[461] Ord. Vit. 766 B. “Plerique Francorum qui binis cogebantur dominis obsecundare, pro fiscis quibus abunde locupletati sub utriusque regia turgebant ditione, anxii quia nemo potest duobus dominis servire, animis acriorem opibusque ditiorem elegerunt, et cum suis hominibus municipiisque favorabiliter paruerunt.”
[462] Among the Norman prisoners Suger (283 A) counts “Paganum de Gisortio, qui castrum idem primo munivit.” Orderic (766 C) gives him, like several other people, a double name; he appears as “Tedbaldus-Paganus de Gisortis.” This first fortification of Gisors must be that which is referred to by Robert of Torigny under the year 1096; “Rex Willermus fecit quoddam castellum, Gisorth videlicet, in confinio Normanniæ et Franciæ.” See below, [p. 190].
[463] Orderic, 766 B. “Guillelmus rex firmissimum castrum Gisortis construi præcepit, quod usque hodie contra Calvimontem et Triam atque Burriz oppositum, Normanniam concludit, cujus positionem et fabricam ingeniosus artifex Rodbertus Belesmensis disposuit.” See above, [p. 151].
[464] See N. C. vol. iv. p. 494.
[465] Ord. Vit. 766 C. “Illi nimirum insignem Francorum laudem deperire noluerunt, seseque pro defensione patriæ et gloria gentis suæ, ad mortem usque inimicis objecerunt.” This is said specially of the knights of the Vexin; “In illa quippe provincia egregiorum copia militum est quibus ingenuitas et ingens probitas inest.”
[466] Suger gives the list, 283 A. Orderic (766 C) also speaks of the captivity of “Tetbaldus-Paganus de Gisortis,” and some others. Suger calls Gilbert of Laigle “nobilis et Angliæ et Normanniæ seque illustris baro.” But his English estates (Domesday 36, ii. 263) in Surrey and Norfolk were not very large. Another prisoner was “Comes Simon, nobilis vir;” that is, I suppose, Simon of Senlis, Earl of Northampton. See N. C. vol. iv. p. 602.
[467] See vol. i. p. 211.
[468] Ord. Vit. 681 B. “Audientes Cenomanni dissidium Normannorum cogitaverunt fastuosum excutere a se jugum eorum, quod olim facere multoties conati sunt sub Guillelmo Magno rege Anglorum. Hoc Robertus dux ut comperiit, legatos et exenia Fulconi Andegavensium satrapæ destinavit, obnixe rogans ut Cenonannos a temerario ausu compesceret, ac in Normanniam ad se graviter ægrotantem veniret.”
[469] See N. C. vol. iv. p. 562. We shall meet him again in this character.
[470] See above, p. 172. Orderic’s words (681 D) are, “viventibus adhuc duabus uxoribus tertiam desponsavit.” But the accounts of the Angevin writers do not bear this out.