Sammelkalender.
- Monat Februar.
- Ligna varia.
- Radix Hellebor. nigr.
- Radix Hellebor. nigr.
- Monat März.
- Cortex Frangulae.
- — Hippocastani.
- — Mezerei.
- — Pruni Padi.
- — Quercus.
- — Salicis.
- — Ulmi.
- — Taxi.
- Gemmae Populi.
- Radix Althaeae (2 jährig).
- — Angelicae (2 jährig).
- — Bardanae (2 jährig).
- — Consolidae maj.
- — Enulae.
- — Lapathi.
- — Levistici.
- — Ononidis.
- — Paeoniae.
- — Petroselini.
- — Taraxaci.
- — Tormentillae.
- Rhiz. Ari.
- — Arnicae.
- — Calami arom.
- — Caricis arenar.
- — Graminis.
- — Imperatoriae.
- — Polypodii.
- — Valerianae.
- Stipites Dulcamarae.
- Sumitates Sabinae.
- Monat April.
- Cortex Quercus.
- — Salicis.
- Flores Farfarae.
- — Violae.
- Folia Uvae Ursi.
- Gemmae Populi.
- Herba Hepaticae.
- — Pulmonariae.
- — Pulsatillae.
- — Taraxaci c. rad.
- Lichen islandicus.
- Radix Bardanae.
- — Caryophyllatae.
- — Cichorei.
- — Enulae.
- — Levistici.
- — Ononidis.
- — Paeoniae.
- — Petroselini.
- — Pimpinellae.
- — Saponariae.
- — Taraxaci c. herba.
- — Tormentillae.
- Rhiz. Arnicae.
- — Calami.
- — Graminis.
- Monat Mai.
- Flores Convallariae.
- — Lamii albi.
- — Lilii candidi.
- — Persicae.
- — Primulae veris.
- — Rosmarini.
- — Violae.
- Folia Malvae.
- — Pulmonariae.
- Herba Brancae ursinae.
- — Capilli Vener.
- — Chelidonii maj.
- — Cochleariae.
- — Conii maculat.
- — Farfarae.
- — Fumariae.
- — Hederae terrestr.
- — Jaceae.
- — Millefolii.
- — Pulmonariae.
- — Rutae.
- — Salviae.
- — Tanaceti.
- — Taxi baccatae.
- — Trifolii.
- Radix Actaeae spic.
- — Belladonnae.
- Rhiz. Caricis.
- Summitates Sabinae.
- Turiones Pini.
- Monat Juni.
- Flores Althaeae.
- — Arnicae.
- — Borraginis.
- — Calendulae.
- — Chamomill. rom.
- — Chamomill. vulg.
- — Cyani.
- — Malvae vulg.
- — Rhoeados.
- — Rosarum.
- — Sambuci.
- — Tiliae.
- Folia Aurantii.
- — Belladonnae.
- — Cichorei.
- — Digitalis.
- — Farfarae.
- — Hyoscyami.
- — Juglandis.
- — Laurocerasi.
- — Malvae.
- — Arnicae.
- — Melissae.
- — Menthae crisp.
- — Menthae piper.
- — Mercurialis.
- — Salviae.
- — Uvae Ursi.
- Formicae.
- Folia Aurantii.
- — Aconiti.
- — Arnicae.
- — Borraginis.
- — Capilli Veneris.
- — Centaurii minor.
- — Clematidis.
- — Cochleariae.
- — Fumariae.
- — Gratiolae.
- — Hyssopi.
- — Lapathi acut.
- — Ledi palustr.
- — Marrubii alb.
- — Matricariae.
- — Millefolii.
- — Polygalae amarae.
- — Rhois Toxicodendr.
- — Rosmarini.
- — Rutae.
- — Saponariae.
- — Scabiosae.
- — Scolopendrii.
- — Scordii.
- — Serpylli.
- — Stramonii.
- — Thymi.
- — Veronicae.
- — Violae tricoloris.
- Semen Colchici.
- Monat Juli.
- Baccae Ribis.
- — Myrtilli.
- Capita Papaveris.
- Flores Aurantii.
- — Carthami.
- — Chamomillae roman.
- — Hyperici.
- — Lavandulae.
- — Lilii.
- — Malvae arbor.
- — Tiliae.
- — Verbasci.
- Folia Althaeae.
- — Juglandis reg.
- — Laurocerasi.
- — Menth. crisp. et piper.
- — Nicotianae.
- Formicae.
- Fructus Juglandis immat.
- — Cerasi nigr.
- — Rubi Idaei.
- Herba Absynthii.
- — Capilli Veneris.
- — Cardui benedicti.
- — Centaurii min.
- — Chenopodii ambr.
- — Cichorei.
- — Euphrasiae.
- — Galeopsidis grandifl.
- — Hyperici.
- — Lactucae viros.
- — Linariae.
- — Marrubii alb.
- — Majoranae.
- — Meliloti c. fl.
- — Origani vulg.
- Herba Pulegii.
- — Saturejae.
- — Scordii.
- — Scabiosae.
- — Tanaceti.
- — Verbasci.
- Nuclei Cerasorum.
- Secale cornutum.
- Tubera Salep.
- Monat August.
- Baccae Mori.
- — Myrtilli.
- — Rubi Idaei.
- — Sambuci.
- Flores Althaeae.
- — Lavandulae.
- — Malvae arbor.
- — Meliloti.
- Formicae.
- Folia Laurocerasi.
- Fructus Cannabis.
- — Conii macul.
- — Cynosbati.
- — Elaterii.
- — Hippocastan.
- — Phellandrii.
- Glandes Quercus.
- Herba Absynthii.
- — Artemisiae.
- — Gratiolae.
- — Meliloti.
- — Saturejae.
- — Virgaureae.
- Lactucarium.
- Lycopodium.
- Radix Hellebori albi.
- Rhiz. Arnicae.
- Semen Hyoscyami.
- — Lini.
- — Melonum.
- — Papaver.
- — Sinapis.
- Tubera Colchici.
- — Salep.
- Monat September.
- Baccae Berberidis.
- — Ebuli.
- — Juniperi.
- — Sambuci.
- — Spinae cervinae.
- Cortex nucum Jugl.
- Fructus Anisi.
- — Petroselini.
- — Pruni.
- Lupulinum.
- Poma acidula.
- Radix Artemisiae.
- — Belladonnae.
- — Cichorei.
- — Enulae.
- — Gentianae.
- — Liquiritiae.
- — Rubiae tinct.
- — Saponariae.
- — Taraxaci.
- Rhiz. Arnic.
- — Calami arom.
- — Filicis maris.
- — Tormentillae.
- — Valerianae.
- Semen Sinapis nigr.
- — Stramonii.
- Stipites Dulcamarae.
- Monat Oktober.
- Baccae Berberidis.
- — Ebuli.
- Baccae Juniperi.
- — Sambuci.
- — Spinae cervinae.
- Cortex nucum Jugl.
- Fructus Anisi.
- — Petroselini.
- — Pruni.
- Lupulinum.
- Poma acidula.
- Putamina nuc. Jugl.
- Radix Angelicae.
- — Althaeae.
- — Artemisiae.
- — Asparagi.
- — Belladonnae.
- — Bryoniae.
- — Cichorei.
- — Enulae.
- — Gentianae.
- — Gratiolae.
- — Lapathi acut.
- — Levistici.
- — Liquiritiae.
- — Rubiae tinct.
- — Saponariae.
- — Taraxaci.
- — Tormentillae.
- Rhiz. Ari.
- — Arnicae.
- — Calami arom.
- — Filicis maris.
- — Graminis.
- — Iridis flor.
- — Imperatoriae.
- — Valerianae.
- Semen Cydoniae.
- — Sinapis nigr.
- — Stramonii.
- Stipites Dulcamarae.
Doch ist mit diesem Kalender nicht viel gesagt. Die Hauptsache ist die Erfahrung. Ob man ein Kraut vor dem Blühen ernten muß (z. B. Card. benedict.) oder bis zur beginnenden oder Vollblüte warten kann, das hängt von der Pflanze ab. Jedenfalls wird man gut tun, bei Kräutern nicht die Voll- oder Strohreife abzuwarten. Samen erleiden auch nach dem Ablesen noch eine sog. «Trockenreife». Die größeren Wurzeln (Levisticum, Angelica) werden erst im zweiten oder dritten Jahre gesammelt, Rad. saponariae kann man das ganze Jahr sammeln, Liquiritia, Rubia, Valeriana sammelt man am besten im Herbst, Geum im Frühjahr.
SALADIN bemerkt (1488): «radices in autumno quia tunc tote virtus herbarum in radicibus est reposita». Bei ihm findet sich auch der erste umfangreichere Sammelkalender. Auch der Ricettario fiorentino (1567) gibt Sammelvorschriften. Noch älter sind die Angaben im Kalender des HARIB (961).
In LOUIS PLANCHON, Indications générales sur la récolte et la conservation des drogues exotiques (Bull. Soc. Languedocienne de Geogr. 1898) findet sich eine recht gute Anleitung, wie man sammeln soll.
Die Sammler haben bisweilen besondere Namen. Die Chinarindensammler in Südamerika heißen Cascarilleros, die Yerbasammler in Südamerika Cuadrillas, die Cacaosammler in Ecuador Recogedores.
Fig. 95.
Pflücken der Baumwolle in Georgia U. S. A.
[Nach Stromeyer & Wyman.]
Das Einsammeln der wildwachsenden Arzneipflanzen ist in Deutschland jetzt gegen früher erschwert. Flur- und Forstgesetze schaffen den Sammlern Schwierigkeiten, wie sie auch den Harzern das Leben sauer machen. Es müssen Erlaubnisscheine gelöst oder Zutrittsbewilligungen erworben werden. Selbst Lindenblüten dürfen nicht mehr in den öffentlichen Anlagen ohne weiteres gebrochen werden. Das Geschäft des Kräutersammelns ist unrentabel, wird durch Regen und Mißernten gestört und wirft höchstens einen Tagesverdienst von zwei Mark ab. Es sind daher meistens Frauen und Kinder, die ihm obliegen. Besser wie in Deutschland sind die Bedingungen in Rußland, Böhmen, Mähren, Ungarn und Tirol, die daher steigende Mengen wildwachsender Arzneidrogen nach Deutschland importieren — Rußland z. B. Flor. tiliae, Flor. chamomillae, Fruct. sambuci, Lycopodium. Auch die Schweiz kann ihren Bedarf an Arzneidrogen nicht selbst decken.