalena.

[243]. V. Engen. Nap. sacra, di S. Agostino.

[244]. Engen. Nap. sac. di S. Gio. a Carbonara.

[245]. Engen. Nap. sac., di S. M. delle Vergini.

[246]. Engen. Nap. sac., di S. Pietro a Majella.

[247]. Si leggono nel Bullario Romano.

[248]. Tambur. de Jure Abbatissarum disp. 7 q. 3 num. 4.

[249]. De Luca de Regularibus part. 1 disc. 50 n. 4.

[250]. Bulla Pii V. 86 in Bullario, tom. 2.

[251]. Baco de Aug. Scien.

[252]. Toppi de Orig. Tribun. tom. 1 in princ.

[253]. Andreys disp. feud. pag. 159.

[254]. Inveges tom. 3. Annal. di Paler.

[255]. Costanzo lib. 2.

[256]. Dante Purgator. cant. 20.

[257]. De Bottis in cap. 1. Regni: Hic Neap. fecit forum magnum.

[258]. In Capit. Regni, sotto il titolo, Privilegium Colleg. Neap. Stud.

[259]. V. Summont. tom. 2 lib. 3 cap. 2.

[260]. Summ. tom. 2 lib. 3 cap. 2. Nigris in Comment. ad cap. Reg. cap. 269 num. 17.

[261]. Summ. tom. 2 lib. 3 c. 1.

[262]. Villani lib. 7 cap. 37.

[263]. Costanzo lib. 1.

[264]. Tutini degli Ammir. del Regn. pag. 64.

[265]. Tutini degli Ammir. pag. 64.

[266]. Chioccarell. tom. 1. M S. giurisd.

[267]. Rainald. Annal. ad ann. 1277.

[268]. Bossio Istor. di Malta, l. 16 p. 561.

[269]. V. Rainald. Annal. ann. 1342.

[270]. V. Fr. Luca Wadingo Annal. Min. tom. 3 fol. 486. V. Lucerna Hierosolymitana. V. D. Maurizio d'Alsedo nella Gerusal. Schiava, pag. 77.

[271]. Costanzo lib. 1 Summonte to. 2 pag. 240.

[272]. L. 2 C. Ut. dignit. ord. serv.

[273]. Loyseau des Sign.

[274]. Tutini dell'Orig. de' Seggi, cap. 14 p. 145.

[275]. Loyseau des Ord.

[276]. Constitut. Reg. l. 3 tit. de nova militia.

[277]. Constit. Constitutione praesenti.

[278]. Tutin. loc. cit. pag. 143 ex Registr. Caroli II 1294. M. fol. 344.

[279]. Tutin. loc. cit. pag. 257.

[280]. Dion. Cass. lib. 52.

[281]. Abb. Teles. lib. 3 fol. 134.

[282]. Jo. Sarisberiens, in Policratico.

[283]. Tutin. loc. cit. pag. 147.

[284]. Petr. Blesens. epist. 94.

[285]. Franc. Mennio, Orig. Milit. fol. 14. Stricto gladio leviter. humeris percussis, etc.

[286]. Petr. Blesens. epist. 94. Hodie Tyrones enses suos recipiunt de Altari etc.

[287]. V. Tutin. Orig. de' Seggi cap 14 p. 149.

[288]. Engen. Nap. dell'Ordine di S. Michele. Tutin. loc. cit. pag. 158.

[289]. Andr. de Isernia Constit. quamplurium de adjutoriis exigend. lib. 3.

[290]. Constit. Reg. lib. 3.

[291]. Lib. 5 epist. 5 fol. 560.

[292]. Reg. Caroli I 1268. O. fol. 60.

[293]. Reg. ann. 1294 M. fol. 247.

[294]. Reg. ann. 1278 et 79 lit. H. fol. 72.

[295]. Andr. de Isernia in Constit. Quamplurium de adjutor. exig. lib. 3. Unde si pro faciendo fratre milite velit Rex subventionem, imponet eam secundum quantitatem ab Honorio declaratam, et expressam, videlicet, duodecim millia unciarum in toto Regno Siciliae.

[296]. Roc. Pirro Notit. Sicil. Eccl. not. 1 fol. 105.

[297]. Abb. Toles lib. 4 fol. 138.

[298]. Pansa fol. 32.

[299]. Tutin. loc. cit. pag. 150, 151, 152 et 153.

[300]. Lib. 3. epist. 20 fol. 410.

[301]. Tutin. loc. cit. pag. 149.

[302]. Franc. Mennio fol. 8.

[303]. Gio. Villani hist. lib. 1 cap. 10.

[304]. Camil. Portio nella Cong. de' Baroni, fol. 76.

[305]. Loyseau des Ord.

[306]. Loyseau loc. cit.

[307]. Fazzel. Poster. decad. lib. 7 V. Camill. Pellegr. hist. Long. in Castigat. ad Falcon. Benev. in fine.

[308]. Ab. Teles. lib. 4. fol. 138.

[309]. Annali M. S. di M. Spin.

[310]. V. Tutin. loc. cit. p. 157.

[311]. Costanzo lib. 3.

[312]. Tutini pag. 156.

[313]. V. Loysseau des Ord.

[314]. Engen. Nap. sacr. nel discorso di questi Ordini.

[315]. Bulla Pauli V. edita ann. 1608 tom. 5 Bullar.

[316]. Polidor, Virg. Ammirato ne' paralelli, p. 201.

[317]. Costanzo hist. lib. 6.

[318]. Engen. loc. cit. dell'Ordine del Nodo.

[319]. Costanzo lib. 8.

[320]. Engen. loc cit. della Nave.

[321]. Tutin. de' Contestab. p. 115.

[322]. Costanzo lib. 9.

[323]. Engen. l. c. dell'Argata.

[324]. Engen. loc. cit. della Leonza.

[325]. Engen. loc. cit. dell'Ordine della Luna.

[326]. Engen. loc. cit. dell'Armellino.

[327]. Pigna lib. 8 hist. Estens.

[328]. Costanzo lib. 9.

[329]. Ann. Lucanus in Panegyr. Pison. Togatae militiae exercere numera.

[330]. Camil. Pellegr. Discorso del nome Porta.

[331]. Pio II in Com. in Europa.

[332]. Var. lib. 4 de lingua lat.

[333]. Turneb. Quod cum Neapolis Oppidum Graecum esset, ut Athenae, suas Phratrias habebat.

[334]. Cam. Tutin. dell'origine, e fondaz. de' Seggi, cap. 4 et 6.

[335]. Gul. Postel. de Magistr. Athen. cap. 2.

[336]. S. Greg. epist. 59 fol. 116.

[337]. Janus Gruter. fol. 430.

[338]. Cost. hist. lib. 2.

[339]. Tutin. dell'Orig. de Seggi, cap. 7.

[340]. Grut. inscript. Orb. fol. 366 et 374.

[341]. Cassiod. var. lib. 6 epist. 24.

[342]. S. Gregor. lib. 2 epist. 6 et lib. 8 epist. 40.

[343]. V. Tutin. loc. cit. cap. 8.

[344]. Tutin. loc. cit. cap. 7.

[345]. Tutin. cap. 12 p. 113.

[346]. Aristotel. lib. 6. Politic. cap. 7.

[347]. Tutin. cap. 12 pag. 112. Registr. ann. 1269 lit. S. fol. 14.

[348]. Reg. 1269 lit. C. fol. 6 a ter. Reg. 1269. S. fol. 38 1269. D. fol. 13.

[349]. Reg. ann. 1294 M. fol. 179.

[350]. Tutin. cap. 12 pag. 114.

[351]. Tutin. dell'Orig. de' Seggi, cap. 3.

[352]. Summonte t. 2 pag. 209.

[353]. Tutin. l. cit.

[354]. Cap. de Raptoribus.

[355]. Summonte tom. 2 pag. 401.

[356]. V. Tutin. cap. 13 pag. 131.

[357]. Tutin. cap. 9.

[358]. V. Tutin. dell'Orig. de' Seggi, cap. 16 et seqq.

[359]. Summ. tom. 2 p. 208.

[360]. V. Costo nell'Annot. a Collenuc.

[361]. Costanzo histor. lib. 2.

[362]. Costanzo lib. 2.

[363]. Summ. t. 2 pag. 282. La rapporta anche il Chioccar. de Archiep. Neap. ann. 1262.

[364]. Tutini degli Ammiragli, pag. 66.

[365]. Costanzo lib. 2.

[366]. Costanzo lib. 2.

[367]. Foedera, Conventiones, Litterae, etc. tom. 1 pag. 208. (Oltre i Biglietti rapportati negli Atti d'Inghilterra, si leggono presso Giovanni Cristiano Lunig nel suo Codice Diplomatico d'Italia, tom. 2 pag. 974 et 977 due vicendevoli Lettere Latine contumeliose, e diffidatorie, una scritta dal Re Carlo, e l'altra dal Re Pietro in risposta al medesimo; siccome nella pag. 918 se ne legge un'altra scritta da' Palermitani a' Messinesi contra il Re Carlo, e' suoi Franzesi.)

[368]. Foedera, Convent. etc. to. 2 p. 225.

[369]. Costanzo lib. 2.

[370]. Munster. in sua Geogr. fol. 276.

[371]. Freccia de Subfeud. lib. 3 cap. ult. post. num. 37.

[372]. Summonte tom. 2. p. 211.

[373]. Questi Capitoli si leggono in Registr. ann. 1306. lit. A. fol. 95, e sono rapportati dal Tutini de' M. Giustiz. pag. 10.

[374]. Tutin. de' M. Giustiz. pag. 2.

[375]. Registr. ann. 1302 cap. 4 lit. A. fol. 3.

[376]. Registr. ann. 1298 et 99 lit. C. fol. 207 apportato anche dal Summonte, to. 2 pag. 329.

[377]. Summ. loc. cit.

[378]. Tutin. de' M. Giustiz. pag. 7.

[379]. Tutin. Orig. de' Seggi, pag. 218.

[380]. Rit. 55 et 302.

[381]. Tutin. de' M. Giustiz. pag. 3.

[382]. Rit. 55 et 302.

[383]. Carav. Rit. 55 et 302.

[384]. Summonte to. 2 pag. 211 et pag. 328.

[385]. V. Grammat. decis. 34. nu. 9. Carav. Rit. 1. nu. 35 Hierony. Calà de praeemin. M. C. V. cap. 1 n. 7, 8.

[386]. Archiv. ann. 1294 fol. 10. Simm. to. 2 pagin. 330.

[387]. Boccacc. Giorn. 2 n. 5.

[388]. Chiocc. de Archiep. Neap. ann. 1288.

[389]. Tutin. de' M. Giustizieri, pag. 4.

[390]. Freccia de subfeud. lib. 1 cap. 10 de Offic. Logot. n. 40. Summ. to. 2. fol. 329. Tutin. de' M. Giustiz. fol. 2.

[391]. Rit. de supplendis defectib. Detestantes, etc.

[392]. Rit. seq. Isabella, etc.

[393]. Tutin. loc. cit. fol. 3. Summ. loc. cit.

[394]. Tutin. loc. cit.

[395]. Tutin. loc. cit.

[396]. Carav. Rit. 1 n. 35.

[397]. Toppi tom. 1 de Orig. Tribunal.

[398]. Sono rapportati dal Tutini de' M. Giust. fol. 10.

[399]. Tutini de' M. Giust. pag. 2.

[400]. Rit. 54, 63, 64.

[401]. Rit. 14, 34, 39, 46, 50.

[402]. Si leggono sotto il tit. Confirmatio, etc. fol. 442.

[403]. Sotto il tit. de supplendis defectibus, etc. fol. 440.

[404]. Petra Rit. 1 num. 23.

[405]. Foedera, conventiones etc. tom. 1 p. 226.

[406]. Tom. II. pag. 986.

[407]. Cost. lib. 2.

[408]. La Bolla di Martino IV di questa scomunica e deposizione, si legge negli Atti d'Inghilterra, pag. 252. Leggesi parimente questa Bolla di scomunica, ed interdetto di Martino IV presso Lunig pag. 999 che porta la data del 1282.

[409]. V. Maurolico.

[410]. Maurolico.

[411]. Questa lettera di Carlo I. scritta al Papa si legge presso Tutin. degli Ammir. p. 81.

[412]. Teod. de Niem, de privil. et jur. Imp. pag. 282. Adeo mente oppressus, et pusillanimis tandem factus est, ut dicitur quod mortem sibi conscivit, noctis sub silentio se ipsum laqueo strangulans.

[413]. Constit. puritatem, de Sacramento à Bajulis, et Camerar. praestando. Constitut. cum circa, de Off. Vicar. Const. Ut universis, de servando honor. Comit. et Baron.

[414]. Marin. de Caramanic. in prooem. Constit. Regni.

[415]. Registr. ann. 1269 in Regio Archiv. Afflict. in prooem. Const. in principio. Fab. Jordan, in addit. ad prooem. Glossatoris.

[416]. Ciarlante del Sannio lib. 4 cap. 26.

[417]. Nell'Archivio della Zecca, cassa H. mazzo 47.

[418]. Tutin. de' Contestabili p. 85.

[419]. Tom. 1. M. S. della regal. jurisd. presso Chioccar.

[420]. Inveges Ann. di Palerm. tom. 3.

[421]. De Bottis Addit. ad cap. 1. Regn. in princ.

[422]. De Nigris in Comment. in fine.

[423]. Afflict. in Constit. Honorem, col. 1 in 5 lib. Summon. to. 2 pag. 306. De Nigris in Comment. ad d. Capit. nu. 6.

[424]. Moles. decis. 1. Reg. Cam.

[425]. Napodan. in Comment. ad d. Capit.

[426]. Reg. Mores. decis. 1.

[427]. Cap. de bobus arator.

[428]. Cap. de thesauris.

[429]. Cap. de solv. decim.

[430]. Cap. de morantib. in excom.

[431]. Cap. de statuendo Balio.

[432]. Cap. de dotib. mulier. et sequ.

[433]. Confirmatio capitulorum editorum in planit. S. Martini.

[434]. Cap. Quod Magister Justitiarius certis temporibus, etc.

[435]. Cap. de prorogat. success. duratura.

[436]. Cap. de tollenda dissentione inter fideles nostros. Summont. tom. 2 pag. 360.

[437]. Nigris Comment. ad cap. 138 n. 6.

[438]. Fab. Montel. in Comment. super quatuor literis arbitr. par. 2.

[439]. Bottis in addit. ad tit. 1 de oblationib.

[440]. Goss. de Gaeta rub. 5 de jur. Dohanae, tit. 8 num. 207.

[441]. Summonte to. 2 lib. 3.

[442]. Engen. Nap. Sac. del Duomo di Nap.

[443]. Toppi Bibl. Nap. in Barth. de Capua.

[444]. Stefan. Descriz. de' luoghi Sacri di Nap.

[445]. Vincenti Teatro de' Proton. del Regno, da chi copiò Toppi in Bibl.

[446]. Andreys disp. Feud. cap. 1 § 5 num. 28 pag. 34. Ut quem obiisse constat ann. 1328 ex ejus sepulcro in nostra Aede Archiepiscopali. Fulvio Carac. Allegaz. per la Città di Nap.

[447]. P. Vinc. in principio.

[448]. P. Vincenti de' Proton. in B. de Capua, fol. 75.

[449]. Pragm. 6 de Cler. seu Diac. selvaticis.

[450]. Tutini de' G. Giust.

[451]. Capit. Reg. Joannae pro statu Regni, etc.

[452]. Pier. Vinc. de Prot. 1331 pag. 90.

[453]. Collen. lib. 5. Costanzo lib. 3 in princ.

[454]. Moles decis. 6 § 1. Jo. Fran. Marcian. disp. 3.

[455]. Ciacon. dice a' 27 di Marzo.

[456]. Reg. Moles decis. 1 § 1 num. 12.

[457]. Reg. Moles. loc. cit. num. 13 et 14. Haec ergo Capitula non ab Honorio, sed a Martino ejus praedecessore fuerunt facta, et de eis meminit Afflict. in constit. Regni incip. praesente, in ejus rubrica, et in continuatione ipsius, dum allegat unum ex dictis Capitulis Gerardi, quod incipit Cupiens, etc.

[458]. Afflict. ad Costit. Reg. tit. de administr. rer. Eccles. post mortem Prael. in rubr.

[459]. Reg. Moles loc. cit. nu. 16.

[460]. Jo. Franc. Marc. disp. 3 num. 1.

[461]. Lipar. ad Andr. in cap. 1 de nat. success. feud. sub num. 1 aute addit vers. capitulum, lit. B.

[462]. Marcian. disp. 3 n. 5.

[463]. Moles decis. 1 § 1 numer. 19.

[464]. Marc. loc. cit. nu. 3.

[465]. Moles loc. cit. n. 34.

[466]. V. de Ros. in prael. feud. nu. 48.

[467]. Raynald. Annal. Eccles. ann. 1285. (Furono anche impressi questi Capitoli di Papa Onorio da Lunig, e si leggono nel 2. Tom. Cod. Diplomat. Italiae pag. 1023).

[468]. Rainald. ad ann. 1285 a num. 53 ad nu. 62.

[469]. Petr. de Montefor. in addit. ad Constit. Reg. lib. 3 tit. 25. Constit. Post mortem. V. Marcian. loc. cit. nu. 17 et 10. V. Andreys disp. feud. cap. 1 § 3 num. 10.

[470]. Cap. Confirmatio Cap. edit. in Plan. S. Martini.

[471]. Cap. Omnes Ecclesiastic.

[472]. Summont. histor. tom. 2 lib. 3.

[473]. De Ponte de potest. Proreg. tit. de assens. regalibus super dotib. a num. 6 cum seqq.

[474]. Rainald. ann. 1265 num. 61.

[475]. Foedera, conventiones, etc. inter Reges Angliae, et alios, pag. 342.

[476]. Foedera, etc. fol. 358.

[477]. Costanzo lib. 3r.

[478]. Costanzo lib. 3 dice in Perugia; ed il Summonte in Roma.

[479]. Chioccar. tom. 1. M. S. giurisd.

[480]. Costanzo lib. 3.

[481]. Foedera, convent. etc. pag. 450 et 456.

[482]. Foedera, conventiones, etc. to. 1 pag. 3. (Presso Lunig tom. 2 si legge alla pag. 1350 l'istromento della cauzione data dal Re Carlo II di rimettersi in prigione nelle mani del Re d'Aragona).

[483]. Registr. ann. 1298 et 1299. B. fol. 161 rapportato dal Ciarlant. fol. 368.

[484]. Costanzo lib. 2.

[485]. Tutin. degl'Amm. fol. 70. Reg. in Vatic. lib. 1. Bonifacii epist. 115.

[486]. Costanzo lib. 4.

[487]. Costanzo l. 4.

[488]. Costanzo lib. 4.

[489]. Costanzo lib. 4.

[490]. Tutini degli Ammir. pag. 103.

[491]. Summ. to. 2 pag. 360.

[492]. Summ. to. 2 pag. 333.

[493]. Costanzo lib. 4.

[494]. Tutin. de' M. Giust. pag. 7.

[495]. Reg. ann. 1296 lit. G. fol. 295 ivi: Vocavit Dominum Dinum de Muscellis, ut Bononia ad Neapolitanum Studium lecturus cum annuo salario unciarum centum auri. Summ. to. 2 p. 362.

[496]. Ciarlant. pag. 371. Istor. del Sannio.

[497]. Reg. ann. 1300 fol. 251 et ann. 1301 fol. 273 et 330.

[498]. Registr. ann. 1301 fol. 8 ann. 1308.

[499]. Ciarlant. pag. 373.

[500]. Summ. pag. 348 tom. 2.

[501]. V. Engen. Nap. Sac. fol. 585.

[502]. Bulla Paschalis II apud Ughell. ove nella data evvi errore, ed in vece di XIV deve leggersi IV.

[503]. Nelle quali Bolle si legge nullo modo, non già nullo medio; onde perciò Carlo II nel privilegio della dotazione del 1304 disse, che questa Chiesa se l'apparteneva pieno jure.

[504]. V. Chioc. tom. 7 M. S. giurisd. de Eccl. S. Nic. de Baro.

[505]. Bulla apud Beatil. hist. S. Nicol. lib. 11 cap. 17.

[506]. Le parole della detta iscrizione sono: Serenissimus Rex Carolus Secundus, etc. hanc Basilicam munificentia Regali dotavit sola sibi, et successoribus suis prima Canonica dignitate servata. Lettera dell'istesso Carlo II de' 3 Novembre 1304 rapportata dal Beatillo Istor. di Bari, lib. 3 fol. 443 ove si legge: In signum devotionis retinemus nobis, et haeredibus nostris, quod cum personaliter erimus nos, et nostri haeredes in Baro, quotidianas distributiones accipiemus sicut unus de Canonicis ipsius nostrae Ecclesiae recipit, et recipere habeat.

[507]. Egin. apud Duchesne tom. 2 pag. 103 et 104. Legendi atque psallendi disciplinam diligentissime emendavit; erat enim utriusque admodum eruditus; quamquam ipse, nec publice legeret, nec nisi summissim, et in commune cantaret.

[508]. Script. antiq. Eccles. Anglic. tom. 10 pag. 455. Biblioth. Clun. nota pag. 21. Spicileg. tom. 10 pag. 403 et 447. Canonicus adscriptus fuit in Ecclesia S. Martini, in festis Sancti ejusdem in Choro inter psallentes Clericos cum veste clericali, et sub disciplina eorum adstabat.

[509]. Biblioth. Clun. not. pag. 48. Cura omni consilio dederunt Ingelgerio Comiti praebendam B. Martini, ipsi, et haeredibus ejus in perpetuum possidendam. Quia vero Ecclesia ejusdem Sancti carebat Thesaurario, et Aedituo, Consulem Ingelgerium intronizaverunt, et Thesaurarium constituerunt, et Defensorem Ecclesiae fecerunt, et Tutorem omnium possessionum ejus ubicumque essent delegaverunt. Qui sedem Thesaurarii, et Domos cum reditibus quandiu advixit, obtinuit. Duchesne tom. 4 pag. 680.

[510]. Renat. Chop. de S. Polit. l. 3 tit. 6.

[511]. Cyron. in parat. lib. 5. Decret. de Offic. Custod.

[512]. Innoc. III l. 1 epist. 489.

[513]. V. Beatil. Istor. di S. Nic. di Bari, lib. 11 cap. 11.

[514]. Concil. d'Orleans, cap. 9. Nicol. I in can. si quis Episcopor. caus. 16 quaest. 2.

[515]. V. Chioccar, tom. 7 M. S. Giurisd.

[516]. Chioc. M. S. giurisd. to. 7 de Capitulo Civit. Lucer.

[517]. Chioc. loc. cit. in princ.

[518]. Thomas. Vet. et Nova Eccl. dise. p. 2 lib. 2 c. 37, num. 4 trascrive le parole della Bolla, che sono: Quoties electionem Episcopi S. Mariae Luceriae, per quam Capitulum contingeret vacationis ingruente tempore celebrari, teneantur ipsi Capitulum, priusquam ejusdem electionis confirmatio postuletur, tuum, et eundem successorum tuorum, assensum requirere, nec possit eadem electio, nisi prius hujusmodi requisitus assensus fuerit, confirmari.

[519]. Chioc. loc. cit. in fin.

[520]. Chioccar. loc. cit.

[521]. Chioccar. loc. cit.

[522]. Chioccar. tom. 7. M. S. giurisd.

[523]. Chioc. loc. cit.

[524]. Chioccar. loc. cit.

[525]. Covar. in reg. possessor. par. 2 § 10 n. 5. Guerrero tract. de reformat. Eccl. cap. 14.

[526]. V. Jo. Andr. in cap. 2 de praeben. in 6. Abbat. in cap. quanto in primo notab. de consuet. et in c. cum Apost. in fin. de iis, quae fiunt a Praelato.

[527]. V. Marin. de Caramanico in prooem. Constit. Reg. col. 4 num. 50 et 60. Andr. de Isernia in prooem. Const. Regn. nu. 40. Afflict. ad Const. Regn. in praelud. qu. 28 num. 2.

[528]. Aless. Patrit. in Marte Gallico lib. 1 cap. 8. Ut persona uncta sit sacratior, sit venerabilior Christianis etc.

[529]. Mazzella descriz. del Reg. di Nap. fol. 289.

[530]. Tutin degli Ammir. p. 103. Archiv. cas. sig. n. 4.

[531]. Leunclav. tom. 1 lib. 2. Jur. Graeco-Rom.

[532]. Leunclav. Jur. Gr. Rom. 2 lib. 3.

[533]. Tit. de Palatinis, et tit. de Castrens. Palatin. pecul.

[534]. L. 43 de testament. milit. l. 12 § ignominiosa, de re militari, l. de his, qui per met. etc.

[535]. Tutin. in princ. degli Uffic. del Regno.

[536]. Registr. ann. 1325 fol. 229 rapportato dal Summon. istor. tom. 2 pag. 440.

[537]. Loys. des Offic.

[538]. Cod. Theod. l. 1 de Comitib. et Archiatris Sacri Palatii, ivi: Archiatros intra Palatium militantes. L. 16. C. Th. de Medicis, et Professorib. ivi: Universi, qui in Sacro Palatio inter Archiatros militarunt, et Comitivam primi ordinis, vel secundi adepti sunt. Et l. 18 eod. tit.

[539]. Cassiod. 6 var. 19 in Formula Comitis Archiatrorum. V. Gothofr. in l. 1. C. Th. de Comitibus, et Archiatris.

[540]. Gabriel Chinon in notitia Orientis.

[541]. Summonte tom. 2 pag. 459.

[542]. Cassiod. loc. cit Goth. in C. Th. l. 1 de Comitib. et Archiatris.

[543]. Constitut. de Medicis. Constit. de Fidelium numero super electuariis, et syrupis statuendis.

[544]. V. Tasson. de Antefato, vers. 31 obs. 3. Tribun. XIX.

[545]. Capit. Regni, sub rubr. de Magistris, et Foresteriis, et sub Officialibus eorum. De Forestis antiquis, et novis.

[546]. Salust. in prooem Catilin.

[547]. Suet. in Tiber. cap. 19.

[548]. Ammir. Discorsi sopra Corn. Tacito, lib. 2. disc 1.

[549]. Fleur. de' Costumi degli Israeliti, par. 2 cap. 2.

[550]. Capit. Regni, de Magistris Foresteriis, et Subofficialibus eorum.

[551]. Tasson. de Antef. vers. 3 obs. 5. Trib. XXVII.

[552]. L. penult. C, de Collationibus, l. si quis 11. C. de proxim. sacr. scrin. lib. 12. l. ult. C. de pign. l. omnimodo 30 § 2. C. de inoff. testam. Nov. 53 cap. 5.

[553]. Cujac. ad Nov. 53. Vinnio tract. de Collationibus, cap. 13 num. 16 ad 19.

[554]. Engen. Nap. Sacr. fol. 173.

[555]. Cassiod. lib. 4 ep. 3.

[556]. L. 2, 3. Cod. Th. de Primic. Notar.

[557]. L. 9. C. Qui milit. pos.

[558]. Nov. 8, 24, 26, 27.

[559]. Capit. Regni sub rub. de offic. Magistrorum Massariorum, cum tribus seqq.

[560]. Costanz. lib. 3.

[561]. Loyseau des Ord.

[562]. Epist. P. Blesensis, epist. 10.

[563]. V. Chiocc. tom. 2. M. S. giurisd.

[564]. Tomasin. de benefic. par. 1 lib. 2 cap. 5 n. 11.

[565]. Summont. lib. 3 tom. 2 pag. 330.

[566]. Registr. ann. 1334 fol. 47. Summont. tom. 2 pag. 410.

[567]. Tasson. de Antef. vers. 4 obs. 5. num. 46. Privil. ann. 1094. Quod Monasterium Arsaphiae Cappella mea erat exempta ab Episcopali jurisdictione per Sacrosanctam Romanam Ecclesiam.

[568]. Chiocc. tom. 7. M. S. giurisd.

[569]. V. Chioccar. tom. 2. M. S. giurisd.

[570]. V. Reg. Constantium in l. unica, n. 21. C. de Palat. et Domib. Dominic. lib. 11. Tasson. de Antef. vers. 3 obs. 3. Trib. IX n. 271 et num. 284.

[571]. In prooem. Consuet. Bar.

[572]. Chioc. de Archiep. Neap. ann. 1288.

[573]. Prooem. consuet. Neap.

[574]. In Prooem. Consuet. § pro certiori.

[575]. Addit. in Comment. ad Consuet in fine.

[576]. Scipio Januar. in princip. Consuet.

[577]. In lapide Sepulchr. in Eccles. S. Dominici. Scipio Januar. in prooem. n. 1.

[578]. Toppi Biblioth. Nap. lit. G. pag. 113.

[579]. Lunig Cod. Dipl. Ital. Tom. 2 pag. 2066.

[580]. Collenuc. Comp. Istor. lib. 5.

Nota del Trascrittore

Ortografia e punteggiatura originali sono state mantenute, correggendo senza annotazione minimi errori tipografici.

Copertina creata dal trascrittore e posta nel pubblico dominio.