[1125] Pearson, ii. 285; C. M. Engelhardt, H. von Landsberg (1818), 104; C. Schmidt, H. von Landsberg, 40. Herrad was abbess of Hohenburg, near Strasburg, 1167-95. The MS. of her Hortus Deliciarum was destroyed at Strasburg in 1870, but Engelhardt, and from him Pearson, translated the bit about the Epiphany feasts: cf. ch. xx.
[1126] Dreves, Anal. Hymn. xx. 22 (from the Gradual, Cod. Monacens. 157, f. 231vo); after quoting a decree against cantiones of the C. of Lyons in 1274; ‘ne igitur propter scholarium episcopum, cum quo in multis ecclesiis a iuniore clero ad specialem laudem et devotionem natalis Domini solet tripudiari, saecularia parliamenta nec non strepitus clamorque et cachitus mundanarum cantionum in nostro choro invalescant ... ego Iohannes, cognomine de Perchausen, Decanus ecclesiae Mosburgensis, antequam in decanum essem assumptus ... infra scriptas cantiones, olim ab antiquis etiam in maioribus ecclesiis cum scholarium episcopo decantatas, paucis modernis, etiam aliquibus propriis, quas olim, cum rector fuissem scholarium, pro laude nativitatis Domini et beatae Virginis composui, adiunctis, coepi in unum colligere et praesenti libro adnectere pro speciali reverentia infantiae Salvatoris, ut sibi tempore suae nativitatis his cantionibus a novellis clericulis quasi ex ore infantium et lactentium laus et hymnizans devotio postposita vulgarium lascivia possit tam decenter quam reverenter exhiberi.’
[1127] The following may all be for Jan. 1, and I do not think that there was a scholarium episcopus on any other day at Mosburg: Gregis pastor Tityrus (Dreves, op. cit. 110), Ecce novus annus est (Dreves, 131, headed in MS. ‘ad novum annum’), Nostri festi gaudium (Dreves, 131, ‘in circumcisione Domini’), Castis psallamus mentibus (Dreves, 135, 251, ‘cum episcopus eligitur’), Mos florentis venustatis (Dreves, 135 ‘dum itur extra ecclesiam ad choream’), Anni novi novitas (Dreves, 136 ‘cum infulatus et vestitus praesul inthronizatur’). Some other New Year cantiones found elsewhere by Dreves (pp. 130, 131) have no special reference to the feast.
[1128] Dreves, op. cit. 136 (beginning anni novi novitas), 250, with musical notation.
[1129] Dreves, op. cit. 110, 254, with notation.
[1130] Wetzer und Welte, Kirchenlexicon, s. v. Epiphany, quoting Crombach, Hist. Trium Regum (1654), 752; Galenius, de admir. Coloniae (1645), 661. The date of the Ritual is not given, but the ceremony had disappeared by 1645.
[1131] ‘Admiscent autem natalitias cantiones, non sine gestientis animi voluptate.’
[1132] Tractatus de precatione Dei, i. 302 (†1406-15), in F. Palacký, Documenta Mag. Ioannis Hus vitam illustrantia (1869), 722: ‘Quantam autem quamque manifestam licentiam in ecclesia committant, larvas induentes—sicut ipse quoque adolescens proh dolor larva fui—quis Pragae describat? Namque clericum monstrosis vestibus indutum facientes episcopum, imponunt asinae, facie ad caudam conversa, in ecclesiam eum ad missam ducunt, praeferentes lancem iusculi et cantharum vel amphoram cerevisiae; atque dum haec praetendunt, ille cibum potionemque in ecclesia capit. Vidi quoque eum aras suffientem et pedem sursum tollentem audivique magna voce clamantem: bú! Clerici autem magnas faces cereorum loco ei praeferebant, singulas aras obeunti et suffienti. Deinde vidi clericos cucullos pellicios aversa parte induentes et in ecclesia tripudiantes. Spectatores autem rident atque haec omnia religiosa et iusta esse putant; opinantur enim, hos esse in eorum rubricis, id est institutis. Praeclarum vero institutum: pravitas, foeditas!—Atque quum tenera aetate et mente essem, ipse quoque talium nugarum socius eram; sed ut primum dei auxilio adiutus sacras literas intelligere coepi, statim hanc rubricam, id est institutum huius insaniae, ex stultitia mea delevi. Ac sanctae memoriae dominus Ioannes archiepiscopus, is quidem excommunicationis poena proposita hanc licentiam ludosque fieri vetuit, idque summo iure, &c.’
[1133] The quotation given above is a translation by J. Kvíčala from the Bohemian of Huss. There seems to be a confusion between the ‘bishop’ and his steed. It was probably the latter who lifted up his leg and cried bú.
[1134] Grosseteste, Epistolae (ed. Luard, R. S.), 118 ‘vobis mandamus in virtute obedientiae firmiter iniungentes, quatenus festum stultorum cum sit vanitate plenum et voluptatibus spurcum, Deo odibile et daemonibus amabile, ne de caetero in ecclesia Lincolniensi die venerandae circumcisionis Domini nullatenus permittatis fieri.’