[Tędy, przez wzgórza ciszą zarośnięte...]
Tędy, przez wzgórza ciszą zarośnięte,
przejdę swobodnie błękitnawym morzem,
przez szlam tymianku i zgaszoną miętę,
dzwony wieczorne jak bramę otworzę,
szorstkimi dłońmi odsunę żaluzje —
— dwa łuki puszczy na bok spadną miękko,
w las rozdzwoniony jak w zieloną kuźnię
wejdę przewilgły parną gamą dźwięków.
W rozmiękłej woni przechodzę szelestem,
płynące łany w świty drzew odchodzą.
Ciężar przestrzeni przenoszę na barkach,
na srebrne brzegi w gorzką zieleń brodząc.
Ramiona dźwięczą brązem dzwonnej siły,
w nocach pierzchnących sypką wonią dojrzę
dźwięczny chłód planet jak jabłka dojrzałych
i w czerstwej ciszy poszukam twych spojrzeń.
Patrz... gładzę wiatry po gorących ustach,
zbieram modlitwy drzew rozpierzchłe w trwogach
i kiedy przyjdę do twych stóp o zmroku,
nie pytaj,
po co szedłem taką drogą.
Ciel brouillé35
(tłum. z Ch. Baudelaire’a36)
Rzekłbym: twoje spojrzenie okryte oparem,
twe oczy tajemnicze (błękitne czy szare?),
na przemian uciszone, marzące, okrutne,
odbijające nieba obojętność, smutne.
Pamiętasz te dni białe, ciepłe i zamglone,
które topiły w płaczu serca, dzwon, olśniony,
kiedy wzburzone, drżące jakimś złem nieznanym
nerwy szydziły z ducha, co spał w snach zbłąkany?
Ty wspominasz czasami ten horyzont czysty,
który gorzał słonecznie w porze chmurnej, mglistej,
jak ty rozpromieniałaś ten wilgotny pejzaż
skuty w strąconych z nieba promienistych więzach!
O, kobieto cudowna, zwodna auro ciepła!
Czy kocham także śnieg twój i szron w bieli skrzepłej,
czy będę mógł się wyrwać z zimy twojej mroźnej —
— rozkoszy przejmującej bardziej niż mróz groźny?
Hellada37
Kolumny mdleją cieniami,
bluszcz gryzie słodki jak biel marmur,
błękitne wzgórza pełzają po miękkim morzu,
cisze spadają w dłonie bogactwem za darmo,
w szept mgieł schodzą strumienie w cierpkich błyskach noży.
Można nic nie mówić,
w chmurach się położyć,
wędrować:
w drodze napotkam omdlałą świątynię Nike38,
obejmę miękko dłońmi — przyjacielskim splotem,
w góry zmącone echem — pasterskim pokrzykiem,
pójdziemy wolno nad groby zgubionych homerów39.
Przypisy:
1. mdły (daw.) — słaby. [przypis edytorski]
2. l’esclave (fr.) — niewolnik. [przypis edytorski]
3. de Heredia, José-María (1842–1905) — poeta francuski urodzony na Kubie. [przypis edytorski]
4. Hybla — nazwa kilku starożytnych miast na Sycylii, tu przeniesiona na rzekę. [przypis edytorski]
5. Syrakuzy — miasto na wschodniej Sycylii. [przypis edytorski]
6. upłaz — spłaszczone miejsce na stoku górskim. [przypis edytorski]
7. płaźń a. płaśń — taras, płaska przestrzeń na stoku górskim. [przypis edytorski]
8. nos zasypie świadomość żółtym śniegiem próżni — tak w źródle. [przypis edytorski]
9. Horatius — Horacy — Quintus Horatius Flaccus (65–8 p.n.e.), wybitny rzym. poeta liryczny, autor liryk, satyr i listów, a także teoretyk literatury. [przypis edytorski]
10. Hydaspes — obecnie Dźhelam, rzeka w północnych Indiach i Pakistanie. [przypis edytorski]
11. śpiewając — w oryginale poeta śpiewa o Lalage, kochance tutaj wspomnianej dopiero w ostatniej strofie. [przypis edytorski]
12. Daunia — region w Apulii, w płn. Włoszech. [przypis edytorski]
13. więcierz — rodzaj sieci rybackiej. [przypis edytorski]
14. krepa — rodzaj tkaniny o lekko pomarszczonej fakturze, kojarzonej z żałobą. [przypis edytorski]
15. ars poetica (łac.) — sztuka poetycka. [przypis edytorski]
16. tum (daw.) — kościół katedralny. [przypis edytorski]
17. Je suis l’Empire à la fin de la décadence (fr.) — Jestem Cesarstwem u końca upadku. [przypis edytorski]
18. roztarty w gwiazdy kryształ chrupał nam pod butem — prawdopodobnie aluzja do nocy kryształowej, pogonu dokonanego w nazistowskich Niemczech w nocy z 9 na 10 listopada 1938. [przypis edytorski]
19. la lune blanche (fr.) — biały księżyc. [przypis edytorski]
20. łysk — dziś: błysk. [przypis edytorski]
21. Par les soirs bleus d’été/ j’irai dans les sentiers (fr.) — przez błękitne letnie wieczory pójdę na szlak. [przypis edytorski]
22. diuna — wydma. [przypis edytorski]
23. majolika — odmiana ceramiki z kolorową polewą ołowiowo-cynową. [przypis edytorski]
24. diuna — wydma. [przypis edytorski]
25. pleziozaury — rząd wymarłych gadów wodnych, wyposażonych w płetwy. [przypis edytorski]
26. nieobaczny — taki, który nie dostrzega (bądź wariantowa forma słowa „niebaczny”). [przypis edytorski]
27. palem — dziś popr. forma D.lp: palm. [przypis edytorski]
28. atol — wyspa koralowa o kształcie pierścienia. [przypis edytorski]
29. kankan — kabaretowy taniec francuski. [przypis edytorski]
30. Flandria — historyczny region, obecnie wchodzący w skład Belgii, Holandii i Francji. [przypis edytorski]
31. wagabunda (z łac.) — włóczęga a. wędrowny śpiewak. [przypis edytorski]
32. krepa — tkanina o lekko pomarszczonej fakturze, kojarzona z żałobą. [przypis edytorski]
33. Argonauci (mit. gr.) — uczestnicy wyprawy po złote runo, przedsięwziętej na statku Argo pod wodą Jazona. [przypis edytorski]
34. żleb — dolina o stromych ścianach wcinająca się w stok górski. [przypis edytorski]
35. ciel brouillé (fr.) — zachmurzone niebo (także: niebo zagniewane). [przypis edytorski]
36. Baudelaire, Charles (1821–1867) — francuski poeta, krytyk sztuki, tłumacz Edgara Allana Poe, prekursor symbolizmu i poezji nowoczesnej, parnasista, dekadent. Uznawany za jednego z tzw. „poetów przeklętych”. Jego twórczość była kontrowersyjna, samego autora oskarżano o niemoralność ze względu na podejmowaną tematykę w swych utworach: dewiacje, rzekome popieranie satanizmu, prostytucja, życie marginesu społecznego itd. Najsłynniejszym dziełem Baudelaire’a są wydane w 1857 r. Kwiaty zła (Les fleurs du mal), znane również pod innym polskim tytułem — Kwiaty grzechu. [przypis edytorski]
37. Hellada — ogólne określenie starożytnej Grecji. [przypis edytorski]
38. Nike (mit. gr.) — bogini zwycięstwa. [przypis edytorski]
39. Homer — autor fundamentalnych dla kultury europejskiej eposów greckich: Iliady i Odysei; żył w VIII w. n. e. [przypis edytorski]