[197] "Nihil non tentabunt Romanenses, nec potest satis Huttenus me monere, adeo mihi de veneno timet" (De Wette, i. 487). "Etiam inimici mei quidam miserti per amicos ex Halberstadio fecerunt moneri me: esse quemdam doctorem medicinae, qui arte magica factus pro libito invisibilis, quemdam occidit, mandatum habentem et occidendi Lutheri, venturumque ad futuram Dominicam ostensionis reliquiarum: valde hoc constanter narratur" (De Wette, i. 441). "Est hic apud nos Judaeus Polonus, missus sub pretio 2000 aureorum, ut me veneno perdat, ab amicis per literas mihi proditus. Doctor est medicinae, et nihil non audere et facere paratus incredibili astutia et agilitate" (De Wette, ii. 616). See also Jarcke, Studien zur Geschichte der Reformation, p. 176.
[198] "Multa ego premo et causa principis et universitatis nostrae cohibeo, quae (si alibi essem) evomerem in vastatricem Scripturae et Ecclesiae Romanae.... Timeo miser, ne forte non sim dignus pati et occidi pro tali causa: erit ista felicitas meliorum hominum, non tam foedi peccatoris. Dixi tibi semper me paratum esse cedere loco, si qua ego principi ill. viderer periculo hic vivere. Aliquando certe moriendum est, quanquam jam edita vernacula quadam apologia satis aduler Romanae Ecclesiae et Pontifici, si quid forte id prosit" (De Wette, i. 260, 261). "Ubi periculum est, ne iis protectoribus tutus saevius in Romanenses sim grassaturus, quam si sub principis imperio publicis militarem officiis docendi.... Ego vicissim, nisi ignem habere nequeam damnabo, publiceque concremabo jus pontificium totum, id est, lernam illam haeresium; et finem habebit humilitatis exhibitae hactenusque frustratae observantia qua nolo amplius inflari hostes Evangelii" (Ibid. pp. 465, 466, July 10, 1520).
[199] "Out of the Gospel and divine truth come devilish lies; ... from the blood in our body comes corruption; out of Luther come Müntzer, and rebels, Anabaptists, Sacramentarians, and false brethren" (Werke, i. 75).
[200] "Habemus," wrote Erasmus, "fructum tui spiritus.... Non agnoscis hosce seditiosos, opinor, sed illi te agnoscunt ... nec tamen efficis quominus credant homines per tuos libellos ... pro libertare evangelica, contra tyrannidem humanam, hisce tumultibus fuisse datam occasionem." "And who will deny," adds a Protestant classic, "that the fault was partly owing to them?" (Planck, Geschichte der protestantischen Kirche, ii, 183).
[201] "Ich sehe das wohl, dass der Teufel, so er mich bisher nicht hat mögen umbringen durch den Pabst, sucht er mich durch die blutdürstigen Mordpropheten und Rottengeisten, so unter euch sind, zu vertilgen und auffressen" (Werke, xvi. 77).
[202] Schenkel. Wesen des Protestantismus, iii. 348, 351; Hagen, Geist der Reformation, ii. 146, 151; Menzel, Neuere Geschichte der Deutschen, i. 115.
[203] See the best of his biographies, Jürgens, Luther's Leben, iii. 601.
[204] "Quid hoc ad me? qui sciam etiam Turcam honorandum et ferendum potestatis gratia. Quia certus sum non nisi volente Deo ullam potestatem consistere" (De Wette, i. 236).
[205] "I beg first of all that you will not help to mollify Count Albert in these matters, but let him go on as he has begun.... Encourage him to go on briskly, to leave things in the hands of God, and obey His divine command to wield the sword as long as he can." "Do not allow yourselves to be much disturbed, for it will redound to the advantage of many souls that will be terrified by it, and preserved." "If there are innocent persons amongst them, God will surely save and preserve them, as He did with Lot and Jeremiah. If He does not, then they are certainly not innocent.... We must pray for them that they obey, otherwise this is no time for compassion; just let the guns deal with them." "Sentio melius esse omnes rusticos caedi quam principes et magistratus, eo quod rustici sine autoritate Dei gladium accipiunt. Quam nequitiam Satanae sequi non potest nisi mera Satanica vastitas regni Dei, et mundi principes etsi excedunt, tamen gladium autoritate Dei gerunt. Ibi utrumque regnum consistere potest, quare nulla misericordia, nulla patientia rusticis debetur, sed ira et indignatio Dei et hominum" (De Wette, ii. 653, 655, 666, 669, 671).
[206] "Wir lehren die christlich Obrigkeit möge nicht nur, sondern solle auch sich der Religion und Glaubenssachen mit Ernst annehmen; davon halten die Wiedertäufer steif das Widerspiel, welches sie auch zum Theil gemein haben mit den Prälaten der römischen Kirche" (Declaration of the Protestants, quoted in Jörg, Deutschland von 1522 bis 1526, p. 709).