13. Epitaph on Little Erotion.
Hanc tibi, Fronto pater, genetrix Flacilla, puellam
oscula commendo deliciasque meas,
parvula ne nigras horrescat Erotion umbras
oraque Tartarei prodigiosa canis.
Impletura fuit sextae modo frigora brumae, 5
vixisset totidem ni minus illa dies.
Inter tam veteres ludat lasciva patronos
et nomen blaeso garriat ore meum.
Mollia non rigidus caespes tegat ossa, nec illi,
terra, gravis fueris: non fuit illa tibi. 10
V. 34.
X. JUVENAL.
1. The Life of the Poor at Rome; its Dangers and Discomforts.
1-33. Houses are all the while collapsing or burning. No one assists the poor man, while the millionaire has his misfortune more than made good by aspirants to legacies.
34-42. The rent you pay for a dark garret would buy a comfortable dwelling elsewhere.
43-49. There is so much noise at night that the poor man cannot sleep,
50-78. While he finds the streets dangerous both by day
79-88. And by night.
Quis timet aut timuit gelida Praeneste ruinam, aut positis nemorosa inter iuga Volsiniis, aut simplicibus Gabiis, aut proni Tiburis arce? Nos urbem colimus tenui tibicine fultam magna parte sui; nam sic labentibus obstat 5 vilicus et veteris rimae cum texit hiatum securos pendente iubet dormire ruina. Vivendum est illic ubi nulla incendia, nulli nocte metus. Iam poscit aquam, iam frivola transfert Ucalegon, tabulata tibi iam tertia fumant: 10 tu nescis; nam si gradibus trepidatur ab imis, ultimus ardebit quem tegula sola tuetur a pluvia, molles ubi reddunt ova columbae. Lectus erat Codro Procula minor, urceoli sex, ornamentum abaci, nec non et parvulus infra 15 cantharus, et recubans sub eodem marmore Chiron. Iamque vetus Graecos servabat cista libellos, et divina opici rodebant carmina mures. Nil habuit Codrus: quis enim negat? Et tamen illud perdidit infelix totum nihil: ultimus autem 20 aerumnae est cumulus, quod nudum et frusta rogantem nemo cibo, nemo hospitio tectoque iuvabit. Si magna Asturici cecidit domus, horrida mater, pullati proceres, differt vadimonia praetor; tum gemimus casus urbis, tunc odimus ignem. 25 Ardet adhuc, et iam accurrit qui marmora donet, conferat inpensas: hic nuda et candida signa, hic aliquid praeclarum Euphranoris et Polycliti, haec Asianorum vetera ornamenta deorum, hic libros dabit et forulos mediamque Minervam, 30 hic modium argenti; meliora ac plura reponit Persicus orborum lautissimus et merito iam suspectus, tamquam ipse suas incenderit aedes. Si potes avelli circensibus, optima Sorae aut Fabrateriae domus aut Frusinone paratur, 35 quanti nunc tenebras unum conducis in annum. Hortulus hic puteusque brevis nec reste movendus in tenuis plantas facili diffunditur haustu. Vive bidentis amans et culti vilicus horti, unde epulum possis centum dare Pythagoreis. 40 Est aliquid, quocumque loco, quocumque recessu unius sese dominum fecisse lacertae. Plurimus hic aeger moritur vigilando; sed ipsum languorem peperit cibus inperfectus et haerens ardenti stomacho; nam quae meritoria somnum 45 admittunt? Magnis opibus dormitur in urbe. Inde caput morbi. Raedarum transitus arto vicorum inflexu et stantis convicia mandrae eripient somnum Druso vitulisque marinis. Si vocat officium, turba cedente vehetur 50 dives et ingenti curret super ora Liburna atque obiter leget aut scribet vel dormiet intus; namque facit somnum clausa lectica fenestra. Ante tamen veniet: nobis properantibus obstat unda prior, magno populus premit agmine lumbos 55 qui sequitur; ferit hic cubito, ferit assere duro alter, at hic tignum capiti incutit, ille metretam. Pinguia crura luto, planta mox undique magna calcor, et in digito clavus mihi militis haeret. Nonne vides quanto celebretur sportula fumo? 60 Centum convivae, sequitur sua quemque culina. Corbulo vix ferret tot vasa ingentia, tot res impositas capiti, quas recto vertice portat servulus infelix et cursu ventilat ignem. Scinduntur tunicae sartae modo; longa coruscat 65 serraco veniente abies, atque altera pinum plaustra vehunt, nutant alte populoque minantur. Nam si procubuit qui saxa Ligustica portat axis et eversum fudit super agmina montem, quid superest de corporibus? Quis membra, quis ossa 70 invenit? Obtritum vulgi perit omne cadaver more animae; domus interea secura patellas iam lavat et bucca foculum excitat et sonat unctis striglibus et pleno componit lintea gutto. Haec inter pueros varie properantur: at ille 75 iam sedet in ripa taetrumque novicius horret porthmea, nec sperat caenosi gurgitis alnum infelix nec habet quem porrigat ore trientem. Respice nunc alia ac diversa pericula noctis: quod spatium tectis sublimibus unde cerebrum 80 testa ferit, quotiens rimosa et curta fenestris vasa cadant, quanto percussum pondere signent et laedant silicem. Possis ignavus haberi et subiti casus inprovidus, ad cenam si intestatus eas: adeo tot fata, quot illa 85 nocte patent vigiles te praetereunte fenestrae. Ergo optes votumque feras miserabile tecum, ut sint contentae patulas defundere pelves. III. 190-277.