I wayw a orau yn ddau hanner,
Dinidir yn nydd brwydr yn yd brofer,
Dinoding perging, pargoch hydrfer,
Dinas, dreig urddas, eurddawn haelder
Dinag o fynag pan ofynner,
Dyn yw Llewelyn llywiawdr tyner,
Doeth coeth cywrennin, gwin a gwener,
A’r gwr ai rhoddes ni ran o’r pader,
Ai rhoddo ef gwenfro gwynfryn uch ser.

V. ARWYRAIN

Owain Gwynedd. Gwalchmai ai cant.

Arddwyreaf hael o hil Rodri,
Ardwyad gorwlad, gwerlin teithi,
Teithiawg Prydain, twyth arfdwyth Owain,
Teyrnain ni grain, ni grawn rëi.
Teir lleng i daethant, liant lestri,
Teir praff prif lynges wy bres brofi,
Un o’r Iwerddon, arall arfogion
Or Llychlynigion, llwrw hirion lli.
Ar drydedd dros for o Norddmandi,
Ar drafferth anferth, anfad iddi.
A dreig Mon mor ddrud i eissillyd yn aer,
A bu terfysc taer i haer holi,
A rhagddaw rhewys dwys dyfysci,
A rhewin a thrin a thranc Cymri,
A’r gad gad greudde, a’r gryd gryd graendde,
Ac am dal Moelfre mil fannieri,
A’r ladd ladd lachar, ar bar beri,
A ffwyr ffwyr ffyrfgawdd ar fawdd foddi,
A Menai heb drai o drallanw gwaedryar,
A lliw gwyar gwyr yn heli:
A llurygawr glas, a gloes trychni,
A thrychion yn nhud rhag rheiddrudd ri,
A dygyfor Lloegr, a dygyfranc a hi,
Ag ei dygyfwrw yn astrusi,
A dygyfod clod cleddyf difri,
Yn saith ugain iaith wy faith foli.

VI. AWDL

I Nest ferch Hywel. Einiawn fab Gwalchmai ai cant.

Amser Mai maith ddydd, neud rhydd rhoddi,
Neud coed nad ceithiw, ceinlliw celli,
Neud llafar adar, neu gwar gweilgi,
Neud gwaeddgreg gwaneg, gwynt yn edwi,
Neud arfeu doniau, goddau gwedi,
Neud argel dawel nid meu dewi,
Endeweis i wenyg o Wynnofi dir,
I am derfyn mawr meibion Beli,
Oedd hydreidd wychr llyr yn llenwi,
Oedd hydr am ddylan gwynfan genddi,
Hyll nid oedd ei deddf hi hwyreddf holi,
Hallt oedd i dagrau, digrawn heli,
Ar helw bun araf uch bannieri ton,
Tynhegl a gerddais i gorddwfr Teifi,
Ceintum gerdd i Nest cyn noi threngi,
Cânt cant i moliant mal Elifri,
Canaf gan feddwl awrddwl erddi,
Caniad i marwnad, mawr drueni!
Canwyll Cadfan lan o lenn bali.
Canneid i synnieid gar Dysynni,
Gwan, wargan, wyrygall, ddeall ddogni,
Gwreig nid oedd un frad gariad genthi,
Gweryd rhudd ai cudd gwedi tewi,
Gwael neuedd maenwedd mynwent iddi,
Golo Nest goleu ddireidi.
Golwg gwalch dwythfalch o brif deithi,

Gwenned gwawn ai dawn oi daioni,
Gwynedd anrhydedd, oedd rhaid wrthi,
Nid oedd ffawd rhy gnawd rhin y genthi,
Gnawd oedd dâl eur mal er i moli,
Ni ryfu dognach er i dogni poen,
Penyd a fo mwy no’r meu hebddi,
Neum gorau angau anghyfnerthi,
Nid ymglyw dyn byw o’r byd fal mi,
Ni chyfeirch angen iawlwen ioli,
Er neb rhy barther i rhyborthi,
Nest yn ei haddawd, wenwawd weini,
Ydd wyf pryderus fal pryderi.
Pryderwawd ceudawd, cyfnerthi ni wnn,
Nid parabl yw hwn ni fo peri.
Llen argel issel y sy’m poeni,
Lludd Gwen lliw arien ar Eryri.
Archaf im Arglwydd culwydd celi,
Nid ef a archaf arch egregi,
Arch, ydd wyf un arch yn i erchi,
Am archfein riein, reid y meini,
Trwy ddiwyd eiriawl deddfawl Dewi.
A deg cymmeint seint senedd Frefi,
Am fun a undydd i hammodi,
A’r gystlwn pryffwn y prophwydi,
Ar gyfoeth Duw doeth i detholi,
Ar anghyweir Meir a’r merthyri,
Ag yn i goddau gweddi a ddodaf,
Am dodeis nwyf im addoedi.
Ni bu ddyn mor gu gennyf a hi
Ni bo poen oddef, Pedr wy noddi,
Ni bydd da gan Dduw i diddoli,
Ni bo diddawl Nest, nef boed eiddi.

VII. AWDL

I Lewelyn fab Iorwerth. Llywarch Brydydd y Moch ai cant.