V
Wtém z trzaskiem wróta kościelne pękły,
Tatar, co wyszedł zwycięzcą z bitwy,
Wyrznąwszy w zamku naród przelękły,
Wpadł z dzikim wrzaskiem na dom modlitwy;
Jedni już łupią ołtarze Boże,
Drugich zbójecka wściekłość rozżarza,
I utłuszczone krwią Polską noże,
Wpychają w piersi sługom ołtarza.
Tryskają z piersi krwawe fontanny,
I białe szaty szkarłatem broczą,
Święci pod noże idą ochoczo,
I kończą pieśnią Maryi Panny:
........................................
A owo po ziemskiém wygnaniu tułaczem,
Gdy pójdziem na wieczność służebną gromadką,
Niech Jezus nad naszym zlituje się płaczem,
Niech Jego najświętsze oblicze obaczym,
Ukaż nam Twe Dziécię o Matko! —
Na łonie Jezusa, światłością odziani
Odetchną strapieni, umarli ożyją,
Lecz módl się za nami o Matko, o Pani!
O słodka Dziewico Maryjo!...18
12 września 1845
Przypisy:
1. płynie (...) nad (...) pola rozłogi — dziś z N.: nad rozłogami. [przypis edytorski]
2. plenny — dający duży plon; płodny. [przypis edytorski]
3. zagon — tu: oddział wojsk tatarskich. [przypis edytorski]
4. tłuszcza — pogard.: tłum. [przypis edytorski]
5. niepłonny — tu: nie bez pokrycia, mający uzasadnienie. [przypis edytorski]
6. sparli się — tu: stłoczyli się, zebrali się. [przypis edytorski]
7. ostrokół — palisada; daw. ogrodzenie o funkcji obronnej, zbudowane z zaostrzonych na końcach, gęsto obok siebie wbitych w ziemię bali drewnianych. [przypis edytorski]
8. Domiénika zakonni bracia — dominikanie. [przypis edytorski]
9. gardząc (...) postrach — dziś: gardząc postrachem. [przypis edytorski]
10. włosień — włosiennica; ubiór z szorstkiego materiału, stosowany w średniowieczu dla „umartwienia” ciała, co miało być wyrazem lekceważenia (czy wręcz tępienia) cielesnej, materialnej sfery bytu na rzecz gloryfikacji sfery duchowej, niematerialnej. [przypis edytorski]
11. Jacka z Czesławem trudy — dominikanin św. Jacek wraz z bł. Czesławem i innymi braćmi zakonnymi-misjonarzami został posłany w 1221 r. przez św. Dominika, by nawracać ludy słowiańskie. [przypis edytorski]
12. niepłonny — tu: uzasadniony, niebezpodstawny. [przypis edytorski]
13. oczewisty — dziś: oczywisty. [przypis edytorski]
14. wieszczy — proroczy. [przypis edytorski]
15. poniknąć — poznikać. [przypis edytorski]
16. koleją — tu: kolejno. [przypis edytorski]
17. nieszpór a. nieszpory — nabożeństwo wieczorne (ostatnie w ciągu dnia) w kościele katolickim. [przypis edytorski]
18. Dziś w Sandomiérzu męka Sadoka, a z nim czterdziestu dziewięciu braci (...) — Kościół rzymski beatyfikował męczenników sandomierskich, a papież Bonifacy VIII na prośbę Bolesława Wstydliwego i Prandoty biskupa krakowskiego, przywiązał do ich grobów pewne odpusty. [przypis autorski]