SCENA 7
Judyta, Mirza. Do namiotu wkraczają: najsamprzód84 Achior, następnie kapłani, Najstarszy, Zbrojni, Lud, wśród którego Efraim.
ACHIOR
Cóż to się stało? Co ich onieśmiela?
MIRZA
wskazując na Judytę i sypialnię
Patrz!
ACHIOR
podchodzi do sypialni, rozgląda się
Trup bez głowy... Okropność!... Widzicie?
To Holofernes!... Któż mu odjął życie?
Spogląda na Judytę.
Ręka kobiety! klęka Boże Izraela,
Wielkim Ty jesteś na ziemi i w niebie,
I nie ma boga innego prócz Ciebie wstaje
Cośmy poczęli w rozpaczliwym szale,
Pozwól dokonać w dzielności i chwale.
Myśmy ciągnęli na śmierci spotkanie,
A Tyś zwycięstwem obdarzył nas, Panie!
Chce odejść. Efraim i inni już mają iść za nim, kiedy następuje wrzawa na scenie i za sceną. Płomienie dają się spostrzegać. Wchodzą: Kapłan i Najstarszy w uroczystym orszaku.
NAJSTARSZY
rozejrzawszy się dokoła
Judyta!... przez nią wy wolni jesteście.
Gdyby Holofern dziś posiadał życie,
Żywa by dusza nie została w mieście:
Więc na wiek wieków, cześć, chwała Judycie!
WSZYSCY
Chwała Judycie!
JUDYTA
występuje z mieczem w ręku, jakby zbudzona z letargu
Panu tylko chwała,
Nie mnie. Ja jestem podobną tej broni
Holofernesa, wrosłej do mej dłoni:
Miała go bronić i śmierć mu zadała.
NAJSTARSZY
Teraz nagrody żądać możesz śmiele.
LUD
Żądaj nagrody!
JUDYTA
Cni obywatele,
Szydzicież sobie ze mnie? do Najstarszego Gdyby nie to,
Że mi nagroda nie była podnietą,
Sama spełniła sprawę przedsięwziętą,
Zamiast cudzymi rękami, dogodnie,
Musiałabym się oskarżyć o zbrodnię.
do Kapłanów
Kiedy ofiarę wasz ołtarz pochłania,
Czy o nagrodzie wy dla niej myślicie,
I dokuczacie jej przez zapytania,
Jakiej zażąda za krew swą i życie?
Po chwili, jak gdyby nagle przyszła jej myśl jakaś
A jednak żądam nagrody za trudy:
Tylko udzielić ślubujcie mi wprzódy.
NAJSTARSZY
do Ludu
Żąda nagrody! Pytam, czy spełnicie?
LUD
Zaprzysięgamy!
JUDYTA
po chwili, silnie
Odbierzcie mi życie!
LUD
Nie chcemy!
NAJSTARSZY
cofając się, do Judyty
Lud twych życzeń nie podziela.
JUDYTA
Lecz mam przysięgę w imię Izraela.
EFRAIM
Ręce me ciebie, jak pancerz, opaszą.
MIRZA
Judyto!
EFRAIM
do Najstarszego kapłana
Cóż ty?
NAJSTARSZY
z dreszczowym wysileniem
Ma przysięgę naszą.
JUDYTA
I „nie zabijaj — mówi Pan — człowiecze;”
A kto krew przelał, tego krew pociecze.
do Achiora
Tobie dziękuję za pomoc oręża.
do Efraima
Dla ciebie miłość zachowuję bratnią.
EFRAIM
Droga! Rzuca się ku niej; ona go skinieniem oddala
JUDYTA
do Ludu
Zabiłam najpierwszego męża;
A wy zabijcie kobietę ostatnią.
Rzuca miecz. Efraim załamuje ręce i pada u jej nóg. Grupa żałobnicza ukazuje się. Ostatni połysk palącego się namiotu. Zasłona spada.
Przypisy:
1. Nebukadnezar a. Nabuchodonozor — król Babilonii w latach 604–562 p.n.e. [przypis edytorski]
2. drabant (daw.) — żołnierz straży przybocznej. [przypis edytorski]
3. obiata (daw.) — ofiara z płodów rolnych bądź zwierząt. [przypis edytorski]
4. Baal a. Belial — bóstwo pogańskie, często wspominane w Biblii. [przypis edytorski]
5. wojewoda — tu: dowódca. [przypis edytorski]
6. potrzeba (daw.) — bitwa. [przypis edytorski]
7. snadź (daw.) — widocznie. [przypis edytorski]
8. czerń (pogardl.) — tłum, motłoch. [przypis edytorski]
9. zwariował — dla rytmu należy czytać na 4 sylaby. [przypis edytorski]
10. czczość (daw.) — marność. [przypis edytorski]
11. zmóc (daw.) — pokonać. [przypis edytorski]
12. zadosyć — dziś popr.: zadość. [przypis edytorski]
13. kędy (daw.) — gdzie. [przypis edytorski]
14. bogi — dziś popr. forma N.lm: bogami. [przypis edytorski]
15. cacko (daw.) — zabawka. [przypis edytorski]
16. niepodobieństwo (daw.) — coś nieprawdopodobnego a. niemożliwego. [przypis edytorski]
17. istota — tu: rzeczywistość. [przypis edytorski]
18. czyli — czy z partykułą pytajną -li. [przypis edytorski]
19. imać (daw.) — chwytać. [przypis edytorski]
20. pod stopy — dziś popr. forma N.lm: pod stopami. [przypis edytorski]
21. miesiąc (daw.) — księżyc. [przypis edytorski]
22. mniemać (daw.) — uważać. [przypis edytorski]
23. zgoła (daw.) — całkiem. [przypis edytorski]
24. istność (daw.) — istota. [przypis edytorski]
25. barwa (daw.) — tu: mundur. [przypis edytorski]
26. febra — gorączka połączona z dreszczami. [przypis edytorski]
27. umizgi (daw.) — zaloty. [przypis edytorski]
28. niepodobny (daw.) — nieprawdopodobny, niemożliwy. [przypis edytorski]
29. niepodobne (daw.) — nieprawdopodobne, niemożliwe. [przypis edytorski]
30. istota — tu: rzeczywistość. [przypis edytorski]
31. mdły (daw.) — słaby. [przypis edytorski]
32. snadź (daw.) — widocznie. [przypis edytorski]
33. gorzeć (daw.) — płonąć. [przypis edytorski]
34. żak — student, uczeń. [przypis edytorski]
35. zbytni — dziś popr.: zbyteczny. [przypis edytorski]
36. krynica (daw. a. poet.) — źródło. [przypis edytorski]
37. doba — tu: moment. [przypis edytorski]
38. mienić — nazywać, uznawać. [przypis edytorski]
39. ninie (daw.) — teraz. [przypis edytorski]
40. stanąć (daw.) — wystarczyć. [przypis edytorski]
41. przymawiać (daw.) — czynić uszczypliwe uwagi. [przypis edytorski]
42. skop — wykastrowany baran. [przypis edytorski]
43. pomnieć (daw.) — pamiętać. [przypis edytorski]
44. ninie (daw.) — teraz. [przypis edytorski]
45. azaż (daw.) — czyż. [przypis edytorski]
46. azali (daw.) — czy. [przypis edytorski]
47. niemiec — dziś popr.: niemowa. [przypis edytorski]
48. tuszyć (daw.) — mieć nadzieję. [przypis edytorski]
49. wraz (daw.) — zaraz. [przypis edytorski]
50. płatnerz — rzemieślnik wykonujący broń i zbroje. [przypis edytorski]
51. przełożenie — tu: zdanie, opinia. [przypis edytorski]
52. szafarka — służąca zarządzająca majątkiem i spiżarnią. [przypis edytorski]
53. jej gwoli (daw.) — ze względu na nią. [przypis edytorski]
54. bawić (daw.) — przebywać. [przypis edytorski]
55. berberczyk — koń pochodzący z Berberii. [przypis edytorski]
56. o lepsze chodzić (daw.) — ścigać się, konkurować. [przypis edytorski]
57. czaprak — okrycie konia, umieszczane pod siodłem. [przypis edytorski]
58. cacko (daw.) — zabawka. [przypis edytorski]
59. dysze — dziś popr. forma 3 os.lp: dyszy. [przypis edytorski]
60. wraz (daw.) — zaraz. [przypis edytorski]
61. komornik — tu: dworzanin a. sługa pokojowy. [przypis edytorski]
62. dla (daw.) — z powodu. [przypis edytorski]
63. jatka — rzeźnia. [przypis edytorski]
64. kwef — zasłona na twarz kobiety. [przypis edytorski]
65. rad (daw.) — zadowolony. [przypis edytorski]
66. mór (daw.) — zaraza. [przypis edytorski]
67. uciekną-ś — uciekną się. [przypis edytorski]
68. jedno (daw.) — tylko. [przypis edytorski]
69. sromota (daw.) — hańba. [przypis edytorski]
70. wydział — tu: dziedzina działania. [przypis edytorski]
71. płochy (daw.) — lekkomyślny, niestały w uczuciach. [przypis edytorski]
72. stanie (daw.) — wystarczy. [przypis edytorski]
73. kędy (daw.) — gdzie. [przypis edytorski]
74. pacholęcy (daw.) — dziecinny, chłopięcy. [przypis edytorski]
75. ogroda — tu: granica, mur graniczny, fortyfikacje. [przypis edytorski]
76. nicestwo (daw.) — nicość. [przypis edytorski]
77. meteora — dziś popr. forma D.lp: meteoru. [przypis edytorski]
78. przepędzić — dziś popr.: spędzić. [przypis edytorski]
79. wnijście — dziś popr.: wejście. [przypis edytorski]
80. wietrznik (daw.) — osoba niestała. [przypis edytorski]
81. snadź (daw.) — widocznie. [przypis edytorski]
82. od tejże doby (daw.) — od tego momentu. [przypis edytorski]
83. przemóc (daw.) — pokonać. [przypis edytorski]
84. najsamprzód (daw.) — najpierw. [przypis edytorski]