[1032] Chérest, 49 sqq., from Sens Chapter Accounts in Archives de l’Yonne, at Auxerre. The Compotus Camerarii begins in 1295-6. The Chapter Register is missing before 1662: some of Baluze’s extracts from it are in Bibl. Nat. Cod. Parisin. 1351.
[1033] Chérest, 55 ‘pro servitio faciendo die dicti festi quatenus tangit canonicos subdiaconos in ecclesia.’
[1034] Towards the end of this period the accounts are in French: ‘le précentre de la feste aux fols.’
[1035] Epistola de Reformatione Theologiae (Gerson, Opera Omnia, i. 121), from Bruges, 1st Jan. 1400 ‘ex sacrilegis paganorum idololatrarumque ritibus reliquiae,’ &c.; Solemnis oratio ex parte Universitatis Paris. in praesentia Regis Caroli Sexti (1405, Opera iv. 620; cf. French version in Bibl. Nat. anc. f. fr. 7275, described P. Paris, Manus. franç. de la Bibl. du Roi, vii. 266) ‘hic commendari potest bona Regis fides et vestrum omnium Dominorum variis modis religiosorum, ... in hoc quod iam dudum litteras dedistis contra abominabiles maledictiones et quasi idolatrias, quae in Francorum fiunt ecclesiis sub umbra Festi fatuorum. Fatui sunt ipsi, et perniciosi fatui, nec sustinendi, opus est executione’; Rememoratio quorumdam quae per Praelatum quemlibet pro parte sua nunc agenda viderentur (1407-8, Opera, ii. 109) ‘sciatur quomodo ritus ille impiissimus et insanus qui regnat per totam Franciam poterit evelli aut saltem temperari. De hoc scilicet quod ecclesiastici faciunt, vel in die Innocentium, vel in die Circumcisionis, vel in Epiphania Domini, vel in Carnisprivio per Ecclesias suas, ubi fit irrisio detestabilis Servitii Domini et Sacramentorum: ubi plura fiunt impudenter et execrabiliter quam fieri deberent, in tabernis vel prostibulis, vel apud Saracenos et Iudaeos; sciunt qui viderunt, quod non sufficit censura Ecclesiastica; quaeratur auxilium potestatis Regiae per edicta sua vehementer urgentia’; Quinque conclusiones super ludo stultorum communiter fieri solito (Opera iii. 309) ‘qui per Regnum Franciae in diversis fiunt Ecclesiis et Abbatiis monachorum et monialium ... hae enim insolentiae non dicerentur cocis in eorum culina absque dedecore aut reprehensione, quae ibi fiunt in Ecclesiis Sacrosanctis, in loco orationis, in praesentia Sancti Sacramenti Altaris, dum divinum cantatur servitium, toto populo Christiano spectante et interdum Iudaeis ... adhuc peius est dicere, festum hoc adeo approbatum esse sicut festum Conceptionis Virginis Mariae, quod paulo ante asseruit quidam in urbe Altissiodorensi secundum quod dicitur et narrari solet, &c.’
[1036] Council of Langres (1404) ‘prohibemus clericis ... ne intersint ... in ludis illis inhonestis quae solent fieri in aliquibus Ecclesiis in festo Fatuorum quod faciunt in festivitatibus Natalis Domini.’
[1037] Council of Nantes (1431), c. 13 (J. Maan, Sancta et Metrop. Eccl. Turonensis, ii. 101) ‘quia in talibus Ecclesiis Provinciae Turonensis inolevit et servatur usus, ... quod festis Nativitatis Domini, Sanctorum Stephani, Ioannis et Innocentium, nonnulli Papam, nonnulli Episcopum, alii Ducem vel Comitem aut Principem in suis Ecclesiis ex novitiis praecipuis faciunt et ordinant ... Et talia ... vulgari eloquio festum stultorum nuncupatur, quod de residuis Kalendis Ianuariis a multo tempore ortum fuisse credatur.’
[1038] Council of Basle, sessio xxi (June 9, 1435), can. xi (Mansi, xxix. 108) ‘Turpem etiam illum abusum in quibusdam frequentatum Ecclesiis, quo certis anni celebritatibus nonnullis cum mitra, baculo ac vestibus pontificalibus more episcoporum benedicunt, alii ut reges ac duces induti quod festum Fatuorum, vel Innocentum seu Puerorum in quibusdam regionibus nuncupatur, alii larvales et theatrales iocos, alii choreas et tripudia marium et mulierum facientes homines ad spectacula et cachinnationes movent, alii comessationes et convivia ibidem praeparant.’
[1039] Council of Bourges, July 7, 1438 (Ordonnances des Rois de France de la Troisième Race, xiii. 287) ‘Item. Acceptat Decretum de spectaculis in Ecclesia non faciendis, quod incipit: Turpem, &c.’
[1040] F. Aubert, Le Parlement de Paris, sa Compétence, ses Attributions, 1314-1422 (1890), 182; Hist. du Parlement de Paris, 1250-1515 (1894), i. 163.
[1041] Epistola et xiv. conclusiones facultatis theologiae Parisiensis ad ecclesiarum praelatos contra festum fatuorum in Octavis Nativitatis Domini vel prima Ianuarii in quibusdam Ecclesiis celebratum (H. Denifle, Chartularium Univ. Paris. iv. 652; P. L. ccvii. 1169). The document is too long and too scholastic to quote in full. The date is March 12, 144⁴⁄₅.