POŚWIĘCENIA
Mówimy, że gracz dokonuje POŚWIĘCENIA, jeżeli pozwala na zbicie pewnej ilości swojego materiału nie uzyskując rekompensaty w postaci materiału nieprzyjaciela. Oczywiście nikt nie będzie postępował świadomie w ten sposób, jeżeli nie przewiduje uzyskania jakichś innych korzyści w zamian za stratę materiału. Ta rekompensata może mieć postać przewagi pozycyjnej. Ponieważ przewaga pozycyjna ma miejsce wtedy, gdy powstaje możliwość dania mata lub zdobycia materiału, jasne jest, że poświęcając materiał intencją gracza nigdy nie jest dawać więcej niż brać, przeciwnie – oczekuje, że uzyska więcej niż straci. Innymi słowy poświęcenie, prawidłowo wykonane, jest stratą tylko TYMCZASOWYĄ i bardzo szybko zwraca się w postaci takiej samej ilości materiału, jeżeli nie większej, lub też w postaci ataku, którego ofiarą stanie się nieprzyjacielski król.
Im mniej oczywisty jest sposób, w jaki gracz odzyska poświęcony materiał, czy też urzeczywistni inny rodzaj przewagi, tym piękniejszy wydaje się manewr poświęcenia. Jeżeli skutkiem poświęcenia jest bezpośredni atak matujący na króla, nietrudno jest taki rozwój wypadków przewidzieć, zakładając znajomość przez graczy typowych pozycji matujących, z których wiele zostało omówionych w poprzednim rozdziale. Następne diagramy pokazują przykłady poświęceń, jakie często mają miejsce w rzeczywistych partiach.
W pozycji przedstawionej na diagramie 33 jeżeli białe mają ruch, mogą wymusić mata podobnego do tego, objaśnionego przy okazji diagramu 29 grając wieżą na g3. Najlepszym zabezpieczeniem przed posunięciem Wg3:g7 jest ruch pionem: f7-f6. Ale grający czarnymi, nie znający pozycji matującej z diagramu 29, może być skłonny zagrać pionem g7-g6, a wtedy białe forsują mata poświęcając hetmana na h7.
(1) Wf3-g3 g7-g6
(2) Hh5:h7+ Kg8:h7
(3) Wg3-h3+ Kh7-g8
(4) Wh3-h8+
Czarne mogą przedłużyć swoją agonię o jeden ruch ustawiając swojego
hetmana na h4 w trzecim posunięciu.
+———————————————————-+
8 | | | #W | | | | #K | |
|———————————————————-|
7 | # | # | #W | | #H | # | # | # |
|———————————————————-|
6 | | | #S | | # | | | |
|———————————————————-|
5 | | | | # | | | | ^H |
|———————————————————-|
4 | | | | | | ^ | | |
|———————————————————-|
3 | | ^ | | | ^ | ^W | | |
|———————————————————-|
2 | ^ | ^G | ^ | | | | ^ | ^ |
|———————————————————-|
1 | ^W | | | | | | ^K | |
+———————————————————-+
a b c d e f g h
DIAGRAM 33 W pozycji przedstawionej na diagramie 34 białe rozpoczynają atak matujący posunięciem (1) f5-f6. Jedynym posunięciem pozwalającym uniknąć mata na g7 jest ruch pionem g7-g6. Celem białych będzie teraz wejście hetmanem na pole h6 z ponowną groźbą mata na g7. Zagrają więc Hg3-f4 bądź Hg3-g5. Czarne nie mają innego sposobu obrony niż Kg8-h8, a potem Wf8-g8. Ale po Kg8-h8; Hf4-h6, Wf8-g8 białe grają Wf1-f3 i czarne nie są w stanie powstrzymać białych przed poświęceniem hetmana na h7 i daniem mata wieżą: Wf3-h3.
Jeżeli hetman czarnych stałby na c5, zamiast b5, mogłyby one zapobiec matowi odchodząc wieżą z f8, i stawiając tam hetmana. W ten sposób pole g7 zostałoby obronione.
+———————————————————-+
8 | #W | | | | | #W | #K | |
|———————————————————-|
7 | # | # | | | | # | # | # |
|———————————————————-|
6 | | | #S | | | | | |
|———————————————————-|
5 | | #H | | # | ^ | ^ | | |
|———————————————————-|
4 | | | # | | | | | |
|———————————————————-|
3 | | | | | | | ^H | |
|———————————————————-|
2 | ^ | ^ | | ^G | | | ^ | ^ |
|———————————————————-|
1 | ^W | | | | | ^W | | ^K |
+———————————————————-+
a b c d e f g h
DIAGRAM 34.
Mat wieżą i skoczkiem przedstawiony w pozycji na diagramie 28 pojawia się w kilku wariantach gry będących rezultatami następującej sytuacji:
+———————————————————-+
8 | | | | #W | | #S | | #K |
|———————————————————-|
7 | # | #G | #H | | #W | # | # | |
|———————————————————-|
6 | | # | | | # | | | # |
|———————————————————-|
5 | | | # | | ^ | | | ^H |
|———————————————————-|
4 | | | ^G | ^ | ^S | | ^W | |
|———————————————————-|
3 | | | ^ | ^W | | | | |
|———————————————————-|
2 | ^ | | | | | ^ | ^ | ^ |
|———————————————————-|
1 | | | | | | | ^K | |
+———————————————————-+
a b c d e f g h
DIAGRAM 35.
Białe zaczynają swój atak matujący od (1) Se4-f6. Grozi poświęcenie hetmana na h6 i mat wieżą na g8. Posunięcie skoczkiem białych trudno jest nazwać poświęceniem z tego względu, że czarne nie mogą wziąć skoczka ze względu na Hh5:h6+, Sf8-h7; Hh6-g7 mat. Jedynym sposobem na oddalenie groźby białych jest (1) …, Sf8-g6. Jednak rozwiązanie to jest tylko tymczasowe ponieważ białe kontynuują (2) Wd3-h3 grożąc Hh5-g5, Wh3:h6+ i Hg5:h6 mat, a jest to groźba, przed którym czarne nie są w stanie się obronić. Białe mogą poświęcając na h6 hetmana zamiast wieży, bardzo wcześnie wymusić mata. Ale po (3) Hh5:h6, g7:h6; (4) Wh3:h6+, Kh8-g7; (5) Wh6-h7+, Kg7-f8; (6) Wh7-h8+ czarne nie wezmą wieży ponieważ białe dadzą mata Wg4-g8, wracają więc królem na g7 i białe nie mogą zrobić nic lepszego niż dać wiecznego szacha wieżą na h7 i h8.
+———————————————————-+
8 | #W | | | #H | | #W | #K | |
|———————————————————-|
7 | | #G | | | | # | # | # |
|———————————————————-|
6 | # | #S | #S | | # | | | |
|———————————————————-|
5 | | # | # | # | ^ | | | |
|———————————————————-|
4 | | | | ^ | | ^ | | |
|———————————————————-|
3 | | | ^ | ^G | | ^S | | |
|———————————————————-|
2 | ^ | ^ | | ^S | | | ^ | ^ |
|———————————————————-|
1 | ^W | | | ^H | | ^W | ^K | |
+———————————————————-+
a b c d e f g h
DIAGRAM 36. W pozycji przedstawionej na diagramie 36 białe mogą przeprowadzić atak, który w pewien sposób przypomina sposób gry pokazany przy okazji diagramu 25. (1) Sf3-g5 nie prowadzi do niczego, ponieważ czarne obronią się posunięciami pionów na g6 lub h6. Białe mają możliwość przeprowadzenia znacznie bardziej bezpośredniego ataku na króla czarnych. Dokonać tego mogą przez poświęcenie (1) Gd3:h7+. Po Kg8:h7; (2) Sf3-g5+, Kh7-g8; (3) Hd1-h5 czarne mogą uchronić się przed matem tylko poświęcając swojego hetmana za skoczka białych. (3) …, Wf8-e8 z perspektywą ucieczki króla na e7 przez f8, jeżeli zostałby zaatakowany poprzez Hh5-h7 i Hh7-h8, może zostać udaremnione przez białe poprzez (4) Hh5:f7+, Kg8-h8; (5) Hf7-h5+, Kh8-g8; (6) Hh5-h7+, Kg8-f8; (7) Hh7-h8+, Kf8-e7; (8) Hh8:g7 mat. Przed dokonaniem poświęcenia gońca, białe powinny oczywiście upewnić się, że czarne nie mogą się uratować, unikając ataku grożącego po Hf7-h5. Czarne istotnie mogą uniknąć tego wariantu odchodząc królem na g6 zamiast na g8 w drugim posunięciu. Ale również i w tym przypadku białe mają wygrywającą kontynuację. Mogą zagrać (3) Hd1-g4 grożąc biciem hetmana czarnych i odkrytym szachem poprzez Sg5:e6. Jeżeli czarne przesuną hetmana, białe i tak dadzą odkrytego szacha, zmuszając króla do odejścia na h7 co prowadzi do zamierzonego oryginalnie wariantu. Jeżeli, z drugiej strony, czarne spróbują (3) …, f7-f5, atakując hetmana białych i czyniąc odkrytego szacha nieefektywnym, białe mogą najpierw wziąć piona en passant i po (4) e5:f6 e.p., Kg6:f6 hetman matuje na e6.
Często poświęcenie przeprowadzane jest w celu utrzymania związania, które wcześniej czy później zaowocuje uzyskaniem przewagi figury. Pozycja na diagramie 37 jest typowa dla przypadków tego rodzaju.
+———————————————————-+
8 | #W | | #G | #H | | #W | #K | |
|———————————————————-|
7 | # | # | # | | | # | # | # |
|———————————————————-|
6 | | | #S | # | | #S | | |
|———————————————————-|
5 | | | | | # | | ^G | |
|———————————————————-|
4 | | #G | ^G | | ^ | | | |
|———————————————————-|
3 | | | ^S | ^ | | ^S | | |
|———————————————————-|
2 | ^ | ^ | ^ | | | ^ | ^ | ^ |
|———————————————————-|
1 | ^W | | | ^H | | ^W | ^K | |
+———————————————————-+
a b c d e f g h
DIAGRAM 37. Przypuśćmy, że czarne grają (1) …, h7-h6; (2) Gg5-h4, g7-g5, aby uwolnić się od wiążącego gońca. Białe mogą poświęcić skoczka z f3 za dwa piony, utrzymując tym samym związanie z groźbą natychmiastowego odbicia skoczka po Sc3-d5. Dalej może więc nastąpić: (3) Sf3:g5, h6:g5; (4) Gh4:g5, Gb4:c3; (5) b2:c3. Teraz białe grożą posunięciem f2-f4 i f4:e5, otwierając linię dla wieży i skutkiem tego atakując związanego skoczka po raz drugi. Tej groźby nie da się efektywnie odeprzeć. Czarne mogą spróbować wyzwolić się ze związania (5) …, Kg8-g7; (6) f2-f4, Hd8-e8. Rzeczywiście, mogą ocalić w ten sposób swojego skoczka, ale odsłonięta pozycja króla doprowadza do szybkiej katastrofy. Na przykład: (7) f4:e5, Sf6-h7; (8) Gg5-f6+, Sh7:f6; (9) e5:f6+, Kg7-h7; (10) Hd1-h5+, Kh7-g8; (11) Hh5-g6+, Kg8-h8; (12) Hg6-g7 mat. Czarne nie mogą zbić hetmana pionem w 11-tym posunięciu, ze względu na związanie piona f7 gońcem z c4.
Jeżeli zamiast zbicia gońca na f6 w 8-mym posunięciu, czarne odeszłyby królem na g8 lub g6, białe mogłyby wymusić mata poświęcając wieżę na f5 i w ten sposób odcinając gońca c8 i dając swojemu hetmanowi dostęp do pola g4.
Poświęcenie, z perspektywą wykorzystania związania występuje również w innych niż przedstawione powyżej wersjach. Dalej przedstawione zostaną trzy najczęstsze przypadki.
W pozycji przedstawionej na diagramie 38 czarne nie powinny bić piona e4 mimo iż w razie związania skoczka wieżą poprzez Wd1-e1 czarne mogą bronić skoczka gońcem Gc8-f5
+———————————————————-+
8 | #W | | #G | | #K | | | #W |
|———————————————————-|
7 | # | # | | | | | # | # |
|———————————————————-|
6 | | | # | | | #S | | |
|———————————————————-|
5 | | | | | | | | |
|———————————————————-|
4 | | | | | ^ | ^S | | |
|———————————————————-|
3 | | | | | | | ^G | |
|———————————————————-|
2 | ^ | ^ | | | | | ^ | ^ |
|———————————————————-|
1 | ^W | | | ^W | | | ^K | |
+———————————————————-+
a b c d e f g h
DIAGRAM 38.
Oto sposób, w jaki białe mogą uzyskać przewagę:
(1) Wd1-e1 Gc8-f5 (2) We1:e4 Gf5:e4 (3) Wa1-e1
Poświęcając wieżę za skoczka, białe zwolniły pole e1 dla drugiej wieży, wiążącej czarnego gońca. Czarne nie mają możliwości obrony gońca.
Pozycję na diagramie 39 można w jakiś sposób odnieść do tej z diagramu 38 w kontekście przeprowadzania poświęcenia dla związania. Jeżeli białe zagrają Gf1-b5+ czarne nie powinny zasłaniać się gońcem, ponieważ białe oddadzą wieżę za gońca aby przeforsować związanie wieży d8 i następnie zbić ją wieżą z d1.
+———————————————————-+
8 | | | | #W | #K | | | #W |
|———————————————————-|
7 | # | # | | | | # | # | # |
|———————————————————-|
6 | | | | | #G | | | |
|———————————————————-|
5 | | | | | # | | | |
|———————————————————-|
4 | | | | | ^ | | | |
|———————————————————-|
3 | | | | | | | | |
|———————————————————-|
2 | ^ | ^ | ^ | | | | ^ | ^ |
|———————————————————-|
1 | | | ^K | ^W | | ^G | | ^W |
+———————————————————-+
a b c d e f g h
DIAGRAM 39.
W pozycji diagramu 40 również istnieje możliwość poświęcenia ze względu na związanie figury, która chroni przed groźbą, dopóki jest mobilna. Białe grają (1) Hd1-d5, i czarne nie mogą wziąć skoczka białych hetmanem ze względu na możliwą kontynuację białych (2) Hd5:f7+, Wf8:f7; (3) We4-e8 mat.
Czarne mogą spróbować (1) …, Sf5-h6.
+———————————————————-+
8 | #W | | #G | #H | | #W | #K | |
|———————————————————-|
7 | # | # | | # | | # | # | # |
|———————————————————-|
6 | | | | # | | | | |
|———————————————————-|
5 | | | | | | #S | ^S | |
|———————————————————-|
4 | | | ^G | | ^W | | | |
|———————————————————-|
3 | | | | | | | | |
|———————————————————-|
2 | ^ | ^ | | | | ^ | ^ | ^ |
|———————————————————-|
1 | ^W | | | ^H | | | ^K | |
+———————————————————-+
a b c d e f g h
DIAGRAM 40. Pion na f7 byłby wtedy trzykrotnie atakowany i trzykrotnie broniony, tak więc białe nie mogą go zbić ponieważ wtedy związanie wieży spowodowane przez Sg5:f7, Sh6:f7; Hd5:f7, Wf8:f7 nie prowadzi do niczego, pole e8 jest chronione przez hetmana. Ale białe mogą wymusić zwycięstwo ruchem (2) Wa1-e1, zagrażając znowu poświęceniem na f7, ponieważ teraz dwukrotnie kontrolują pole e8. Jeżeli czarne odpowiedzą (2) …, Hd8-f6, broniąc f7 po raz czwarty i czyniąc niemożliwym poświęcenie białych na tym etapie, białe kontynuują (3) We4-e8. Powstaje groźba We8:f8+, Kg8:f8; Sg5:h7+ wygrywająca hetmana. Czarne nie mogą się obronić ruchem Hf6-g6 ze względu na (4) Gc4-d3 z następującym Gd3:h7+ i We8:f8, etc., nie mogą tez zagrać (3) …, Hf6-f4 ze względu na g2-g3 i Hd5:d6 z atakiem na bezbronną wieżę z f8.
Poświęcenie mające na celu przeprowadzenie matującego ataku poprzez współpracę wież i gońca, podobne do omówionych przykładów, jest możliwe w pozycji na diagramie 41, która miała miejsce w czasie partii turniejowej w Londynie, w której autor grał czarnymi.
Kombinacja czarnych zaczyna się od poświęcenia hetmana na f3. Po (1) …, Hf6:f3; (2) g2:f3, Gc8-h3+; (3) Kf1-g1 król białych jest utrzymywany w bezruchu przez czarnego gońca. W tej sytuacji szach jedną z wież w linii „g” będzie zabójczy.
Ale białe mogą tymczasowo zabezpieczyć się przed wszelkimi próbami zamatowania przez czarne. Jeżeli czarne kontynuują (3) …, We2-e6, białe mogą zbić piona d3 hetmanem broniąc się przed matem We6-g6. Po oddaniu hetmana za jedną z czarnych wież, białe w dalszym ciągu będą miały przewagę materiału.
Właściwy sposób przeprowadzenia ataku wygląda następująco: (3) …,
Wa8-e8, wtedy białe nie mogą wziąć piona d3 ze względu na We2-e1+;
Hd3-f1, We1:f1+; Wa1:f1, We8-e6 i We6-g6 mat.
+———————————————————-+
8 | #W | | #G | | | | #K | |
|———————————————————-|
7 | # | # | | | | # | # | # |
|———————————————————-|
6 | | | | | | #H | | |
|———————————————————-|
5 | | | | | | | | |
|———————————————————-|
4 | | ^ | ^ | | | | | |
|———————————————————-|
3 | | | | # | | ^S | | |
|———————————————————-|
2 | | ^ | | | #W | ^ | ^ | ^ |
|———————————————————-|
1 | ^W | | | ^H | | ^K | | ^W |
+———————————————————-+
a b c d e f g h
DIAGRAM 41. Głównym zagrożeniem związanym z trzecim posunięciem czarnych jest We8-e6-g6 mat. Inną groźbą jest d3-d2 z następującym We2-e1+. Jedynym sposobem obrony dla białych jest (4) f3-f4. Jeżeli teraz nastąpi d3-d2, białe zagrają (5) f2-f3, We2-e1+; i po (6) Kg1-f2 król uzyskuje wystarczającą ochronę. A jeżeli (4) …, We8-e6, nastąpi (5) f4-f5 nie pozwalające wieży na przemieszczenie się na g6.
Ale, po ponowieniu groźby mata (5) …, We6-e4, białe zmuszone są do obrony g4 poprzez (6) f2-f3 i czarne otwierają drugą linię dla połączonej napaści wież, podobnej do tej zilustrowanej diagramem 30. Co gorsze dla białych, po posunięciu (6) …, We2-g2+ są zmuszone do wejścia królem na linię gońca h3, co wystawia go na odkrytego szacha. Po (7) Kg1-f1, Wg2:b2 odkryty szach; (8) Kf1-g1, We4-e2 i białe muszą natychmiast oddać hetmana za wieżę, inaczej czarne przeforsują mata w czterech posunięciach: We2-g2+, Kg1-f1, Wg2:h2+, Kf2-g1, Wb2-g2+; Kg1-f1, Wh2:h1+/-.
Mimo iż białe w dalszym ciągu mają przewagę materialną po (9) Hd1:e2, Wb2:e2 nie zdołają uniknąć przegrania partii ze względu na kontynuację groźby jaką egzekwują czarne poprzez współpracę wieży i gońca. Jedynym posunięciem mogącym zabezpieczyć wieżę z a1 przed zbiciem poprzez We2-g2+, z następującym odkrytym szachem z jednoczesnym atakiem czarną wieżą na białą wieżę jest (10) Wa1-d1 mające na celu obronę wieży królem, (10) …, We2-g2+; (11) Kg1-f1, Wg2-d2; (12) Kf1-e1; ten plan zawodzi jednak ze względu na to, że czarne matują (12) …, Wd2-e2.
Pozycja matująca, która nie była dotychczas omawiana, a do której dochodzi na tyle często w rzeczywistych partiach, aby poświęcić jej wzmiankę, polega na utracie możliwości ruchu przez króla na skutek otoczenia go własnymi bierkami, z następującym zamatowaniem go skoczkiem. Przykład przedstawiony jest na diagramie 42.
+———————————————————-+
8 | | | #H | | #W | | | #K |
|———————————————————-|
7 | # | # | | | | | # | # |
|———————————————————-|
6 | | | | | | #G | | |
|———————————————————-|
5 | | | | ^W | | | ^S | |
|———————————————————-|
4 | | | ^H | | | | | |
|———————————————————-|
3 | | | | | | | ^ | |
|———————————————————-|
2 | ^ | ^ | | | | | | ^ |
|———————————————————-|
1 | | | | | | | ^K | |
+———————————————————-+
a b c d e f g h
DIAGRAM 42. Białe mając posunięcie mogą wymusić mata poprzez (1) Wd5-d8, co jest naprawdę zaskakującym poświęceniem, z tego względu, że czarne nie tylko mogą wziąć wieżę hetmanem lub wieżą, ale mogą również zbić hetmana białych. W tym ostatnim przypadku jednak, zostaną zamatowane w dwóch posunięciach (2) Wd8:e8+, Hc4-g8; (3) Sg5-f7. To jeden z przykładów “zdławionego mata” skoczkiem. [Przyp.tłum.: w Polsce funkcjonuje nazwa “Mat Beniowskiego”]. Inny przykład, który jest naprawdę typowy, ma miejsce, gdy czarne wezmą wieżę zamiast hetmana. Do mata dochodzi w sposób następujący: (2) Sg5-f7+, Kh8-g8; (3) Sf7-h6++, Kg8-h8; (4) Hc4-g8+, We8:g8; (5) Sh6-f7#. Białe nie mogłyby grać Hc4-g8+ od razu w drugim posunięciu ponieważ czarne mogłyby zbić hetmana królem, czego nie mogą zrobić gdy skoczek białych jest na h6.
Poświęcenia związane z bezpośrednim atakiem matującym są z reguły najłatwiejsze do zauważenia, ponieważ nie trzeba w ich przypadku rozszyfrowywać celu poświęcena. W tych przypadkach gracz nie musi zastanawiać się, czy pozycja uzyskana po dokonaniu poświęcenia będzie wystarczająco silna dla zdobycia materiału co najmniej równoważnego temu poświęconemu. Żeby poprawnie odpowiedzieć na to pytanie trzeba wielkiego instynktu popartego przez doświadczenie; wszystko czego potrzeba w tym przypadku to upewnić się, że można zamatować przeciwnika w określonej liczbie posunięć. Jeżeli nie można w sposób jasny przewidzieć mata, nie należy robić poświęcenia. Poświęcenie z następującym po nim matem jest wskazane, jeżeli w części szachownicy, gdzie przebywa wrogi król mamy lokalnie dużą przewagę materiału. Taki przykład widnieje na okładce książki.
[Notatka edytora E-text: Pozycja na okładce to:
+———————————————————-+
8 | #W | #S | | | | #W | #K | |
|———————————————————-|
7 | # | #G | # | # | #H | | # | # |
|———————————————————-|
6 | | # | | | # | #G | | |
|———————————————————-|
5 | | | | | ^S | | | ^H |
|———————————————————-|
4 | | | | ^ | ^S | | | |
|———————————————————-|
3 | | | | ^G | | | | |
|———————————————————-|
2 | ^ | ^ | ^ | | | ^ | ^ | ^ |
|———————————————————-|
1 | ^W | | | | ^K | | | ^W |
+———————————————————-+
a b c d e f g h
Pozycja ta powstała w partii między Sir G. A. Thomasem z Londynu i autorem. Bezpośrednio przed tą pozycją miało miejsce posunięcie czarnych Hd8-e7 mające na celu obronę przed matem, który groził po Se4:f6+ z następującym Hh5:h7. Jeżeli w pozycji przedstawionej na diagramie białe zagrałyby Se4-f6+, czarne odbiją pionem, tym samym uzyskując obronę piona h7 hetmanem. Jednakże, białe mogą wymusić mata eleganckim poświęceniem hetmana, które skieruje czarnego króla prosto w ramiona pozostałych bierek białych. Partia przebiegała dalej w sposób następujący:
(1) Hh5:h7+ Kg8:h7 (2) Se4:f6++ Kh7-h6
Król nie może odejść na h8 ze względu na Se5-g6 mat. Białe nastepnie stale szachują czarnego króla w taki sposób, że ma on zawsze tylko jedno pole do odejścia, aż do momentu gdy ostatecznie jest doprowadzony do pierwszej linii przez wszystkie figury białych.
(3) Se5-g4+
W odpowiedzi na Sf6-g4+ czarne mogłyby zagrać Kh6-h5; (4) Gd3-g6+,
Kh5-h4; (5) g2-g3+, Kh4-h3 i nie ma mata.
(3) … Kh6-g5 (4) h2-h4+ Kg5-f4 (5) g2-g3+ Kf4-f3 (6) Gd3-e2+ Kf3-g2 (7) Wh1-h2+ Kg2-g1 (8) Ke1-d2 mat.
Białe mogły wymusić mata w siedmiu, zamiast ośmiu posunięciach grając (6) Ke1-f1 lub (6) o-o, ponieważ nie było obrony przed (7) Sg4-h2.