XII
Mnich
Ojcze! zgrzeszyłem... Gniew boskiej prawicy
Rozkruszy serce obłąkane, wrące...
Mnichu! gdzie koń mój? gdzie koń mój stepowy?
Koń, co tak prędko pustynie przelata19,
Miecąc20 kamienie i piaski kipiące...
Wody dla konia! choćby ze krwią brata.
Ach szybkie! szybkie odbyłem dziś łowy;
Ledwo wieczorem chmura tu nadpłynie,
Którąm dziś rano wyścignął21 na wschodzie.
Mnichu! gdy potok lat prędki przeminie,
Zdaje się krótkim jako przelot konia.
A jam tak prędko spieszył się przez błonia,
Anim odpoczął gdzie w palmowym chłodzie.
Na próżno oczy podnoszę ku niebu,
Ciężka śmierć moja... z podwoi kościoła
Dochodzi do mnie smutny śpiew pogrzebu;
I orszak mnichów, niosą kir, kobierce,
I światła w rękach, i zakryte czoła...
Modlą się za mnie, lecz nawet pozoru
Nie ma boleści... Zimne mnicha serce!
I modły zimne jak mury klasztoru!...
Nieście mnie w stepy, tam szukać grobowca,
Miło umierać wśród kwietnej oazy.
Widziałem drzewa, co proszą wędrowca
Zachwianym liściem, by spoczął pod cieniem;
A gdy się zbliży, drzą radości drzeniem,22
Tam drzewa czują... tu ludzie jak głazy,
Niech po mnie zabrzmi w pustyni jęk dzwonu,
A może Arab, co się jazdą strudzi,
Kiedy go odgłos pogrzebowy zbudzi,
Na pół ockniony, nim znowu zadrzémie23,
Przypomni sprawcę swego króla zgonu,
Senny, z przekleństwem wymówi me imię.
1830.
Przypisy:
1. pargamin — dziś popr.: pergamin. [przypis edytorski]
2. można było pisać na nim złotem — Jest to oznaką prawdziwej damasceńskiej stali, iż potarta złotem zatrzymuje na powierzchni ślady kruszcu. [przypis autorski]
3. oba — dziś popr.: obaj. [przypis edytorski]
4. zlata — dziś popr. forma: zlatuje. [przypis edytorski]
5. truna (daw.) — więzienie a. trumna. [przypis edytorski]
6. I ma na skrzydłach pisany gniew boży — Na skrzydłach wielu motyli, a mianowicie szarańczy, znajduje się niewyraźne znaki; lud prosty wierzy, iż to są litery arabskie i że zawierają napis: gniew boży. [przypis autorski]
7. zatłumić — dziś popr.: stłumić. [przypis edytorski]
8. drzenie — dziś popr.: drżenie. [przypis edytorski]
9. wał (daw.) — fala. [przypis edytorski]
10. miecą — dziś popr. forma: miotają. [przypis edytorski]
11. napadli Araby — dziś popr.: napadli Arabowie. [przypis edytorski]
12. zebrały się mnichy — dziś popr.: zebrali się mnisi. [przypis edytorski]
13. Noszę na piersiach amulety złote — Amulety są rodzajem talizmanów, urobione z drogiego kruszcu zamykają najczęściej wiersz Koranu. [przypis autorski]
14. muzułman — dziś popr. forma: muzułmanin. [przypis edytorski]
15. A gdy się zbliży, we mgłach się rozpływa — Wielu podróżnych wspomina o tych dziwnych zjawiskach przyrodzenia. Pielgrzym dręczony pragnieniem często spostrzega w pustyni niedalekie jeziora, a nawet obrazy palm, które za zbliżeniem się wędrowca nikną.... Są to może krainy duchów. [przypis autorski]
16. liściami — dziś popr. forma: liśćmi. [przypis edytorski]
17. piasczysty — dziś: piaszczysty. [przypis edytorski]
18. daléj — daw. forma z é (tzw. e pochylonym), tu: wymawianym jak i. [przypis edytorski]
19. przelata — dziś popr. forma: przelatuje. [przypis edytorski]
20. miecąc — dziś popr. forma: miotając. [przypis edytorski]
21. Którąm (...) wyścignął — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika: którą wyścignąłem. [przypis edytorski]
22. A gdy się zbliży, drzą radości drzeniem — Tomasz Moor w poemacie Lalla-Rook wspomina o drzewach, które drzą liściami za zbliżeniem się człowieka. [przypis autorski]
23. zadrzémie — daw. forma z é (tzw. e pochylonym), tu: wymawianym jak y. [przypis edytorski]