SCENA XXII
Orgonowa, Dyndalska, Aniela, Rotmistrz, Kapelan, Major, Zofia, Porucznik.
MAJOR
Do Zofii.
Mój zastępca... Twój mąż.
DYNDALSKA
Cóż to jest?
ANIELA
Cóż to znaczy?
ORGONOWA
Panie bracie?
MAJOR
Wraz z moim majątkiem, który mu już oddawna przeznaczyłem, zastąpi mnie przy Zofii. Kapelanie, uchodzi?
KAPELAN
Uchodzi, uchodzi i pobłogosławię.
PORUCZNIK
Nie mówiłem ci, Zofio, że jak ojca będziesz go kochać musiała?
ZOFIA
Przyjemny obowiązek, tak zgodny z sercem.
ORGONOWA
Miło mi dostać zięcia, który już zyskał mój szacunek. Bądźcie szczęśliwi.
DYNDALSKA
I pamiętajcie o ciotkach.
ANIELA
Do Rotmistrza.
Jakże będzie?
ROTMISTRZ
Trudno, aby co było.
ANIELA
Przyrzekłeś.
ROTMISTRZ
Nie mogę służyć.
ANIELA
Zdrajca!
MAJOR
Cicho, cicho. Niech wam dość będzie, moje damy, żeście huzarów zwyciężyły... Że musieli kapitulować i jednego oddać wam w niewolę... I to przyznajcie... Najlepszego.
Przypisy:
1. Fredro, Andrzej Maksymilian (1620–1679) — kasztelan lwowski, wojewoda podolski, poseł, senator, autor łacińskich traktatów politycznych, historycznych i wojskowych oraz napisanego po polsku zbioru Przysłowia mów potocznych (1658); Aleksander Fredro uważał się za jego potomka i swoje komedie opatrywał mottami zaczerpniętymi z jego zbioru. [przypis edytorski]
2. huzar — dawniej żołnierz lekkiej jazdy. [przypis edytorski]
3. cel — tu: tarcza, do której mierzy się z broni palnej. [przypis edytorski]
4. karuzel (daw.) — karuzela; dawna konna zabawa rycerska. [przypis edytorski]
5. zatrudnić — tu: zająć. [przypis edytorski]
6. spencer (daw.) — rodzaj krótkiej męskiej kurtki. [przypis edytorski]
7. pewnie — tu: na pewno. [przypis edytorski]
8. łoza — wierzba. [przypis edytorski]
9. prześlepić (pot.) — przegapić, nie zauważyć. [przypis edytorski]
10. obces (daw.) — obcesowo, gwałtownie, natarczywie. [przypis edytorski]
11. kundys (daw.) — kundel. [przypis edytorski]
12. hajże (daw.) — dalej. [przypis edytorski]
13. jasienina (daw.) — las jesionowy. [przypis edytorski]
14. dębniak — tu: las dębowy. [przypis edytorski]
15. lulka (daw.) — fajka. [przypis edytorski]
16. za powrotem (daw.) — po powrocie. [przypis edytorski]
17. à propos (fr.) — w odniesieniu do. [przypis edytorski]
18. klucznica — dawniej ochmistrzyni zarządzająca gospodarstwem domowym. [przypis edytorski]
19. białogłowa (daw.) — kobieta. [przypis edytorski]
20. zakrawać na — tu: zmierzać do. [przypis edytorski]
21. parada — tu: uroczyste widowisko, przegląd, rewia. [przypis edytorski]
22. landara — tu: duża kareta podróżna. [przypis edytorski]
23. kocz — rodzaj powozu konnego. [przypis edytorski]
24. bryka — odkryty powóz konny. [przypis edytorski]
25. ukontentowanie (daw.) — zadowolenie. [przypis edytorski]
26. wprzódy (daw.) — przedtem, wcześniej. [przypis edytorski]
27. harap (daw.) — rodzaj bicza używanego na psy myśliwskie. [przypis edytorski]
28. zasię a. zasie (daw.) — natomiast, zaś. [przypis edytorski]
29. sfora — tu: gromada psów myśliwskich. [przypis edytorski]
30. madame (fr.) — pani. [przypis edytorski]
31. Rossini, Gioacchino (1792–1868) — włoski kompozytor, twórca wielu oper. [przypis edytorski]
32. referendarz — urzędnik lub samodzielny sędzia w dawnej Polsce. [przypis edytorski]
33. kresa (daw.) — tu: szrama, blizna. [przypis edytorski]
34. przełożyć — tu: wyłożyć, wyjaśnić. [przypis edytorski]
35. najprzód (daw.) — najpierw. [przypis edytorski]
36. poprzedniczy (daw.) — poprzedni, poprzedzający. [przypis edytorski]
37. markietanka — kobieta towarzysząca dawniej wojsku, często pełniąca rolę prostytutki. [przypis edytorski]
38. szyk — tu: kolejność. [przypis edytorski]
39. uważać — tu: zważać, zwracać uwagę. [przypis edytorski]
40. rąbać (daw.) — zadawać rany białą bronią, siec; tu: uprawiać wojaczkę, być żołnierzem. [przypis edytorski]
41. taką rzeczą (daw.) — w ten sposób, w tej sytuacji. [przypis edytorski]
42. wystawiać (daw.) — wyobrażać. [przypis edytorski]
43. uważać — tu: zauważyć. [przypis edytorski]
44. trzpiotostwo (daw.) — lekkomyślność, płochość, pustota. [przypis edytorski]
45. amory (daw.) — flirty, miłostki. [przypis edytorski]
46. wybrać się za — tu: wyjść za mąż. [przypis edytorski]
47. odnosić (daw.) — tu zbierać, dostawać. [przypis edytorski]
48. powolny (daw.) — tu: posłuszny. [przypis edytorski]
49. miarkować (daw.) — tu: domyślać się. [przypis edytorski]
50. nadal (daw.) a. na dal — tu: przewidując przyszłość, w przyszłości, na przyszłość. [przypis edytorski]
51. zoczyć (daw.) — zobaczyć, ujrzeć. [przypis edytorski]
52. przechód (daw.) — przejście, przemarsz. [przypis edytorski]
53. gdyby tylko nie w tej mierze — gdyby tylko chodziło o inną sprawę. [przypis edytorski]
54. szwadron — pododdział pułku kawalerii. [przypis edytorski]
55. uwiadomić (daw.) — powiadomić, poinformować. [przypis edytorski]
56. polęknąć się (daw.) — przelęknąć się, zlęknąć się. [przypis edytorski]
57. nareszcie (daw.) — tu: ostatecznie, w ostateczności, co najwyżej. [przypis edytorski]
58. fuzja (daw.) — długolufowa, ręczna broń palna. [przypis edytorski]
59. pałasz — broń sieczna używana dawniej przez kawalerię. [przypis edytorski]
60. kulbaczyć (daw.) — siodłać konia. [przypis edytorski]
61. mantelzaczek a. mantelzak (daw.) — tobołek podróżny. [przypis edytorski]
62. i kroku — tu: ani na krok. [przypis edytorski]
63. wcale — tu: całkiem, dość. [przypis edytorski]
64. niewiadomość (daw.) — nieświadomość, niewiedza. [przypis edytorski]
65. kontent (daw.) — zadowolony. [przypis edytorski]
66. od niego — tu: w znaczeniu „od ciebie”, „od pana”. [przypis edytorski]
67. twardousty — o koniu: niedający się łatwo kierować. [przypis edytorski]
68. podobność (daw.) — podobieństwo. [przypis edytorski]
69. interesa (daw.) — interesy, sprawy. [przypis edytorski]
70. potem — tu: poza tym. [przypis edytorski]
71. myłka (daw.) — omyłka, pomyłka. [przypis edytorski]
72. potem — tu: poza tym. [przypis edytorski]
73. dożywocie — tu: dożywotnie świadczenia pieniężne lub posiadanie czegoś. [przypis edytorski]
74. spuszczać się na (daw.) — tu zdawać się na. [przypis edytorski]
75. marsa stawiać — robić groźną minę. [przypis edytorski]
76. wcale — tu: całkiem, dość. [przypis edytorski]
77. sprawiać się (daw.) — tu: tłumaczyć się, usprawiedliwiać się. [przypis edytorski]
78. cackać (daw.) — pieścić. [przypis edytorski]
79. najniższy — tu: sługa uniżony. [przypis edytorski]
80. obecność — tu: teraźniejszość. [przypis edytorski]
81. pomiarkować się (daw.) — tu: pohamować się. [przypis edytorski]
82. znarowić — uczynić konia nieposłusznym, narowistym. [przypis edytorski]
83. trzpiotać się (daw.) — figlować, zachowywać się jak trzpiot. [przypis edytorski]
84. trunek (daw.) — napój alkoholowy. [przypis edytorski]
85. harc (daw.) — dawniej walka pojedynczych żołnierzy nieprzyjacielskich wojsk, rodzaj pojedynku. [przypis edytorski]
86. tą razą (daw.) — tym razem. [przypis edytorski]
87. wystawić (daw.) — tu: przedstawić. [przypis edytorski]
88. troskliwie — tu: starannie. [przypis edytorski]
89. różnić (daw.) — tu: poróżnić, pokłócić. [przypis edytorski]
90. nareszcie — tu: ostatecznie. [przypis edytorski]
91. ustalić — tu: umocnić. [przypis edytorski]
92. wolał byłby strzelić —lepiej, gdyby strzelił. [przypis edytorski]
93. wcale — tu: całkiem, dość. [przypis edytorski]
94. wcale — tu: całkiem, dość. [przypis edytorski]
95. kwita — koniec. [przypis edytorski]
96. potwarz (daw.) — pomówienie, oszczerstwo. [przypis edytorski]
97. mówność (daw.) — mowność, skłonność do mówienia, gadulstwo. [przypis edytorski]
98. pókiż (daw.) — tu: dokąd, pokąd. [przypis edytorski]
99. knować (daw.) — knuć, planować intrygę. [przypis edytorski]
100. względem czego — w jakiej sprawie. [przypis edytorski]
101. przymówić (daw.) — zrobić nieprzyjemną uwagę. [przypis edytorski]
102. potem — tu: poza tym. [przypis edytorski]