PARABASIS CHORI (ZWROT DO WIDZÓW)

510–626

Kommation, śpiew chóralny.

CHÓR

Dalejże śmiało naprzód z radosną odwagą,

Mężny człowieku!

Niechaj cię wiedzie szczęście, iże z tą powagą

Późnego wieku

Imasz się spraw młodzieńczych, barwami młodości

Starca niedolę

Krasząc: mądrości

Ucząc się w szkole!

POETA

Widzowie, do was ja teraz¹⁷⁰

Prawdy słowami przemówię

Otwarcie, prze Dyjonysa,

Bożyca¹⁷¹, co mnie hodował!

Obym zwycięstwo tak zyskał,

Obym tak przez was był uznan,

Jak was uważam za widzów

I sędziów sztuki wytwornych,

Jak wierzę, iż ta komedia

Jest pośród moich najlepsza

I najprzedniejsza. Dlatego

Jam się pokusił powtórnie

Rzecz tę zastawić przed wami,

Wszak pracy misternej to dzieło.

A jednak owym tam błaznom

Dank¹⁷² przysądzono przede mną:

Jam był niegodzien! Że na to

Wyście zwolili, o znawcy!

Wprost wam przyganiam do oczu

Ja, co me trudy wam niosę!

Mimo to nigdy, z mej woli,

Nie rzucę was, sędzie wytworni!

Od chwili bowiem, gdy ludzie,

Co poją serca prawością,

Poklaski dali tu memu:

Skromnemu przeciw Porubcy¹⁷³,

— Wtedym był jeszcze wżdy dziewką,

Nijakoż było mi rodzić;

Toć podrzuciłem to dziecię;

Ktoś inny podjął miłościw,

Wyście zaś dali opiekę

I wychowali dostojnie! —

— Odtąd porękę mam świętą,

Że sąd wasz trafny, bezstronny.

Teraz więc sztuka ta moja,

Jakoby owa Elektra,

Przyszła tu patrząc, czy najdzie

Znawców tak samo życzliwych:

Jeśli ich ujrzy wśród widzów,

To pozna brata po włosach¹⁷⁴!

Patrzcie zaś, jako jest skromna

Z urody: wszak nie przyszyła

Wisielca o łbie czerwonym,

Wałka ze skóry, by śmieszyć

Gawiedź uliczną i młodzież!

Wszakże nie szydzi z łysego,

Ni wodzi tańce błazeńskie.

Ni żaden stary dziadyga,

Gdy wiersz wygłasza, nie bije

Palicą po łbie nikogo

Z aktorów, aby tą sztuczką

Zasłonić nicość dowcipu.

Nie skaczą w niej z pochodniami,

Nie wrzeszczą: oj, dadada!

W siebie i własną poezję

Dufna — stanęła przed wami!

Acz jestem takim poetą,

Kędziorów jednak nie trefię,

Nie oszukuję was, dając

To samo dwakroć lub trzykroć,

Lecz zawsze nowe idee

Wprowadzam pełne pomysłów,

Nic nie podobne do siebie,

Odrębne, zawsze dowcipne.

Jam to Kleona, gdy panem

Był bezgranicznym, w brzuch kopnął;

Nie byłem jednak tak czelnym,

By deptać powalonego.

Lecz tamci, kiedy raz jeden

Hyperbol kozła wywinął,

Już po nicponiu wciąż jeżdżą.

Ba — matkę jego kalają!

Oto nasamprzód Eupolis

Dał Marikasa na scenie,

Rycerzy moich małpując,

W sposób szelmowski, sam szelma;

Babsko pijane mu przydał

Dla sprośnych tanów: ten pomysł

Dawno już Frynich wprowadził,

Smok potem babę pożera.

Następnie na Hyperbola

Hermippos napadł ze sceny,

A teraz wszyscy już inni

Nań ujadają gromadą,

Każdy zaś musi tam wsadzić

Mą o węgorzach przypowieść¹⁷⁵.

Kto się więc śmieje z tych błazeństw,

Tego ma sztuka zawiedzie,

Lecz jeśli szczerze was cieszą

Pomysły moje i duch mój,

Dacie tym dowód na przyszłość,

Na zawsze — żeście rozsądni!

CHÓR

Strofa (Śpiew)

Niebem władnący bogów bóg,

Zeusie gospodnie¹⁷⁶ znijdź w ten próg,

Ciebie pierwszego zwę w mój chór!

I ciebie, o mocarny trozębu piastunie,

Ziem i fal słonych groźny opiekunie,

Wzywam w chór!

I ciebie, o chodzący w sławie ojcze mój,

Eterze święty,

Co wszystkim nam zesyłasz życiodajny zdrój.

Wzywam w chór!

I ciebie, rumaków słonecznych właście,

Co w ognia promieniach

Trzymasz niebios i ziem przepaście,

Wielki w bożych i w ludzkich wielki pokoleniach,

Wzywam w chór!