[275] Katechizm S. 31.
[276] Katechizm, S. 35 ff., 55 ff
[277] "Każdy włoscianin, gospodarz, zagrodnik i t. d. uprawiający jakąkolwiek ilość ziemi w zamian dawanych przez siebie panszczyzny, czynszu, danin, lub jakichkolwiek innych powinności, staje się właścicielem całego swojego gruntu, żadnych odtąd niemając względem nikogo obowiązków." O prawdach żywotnych. S. 71.
[278] Katechizm, S. 42 ff.
[279] Eine wissenschaftliche Begründung dieser Ansicht versuchte Lelewel in den beiden Schriften: Betrachtungen über den politischen Zustand des ehemaligen Polen. Brüssel 1845 und Stracone obywatelstwo stanu kmieciego w Polsce. Bruxella 1847.
[280] Vergl. Sala a. a. O. S. 18 ff.
[281] Diese Erfahrung machten alle, die mit den Bauern in Berührung kamen. Słotwiński sagte: "U chłopa na Mazurach "ojcyzna" była ojcowizną, "polok" był jakimś mitycznym potworem, nierównie gorszym od dyabła, a chłop sam w swem silnem przekonaniu nie był polskim, jeno "cysarskim"." (Ostaszewski-Barański a. a. O. S. 31.) – Theophil Wiśniowski, der 1847 in Lemberg hingerichtete Führer der 46er Bewegung: "Masy nie troszczą się o to, jaki jest rząd, masy nie myślą, tylko słuchają, a nie zapominajmy, źe lud nasz nic nie wie o Polsce i jeżeli co wie, to dzięki niecnym zabiegom pewnie nic dobrego." (Schnür-Pepłowski, Życie za wolność. We Lwowie 1897. S. 68.) Vergl. ferner (Wielopolski), Briefe eines polnischen Edelmannes an einen deutschen Publizisten. Hamburg 1846. S. 42. Das Polenattentat, S. 68 – 74, 101. Katechizm a. a. O. S. 106. – (Schwarzenberg) Antidiluvianische Fidibusschnitzel. Wien 1850. S. 64.
[282] Vergl. Schnür-Pepłowski a. a. O. S. 10.
[283] Vergl. Sala a. a. O. S. 118 – 123. Gubernialberichte vom 25. September und 2. Dezember 1844 und vom 24. Februar 1848.
[284] Vergl. Sala a. a. O. S. 114 f.