[541] Ib. “Cum eum ordinatum audisset, inimicitiarum quas dudum mente conceperat manifestis bellorum incursibus patefecit.” He gives no details of the war till the capture of Helias.
[542] Ord. Vit. 770 A. “Helias castrum apud Dangeolum contra Rodbertum Talavacium firmavit, ibique satellites suos ad defensandos incolas terræ suæ collocavit.”
[543] See N. C. vol. iv. pp. 552, 652.
[544] Ord. Vit. 770 A. “Inde præfatus tyrannus, quod vicina passim depopulari arva non posset, contristatus est. Intempestivus igitur mense Januario regem inquietavit.” Then comes his speech; and then, “invitus rex pluribus ex causis expeditionem inchoavit, sed Rodberto instigante et prospera pollicente, differre, ne ignavus putaretur, erubuit.”
[545] Ib. “Principalis ordinatio provinciales competentibus armaturis munitos adscivit, et ad transitus aquarum sepiumque difficilesque aditus silvarum in hostes coaptavit. Tunc rex inimicis nihil nocere potuit.” He now gives his orders to Robert of Bellême, and we hear no more of him personally in Maine till after the capture of Helias.
[546] Ord. Vit. 770 A. “Rex … rancore stomachatus ferocior in illos exarsit, et Rodberto ingentem familiam bellatorum suis in municipiis adunare præcepit, et copiosos pecuniæ sumptus erogavit, unde municipia ejus vallis et muris et multiplicibus zetis undique clauderentur et bellicosis larga stipendiariis donativa largirentur.”
[547] Ib. B. “Oppida nova condidit, et antiqua præcipitibus fossis cingens admodum firmavit.”
[548] Ib. “Novem in illo comitatu habuit castra, id est Blevam et Perretum, Montem de Nube et Soonam, Sanctum Remigium de Planis, et Orticosam, Allerias et Motam Galterii de Clincampo, Mamerz, et alias domos firmas quamplurimas.” On “domus firmæ,” see N. C. vol. ii. p. 625.
[549] Ord. Vit. 770 B. “Hæc siquidem regio censu argutus artifex sibi callide præparavit, et in his bestialis sævitiæ colonos vicinisque suis malefidos collocavit, per quos arrogantiæ suæ satisfaceret, et atrocem guerram in Cænomannos exercuit.” Our own chronicler in Stephen’s day goes even beyond Orderic’s rhetoric. The “devils and evil men” outdo even the “bestialis sævitiæ coloni.”
[550] Orderic tells all this out of place, 768 C, D. “Terras quas prisci antecessores sanctis dederant, sibi mancipavit. Is jamdudum in Cænomannico consulatu castra violenter in alieno rure construxit, in possessionibus scilicet sancti Petri de Cultura et sancti Vincentii martyris, quibus colonos graviter oppressit.”