SCENA PIĄTA

Choros Starców.

STRYMODOROS

przodownik Chóru

Z wolna, lecz naprzód, Drakesie,

Choć twój grzbiet diablo jest krzywy,

Bo też niemałe brzemiono⁹²

Zielonej dźwigasz oliwy!

Strofa I (Śpiew I)

DRAKES

Zaprawdę, nim wejdziemy w sędziwych lat progi,

Liczne ujrzym niespodzianki:

Ach, czyżby kto pomyślał, Strydomorze drogi,

Że nasze kobietki, kochanki,

kaszle

Doma⁹³, pieszczone przez nas...

FILURGOS

przerywa gniewnie

babskie, złe nasienie!

DRAKES

ciągnąc dalej swe treny

Zawładną cudownym posągiem

Orędowniczki grodu, a wejście w Podsienie

Zawalą zaworą i drągiem?!

STRYMODOROS

Dalej, Filurgu mój drogi,

Wyciągaj żywo swe nogi,

Byśmy dokoła te kłody,

Zwalili pod owe progi.

I wszystkie te rokoszanki,

Które gród wzięły tak zdradnie,

Żywcem spalili za karę,

Samosąd czyniąc przykładnie

Na buntownicach, a najpierw

Na herszcie, żonie Lykona⁹⁴!

Antystrofa I (Odśpiew I)

PILURGOS

Na Demetrę, przenigdy, jakom żyw, nie zwolę⁹⁵,

Aby drwiły ze mnie baby!

Wszak ani Kleomenes, co pierwszy w niewolę

Wziął gród lakońskimi draby⁹⁶,

Nie uszedł stąd bez pomsty: zdał oręż, a zmykał

Parskając swą lakońską blagą,

W kusej, podartej płaszczynie,

Niemyty od lat sześciu, z głodu łzy połykał,

Kapiące po brudnej szczecinie!

STRYMODOROS

Tak w oblężeniu ja srogim witezia⁹⁷ tego dzierżyłem:

Tu, w siedemnastu szeregach, obozowalim przed bramą,

A tych tam, przez Eurypida⁹⁸ i wszystkie bóstwa przeklętych

Bab — ja nie miałbym zadzierżyć w bezczelnym babskim rokoszu?

Inak⁹⁹ mojego poboju pamiątkę strzaska Czworogród!¹⁰⁰

Strofa II (Śpiew II)

PÓŁCHÓR STARCÓW

FILURGOS

Lecz przed nami kęs drogi

DRAKES

Trzeba piąć się, choć ślisko!

FAJDRYJAS

Oj, mnie bolą już nogi,

Gród wysoko, nie nisko!

CHÓR

Oj — nie nisko!

PILURGOS

A tu trzeba wlec kłody

I polana pod górę!

DRAKES

Oj, zdałby się muł młody,

Bo mi sznury żrą skórę!

CHÓR

Oj — żrą skórę!

FAJDRYJAS

Trza iść w górę, trza słuchać!

I STARZEC

od saganka

A na ogień trza dmuchać,

Żeby nie zgasł w pół drogi!

dmuchając, zachłysnął się dymem

Phy! — phy!

Oj, dym gryzie, przebogi!

Antystrofa II (Odśpiew II)

DRUGI PÓŁCHÓR

II STARZEC

Heraklesie¹⁰¹ mocarny,

Ogarek mi wpadł w ślepie!

Oj, gryzie mnie dym czarny,

Jak wściekły pies, tak siepie.

Oj! — jak siepie!

III STARZEC

biegnie na pomoc, potyka się i wpada łbem do saganka, parząc sobie gębę

Aj! jak ogień ten piecze,

Chyba z piekieł być musi,

Z oczu ropa mi ciecze,

A dym gryzie i dusi!

CHÓR

Oj, dym dusi, aż krztusi.

STRYMODOROS

wypada i gromi

Trza iść w górę, trza gonić,

By Boginią¹⁰² obronić,

Przed babskimi dziś pęty¹⁰³..

zakrztusił się

Phy! — phy!

Oj, dym gryzie przeklęty!

CHÓR CAŁY

Phy! — phy!

Oj, dym gryzie przeklęty!

STRYMODOROS

Nareszcie z bożą pomocą

zatlił się ogień i płonie!

Może by teraz nosidła

położyć tutaj na stronie,

A smolne szczapy oliwy

zapalić ponad saganem,

Następnie bronę¹⁰⁴ podkurzyć

i walić w nią jak taranem?

Rozkażem więc białogłowom

odsunąć zaraz zawory¹⁰⁵:

Oprą się... brony podpalim,

wykurzym dymem te zmory.

Więc walmy na ziem te kłody!

Starcy otaczają sagan i zażegają¹⁰⁶ gałęzie oliwki i jedliny

Gęsty dym wzbija się znowu, gryząc w oczy

Phu, phu, dym gryzie z tej jedli!

DRAKES

Ach, gdyby który z hetmanów,

Co na bój w Samos nas wiedli,

Pomógł nam teraz tłuc brony

i z grzbietów ulżył ciężaru?

STRYMODOROS

No — twoim dziełem, saganie,

rozniecić łunę pożaru!

ręce jak w modlitwie podnosi ku świątyni Ateny Nike, stojącej tuż obok, wszyscy starcy tak samo

Ty, Nike, własto¹⁰⁷ pogromów,

pomagaj prażyć podwiki¹⁰⁸,

Daj zdobyć pomnik zwycięstwa,

poskromić babskie wybryki!

Ponad murami Propylejów staje przodownica chóru Białogłów, Stratyllida, i zobaczywszy, co starcy dokazują, uderza larum.

STRATYLLIDA

Hej, zda mi się, że swąd czuję,

Spaleniznę i dym ostry,

Jakby pożar gdzie wybuchnął!

Czuj duch! Gore! Do mnie, siostry!

Wypadają z głębi Propylejów Białogłowy, na ramionach niosąc dzbany i wiadra wody, i stają ponad murem Przedsionka, w posturze obronnej.

PIERWSZY PÓŁCHÓR

Strofa (Śpiew)

RODIPPE

Nikodike, goń jak strzała,

By Kalinka nie zgorzała

I Krytylla w ognia łunie!

O, bo zakon¹⁰⁹ jest surowy,

O, bo mściwe starców głowy!

Więc się lękam, czy odsiecz nie spóźni się moja?

Wody ja świtem, w mroku,

Zaczerpłam u zdroja,

Wśród ciżby i natłoku.

Brzęku konwi, krużów¹¹⁰,

Popychana przez gawiedź niewolnic i stróżów

I zbieginie piętnowane:

Wraz¹¹¹ dźwigłam konew na ramię

I druhnom, płonącym w bramie,

Niosę wodę i śpieszę i lecę z odsieczą!

DRUGI PÓŁCHÓR BIAŁOGŁÓW

Antystrofa (Odśpiew)

NIKODIKE

Słychać, jak się starcy wleką,

Dysząc zemstą niedaleką,

Niosąc kłody i polana.

O, czy łaźnie nam zgotują,

O, jak grożą, spiski knują,

Że przeklęte niewiasty żywcem ogień stoczy!

Och, Ateno, nie dopuść,

Aby moje oczy

Ujrzały te niszczeje¹¹²!

Daj nam więc władę,

Od szału wojny zbawić ludy i Helladę!

Wzdy, o złotohełma Własto¹¹³,

Ksieni¹¹⁴ grodu! Twoje miasto

Zdobyłyśmy li gwoli miru i pokoju!

Więc gdyby nas podpalić

Zechcieli ci zbrodnie¹¹⁵ —

Noś z nami zgodnie

Wodę ze zdroju!