Authis oun epi tên hen haploun hênômenon heautô pantê to stoicheiôdes ekeino neuron hypotithemenên hairesin ho logos metabas episkopeisthô, pôs traphêsetai; to gar heurethen entautha koinon an êdê kai tês Hippokratous haireseôs genoito.

Kallion d' an moi dokô to zêtou||103menon epi tôn nenosêkotôn kai sphodra kataleleptysmenôn basanisthênai. panta gar toutois enargôs phainetai ta moria tou sômatos atropha kai lepta kai pollês prosthêkês te kai anathrepseôs deomena. kai toinyn kai to neuron touto to aisthêton, eph' houper ex archês epoiêsamên ton logon, ischnon men hikanôs gegone, deitai de threpseôs. echei d' en heautô merê pampolla men ekeina ta prôta kai aorata neura ta smikra kai tinas artêrias haplas oligas kai phlebas homoiôs. hapant' oun autou ta neura ta stoicheiôdê kataleleptyntai dêlonoti kai auta, ê, ei mêd' ekeina, oude to holon. kai toinyn kai threpseôs ou to men holon deitai neuron, hekaston d' ekeinôn ou deitai. kai mên ei deitai men anathrepseôs, ouden d' hê pros to kenoumenon akolouthia boêthein autois dynatai dia te tas emprosthen eirêmenas aporias kai dia tên hypoguion ischnotêta, kathaper deixô, zêtêteon hêmin estin heteran aitian threpseôs.

Pôs oun hê pros to kenoumenon akolouthia trephein adynatos esti ton houtô diakeimenon? hoti tosouton akolouthein || 104 anankazei tôn synechôn, hoson aporrhei. touto d' epi men tôn euektountôn hikanon estin eis tên threpsin, isa gar ep' autôn einai chrê tois aporrheousi ta prostithemena; epi de tôn eschatôs ischnôn kai pollês anathrepseôs deomenôn ei mê pollaplasion eiê to prostithemenon tou kenoumenou, tên ex archês hexin analabein ouk an pote dynainto. dêlon oun, hôs helkein auta deêsei tosoutô pleion, hosô kai deitai pleionos. Erasistratos de kantautha proteron poiêsas to deuteron ouk oid' hopôs ouk aisthanetai. dioti gar, phêsi, pollê prosthesis eis anathrepsin gignetai tois nenosêkosi, dia touto kai hê pros tautên akolouthia pollê. pôs d' an pollê prosthesis genoito mê proêgoumenês anadoseôs dapsilous? ei de tên dia tôn phlebôn phoran tês trophês anadosin kalei, tên d' eis hekaston tôn haplôn kai aoratôn ekeinôn neurôn kai artêriôn metalêpsin ouk anadosin alla diadosin, hôs tines onomazein êxiôsan, eita || 105 tên dia tôn phlebôn monê tê pros to kenoumenon akolouthia phêsi gignesthai, tên eis ta logô theôrêta metalêpsin hêmin exêgêsasthô. hoti men gar ouket' epi toutôn hê pros to kenoumenon akolouthia legesthai dynatai kai malist' epi tôn eschatôs ischnôn, apodedeiktai. ti de phêsin ep' autôn en tô deuterô tôn katholou logôn ho Erasistratos, axion epakousai tês lexeôs; “Tois d' eschatois te kai haplois, leptois te kai stenois ousin, ek tôn parakeimenôn angeiôn hê prosthesis symbainei eis ta kenômata tôn apenechthentôn kata ta plagia tôn angeiôn helkomenês tês trophês kai katachôrizomenês.” ek tautês tês lexeôs prôton men to kata ta plagia prosiemai te kai apodechomai; kata men gar auto to stoma to haploun neuron ouk an dynaito dechomenon tên trophên houtôs eis holon heauto dianemein; anakeitai gar ekeino tô psychikô pneumati; kata de to plagion ek tês parakeimenês phlebos tês haplês enchôrei labein auto. deuteron d' apodechomai tôn ek tês Erasistratou lexeôs onomatôn to gegrammenon ephexês tô kata ta plagia. || 106 ti gar phêsi? “Kata ta plagia tôn angeiôn helkomenês tês trophês.” hoti men oun helketai, kai hêmeis homologoumen, hoti d' ou tê pros to kenoumenon akolouthia, dedeiktai prosthen.

VII

Exeurômen oun koinê, pôs helketai. pôs d' allôs ê hôs ho sidêros hypo tês hêrakleias lithou dynamin echousês helktikên toiautês poiotêtos? all' ei tên men archên tês anadoseôs hê tês koilias enthlipsis parechetai, tên de meta tauta phoran hapasan hai te phlebes peristellomenai kai proôthousai kai tôn trephomenôn hekaston epispômenon eis heauto, tês pros to kenoumenon akolouthias apostantes, hôs ou prepousês andri technikên hypothemenô tên physin, houtôs an êdê kai tên antilogian eiêmen pepheugotes tên Asklêpiadou mê dynamenoi ge lyein autên. to gar eis tên apodeixin paralambanomenon lêmma to diezeugmenon ouk ek dyoin all' ek triôn esti kata ge tên alêtheian diezeugmenon. ei men oun hôs ek dyoin autô chrê||107saimetha, pseudos estai ti tôn eis tên apodeixin pareilêmmenôn; ei d' hôs ek triôn, aperantos ho logos genêsetai.

VIII

Kai taut' ouk echrên agnoein ton Erasistraton, eiper kan onar pote tois ek tou peripatou synetychen, hôsper oun oude ta peri tês geneseôs tôn chymôn, hyper hôn ouden echôn eipein oude mechri tou metriou pithanon oietai parakrouesthai skêptomenos, hôs oude chrêsimos holôs estin hê tôn toioutôn episkepsis. eit', ô pros theôn, hopôs men ta sitia kata tên gastera pettetai chrêsimon epistasthai, pôs d' en tais phlepsin hê cholê gignetai, peritton? kai tês kenôseôs ara phrontisteon autês monês, amelêteon de tês geneseôs? hôsper ouk ameinon hyparchon makrô to kôlyein euthys ex archês gennasthai pleiona tou pragmat' echein ekkenountas. thaumaston de kai to diaporein, eit' en tô sômati tên genesin autês hypotheteon eit' euthys exôthen en tois sitiois periechesthai phateon. ei gar dê touto kalôs êporêtai, ti ouchi kai peri tou haimatos episkepsometha, poteron en tô sômati || 108 lambanei tên genesin ê tois sitiois parespartai, kathaper hoi tas homoiomereias hypotithemenoi phasi? kai mên pollô g' ên chrêsimôteron zêteisthai, poia tôn sitiôn homologei tê tês haimatôseôs energeia kai poia diapheretai, tou zêtein, tina men tê tês gastros energeia nikatai rhadiôs, tina d' antibainei kai machetai. toutôn men gar hê eklexis eis pepsin monên, ekeinôn d' eis haimatos chrêstou diapherei genesin. oude gar ison estin ê mê kalôs en tê gastri chylôthênai tên trophên ê mê chrêston haima gennêthênai. pôs d' ouk aideitai tas men tês pepseôs apotychias diairoumenos, hôs pollai t' eisi kai kata pollas gignontai prophaseis, hyper de tôn tês haimatôseôs sphalmatôn oud' achri rhêmatos henos oud' achri syllabês mias phthenxamenos? kai mên heurisketai ge kai pachy kai lepton en tais phlepsin haima kai tois men erythroteron, tois de xanthoteron, tois de melanteron, tois de phlegmatôdesteron. ei d' hoti kai dysôdes ouch hena tropon all' en pollais pany diaphorais arrhêtois men logô, sa||109phestatais d' aisthêsesi phainetai gignomenon, eideiê tis, ouk an oimai metriôs eti katagnôsesthai tês Erasistratou rhathymias auton houtô g' anankaian eis ta erga tês technês theôrian paralipontos.

Enargê gar dê kai ta peri tôn hyderôn hamartêmata tê rhathymia tautê kata logon êkolouthêkota. to te gar tê stenochôria tôn hodôn kôlyesthai nomizein prosô tou hêpatos ienai to haima kai mêdepot' an allôs hyderon dynasthai systênai pôs ouk eschatên endeiknytai rhathymian? to te mê dia ton splêna mêde di' allo ti morion, all' aei dia ton en tô hêpati skirrhon hyderon oiesthai gignesthai teleôs argou tên dianoian anthrôpou kai mêdeni tôn hosêmerai gignomenôn parakolouthountos. epi men ge chroniais haimorrhoïsin epischetheisais ê dia kenôsin ametron eis psyxin eschatên agagousais ton anthrôpon ouch hapax oude dis alla pollakis êdê tetheametha systantas hyderous, hôsper ge kai gynaixin hê te tês eph' hekastô mêni katharseôs apôleia pantelês kai ametros kenôsis, hotan haimorrhagêsôsi poth' hai mêtrai sphodrôs, epekalesanto pol||110lakis hyderon kai tisin autôn kai ho gynaikeios onomazomenos rhous eis tout' eteleutêse to pathos, hina tous apo tôn keneônôn archomenous ê allou tinos tôn epikairôn moriôn hyderous paralipô, saphôs men kai autous exelenchontas tên Erasistrateion hypolêpsin, all' ouch houtôs enargôs hôs hoi dia katapsyxin sphodran tês holês hexeôs apoteloumenoi. prôtê gar hautê geneseôs hyderôn aitia dia tên apotychian tês haimatôseôs gignomenê tropon homoiotaton tais epi tê tôn sitiôn apepsia diarrhoiais. ou mên eskirrhôtai ge kata tous toioutous hyderous oud' allo ti splanchnon oude to hêpar.

All' Erasistratos ho sophos hyperidôn kai kataphronêsas, hôn outh' Hippokratês oute Dioklês oute Praxagoras oute Philistiôn all' oude tôn aristôn philosophôn oudeis katephronêsen oute Platôn out' Aristotelês oute Theophrastos, holas energeias hyperbainei kathaper ti smikron kai to tychon tês technês paralipôn meros oud' anteipein axiôsas, eit' orthôs eite kai mê || 111 sympantes houtoi thermô kai psychrô kai xêrô kai hygrô, tois men hôs drôsi, tois d' hôs paschousi, ta kata to sôma tôn zôôn hapantôn dioikeisthai phasi kai hôs to thermon en autois eis te tas allas energeias kai malist' eis tên tôn chymôn genesin to pleiston dynatai. alla to men mê peithesthai tosoutois te kai têlikoutois andrasi kai pleon autôn oiesthai ti gignôskein anemesêton, to de mêt' antilogias axiôsai mête mnêmês houtôs endoxon dogma thaumastên tina tên hyperopsian endeiknytai.

Kai mên smikrotatos esti tên gnômên kai tapeinos eschatôs en hapasais tais antilogiais en men tois peri tês pepseôs logois tois sêpesthai ta sitia nomizousi philotimôs antilegôn, en de tois peri tês anadoseôs tois dia tên parathesin tôn artêriôn anadidosthai to dia tôn phlebôn haima nomizousin, en de tois peri tês anapnoês tois periôtheisthai ton aera phaskousin. ouk ôknêse d' oude tois atmoeidôs eis tên kystin ienai ta oura nomizousin anteipein oude tois eis || 112 ton pneumona pheresthai to poton. houtôs en hapasi tas cheiristas epilegomenos doxas agalletai diatribôn epi pleon en tais antilogiais; epi de tês tou haimatos geneseôs ouden atimoteras ousês tês en tê gastri chylôseôs tôn sitiôn out' anteipein tini tôn presbyterôn êxiôsen out' autos eisêgêsasthai tin' heteran gnômên etolmêsen, ho peri pasôn tôn physikôn energeiôn en archê tôn katholou logôn hyposchomenos erein, hopôs te gignontai kai di' hôntinôn tou zôou moriôn. ê tês men pettein ta sitia pephykuias dynameôs arrhôstousês apeptêsei to zôon, tês d' haimatousês ta pephthenta ouden estai pathêma to parapan, all' adamantinê tis hêmin hautê monê kai apathês estin? ê allo ti tês arrhôstias autês ekgonon hyparxei kai ouch hyderos? dêlos oun enargôs estin ho Erasistratos ex hôn en men tois allois oude tais phaulotatais doxais antilegein ôknêsen, entauthoi d' out' anteipein tois prosthen out' autos eipein ti kainon etolmêse, to sphalma tês heautou gnôrizôn haireseôs.