Huius futuram magnitudinem etiam caelestia ostenta praedixerant. Nam et eo, quo genitus est, anno, et eo, quo regnare primum coepit, stella cometes per utrumque tempus LXX diebus ita luxit, ut caelum omne conflagrare videretur. Puer tutorum insidias 5 passus est, qui eum fero equo impositum equitare iacularique cogebant: qui conatus cum eos fefellissent, supra aetatem regente equum Mithridate, veneno eum appetivere. Veritus deinde, ne inimici, quod veneno non potuerant, ferro peragerent, venandi 10 studium finxit, quo per septem annos neque urbano neque rustico tecto usus est, sed per silvas vagatus, diversis montium regionibus pernoctabat ignaris omnibus, quibus esset locis; adsuetus feras cursu aut fugere aut persequi, cum quibusdam etiam viribus 15 congredi. Quibus rebus et insidias vitavit, et corpus ad omnem virtutis patientiam duravit.
1 Huius. Mithridates (Mithras = Persian sun-god) ‘second only to Hannibal in inextinguishable, life-long hostility to Rome, as also in military genius.’ Ihne.
5 tutorum = (at the hands) of his guardians. Cf. tueor.
17 ad omnem virtutis patientiam = to all manly endurance.
[B.] His Preparations for Conquest.
Ad regni deinde administrationem cum accessisset, statim non de regendo, sed de augendo regno cogitavit. Itaque Scythas invictos antea ingenti 20 felicitate perdomuit. Hieme deinde appetente, non in convivio, sed in campo, nec in avocationibus, nec inter sodales, sed inter aequales, aut equo aut cursu aut viribus contendebat. Exercitum quoque suum ad parem laboris patientiam cotidiana exercitatione 25 durabat, atque ita invictus ipse inexpugnabilem exercitum fecerat.
Justinus, xxxvii. 2, 3, 4.
19 de augendo regno. He subdued all the coast districts of the Euxine, East, North and West, as far as the Hister (Danube).
22 avocationibus = in diversions (very rare).
24 exercitum. At the outbreak of the War with Rome, 88 B.C., he had collected a motley force of 250,000 foot and 40,000 horse.