Taut' oun hapanta pros te tas diagnôseis tôn nosêmatôn kai tas iaseis megistên parechomena chreian || 134 hyperepêdêse teleôs ho Erasistratos kai kataphronein prosepoiêsato têlikoutôn andrôn ho mêde tôn tychontôn kataphronôn all' aei philotimôs antilegôn tais êlithiôtatais doxais. hô kai dêlon, hôs ouden echôn out' anteipein tois presbyterois hyper hôn apephênanto peri splênos energeias te kai chreias out' autos exeuriskôn ti kainon eis to mêden holôs eipein aphiketo. all' hêmeis ge prôton men ek tôn aitiôn, hois hapanta dioikeitai ta kata tas physeis, tou thermou legô kai psychrou kai xêrou kai hygrou, deuteron d' ex autôn tôn enargôs phainomenôn kata to sôma psychron kai xêron einai tina chrênai chymon apedeixamen. hexês d', hoti kai melancholikos houtos hyparchei kai to kathairon auton splanchnon ho splên estin, dia bracheôn hôs eni malista tôn tois palaiois apodedeigmenôn anamnêsantes epi to leipon eti tois parousi logois aphixometha.
Ti d' an eiê leipon allo g' ê exêgêsasthai saphôs, hoion ti boulontai te || 135 kai apodeiknyousi peri tên tôn chymôn genesin hoi palaioi symbainein. enargesteron d' an gnôstheiê dia paradeigmatos. oinon dê moi noei gleukinon ou pro pollou tôn staphylôn ektethlimmenon zeonta te kai alloioumenon hypo tês en autô thermasias; epeita kata tên autou metabolên dyo gennômena perittômata to men kouphoteron te kai aerôdesteron, to de baryteron te kai geôdesteron, hôn to men anthos, oimai, to de tryga kalousi. toutôn tô men heterô tên xanthên cholên, tô d' heterô tên melainan eikazôn ouk an hamartois, ou tên autên echontôn idean tôn chymôn toutôn en tô kata physin dioikeisthai to zôon, hoian kai para physin echontos epiphainontai pollakis. hê men gar xanthê lekithôdês gignetai; kai gar onomazousin houtôs autên, hoti tais tôn ôôn lekithois homoioutai kata te chroan kai pachos. hê d' au melaina kakoêthestera men poly kai hautê tês kata physin; onoma d' ouden idion keitai tô toioutô chymô, plên ei pou tines ê xystikon ê oxôdê keklêkasin auton, hoti kai drimys homoiôs oxei gignetai kai || 136 xyei ge to sôma tou zôou kai tên gên, ei kat' autês ekchytheiê, kai tina meta pompholygôn hoion zymôsin te kai zesin ergazetai, sêpedonos epiktêtou proselthousês ekeinô tô kata physin echonti chymô tô melani. kai moi dokousin hoi pleistoi tôn palaiôn iatrôn auto men to kata physin echon tou toioutou chymou kai diachôroun katô kai pollakis epipolazon anô melana kalein chymon, ou melainan cholên, to d' ek synkauseôs tinos kai sêpedonos eis tên oxeian methistamenon poiotêta melainan onomazein cholên. alla peri men tôn onomatôn ou chrê diapheresthai, to d' alêthes hôd' echon eidenai.
Kata tên tou haimatos genesin hoson an hikanôs pachy kai geôdes ek tês tôn sitiôn physeôs empheromenon tê trophê mê dexêtai kalôs tên ek tês emphytou thermasias alloiôsin, ho splên eis heauton helkei touto. to d' optêthen, hôs an tis eipoi, kai synkauthen tês trophês, eiê d' an touto to thermotaton en autê kai glykytaton, hoion to te meli kai hê pimelê, xanthê genomenon cholê dia tôn cholêdochôn onomazomenôn angeiôn ekkathairetai. || 137 lepton d' esti touto kai hygron kai rhyton ouch hôsper hotan optêthen eschatôs xanthon kai pyrôdes kai pachy genêtai tais tôn ôôn homoion lekithois. touto men gar êdê para physin; thateron de to proteron eirêmenon kata physin estin; hôsper ge kai tou melanos chymou to men mêpô tên hoion zesin te kai zymôsin tês gês ergazomenon kata physin esti, to d' eis toiautên methistamenon idean te kai dynamin êdê para physin, hôs an tên ek tês synkauseôs tou para physin thermou proseilêphos drimytêta kai hoion tephra tis êdê gegonos. hôde pôs kai hê kekaumenê tryx tês akaustou diênenke. thermon gar ti chrêma hautê g' hikanôs estin, hôste kaiein te kai têkein kai diaphtheirein tên sarka. tê d' hetera tê mêpô kekaumenê tous iatrous estin heurein chrômenous eis hosaper kai tê gê tê kaloumenê keramitidi kai tois allois, hosa xêrainein th' hama kai psychein pephyken.
Eis tên tês houtô synkautheisês melainês cholês idean kai hê lekithôdês ekeinê methistatai pollakis, hotan kai autê poth' hoion optêtheisa tychê pyrôdei thermasia. ta d' alla || 138 tôn cholôn eidê sympanta ta men ek tês tôn eirêmenôn kraseôs gignetai, ta d' hoion hodoi tines eisi tês toutôn geneseôs te kai eis allêla metabolês. diapherousi de tô tas men akratous einai kai monas, ta d' hoion orrhois tisin exygrasmenas. all' hoi men orrhoi tôn chymôn hapantes perittômata kai katharon autôn einai deitai tou zôou to sôma. tôn d' eirêmenôn chymôn esti tis chreia tê physei kai tou pacheos kai tou leptou kai kathairetai pros te tou splênos kai tês epi tô hêpati kysteôs to haima kai apotithetai tosouton te kai toiouton hekaterou meros, hoson kai hoion, eiper eis holon ênechthê tou zôou to sôma, blabên an tin' eirgasato. to gar hikanôs pachy kai geôdes kai teleôs diapepheugos tên en tô hêpati metabolên ho splên eis heauton helkei; to d' allo to metriôs pachy syn tô kateirgasthai pantê pheretai. deitai gar en pollois tou zôou moriois pachytêtos tinos to haima kathaper oimai kai tôn || 139 empheromenôn inôn. kai eirêtai men kai Platôni peri tês chreias autôn, eirêsetai de kai hêmin en ekeinois tois grammasin, en hois an tas chreias tôn moriôn dierchômetha; deitai d' ouch hêkista kai tou xanthou chymou tou mêpô pyrôdous eschatôs gegenêmenou to haima kai tis autô kai hê para toude chreia, di' ekeinôn eirêsetai.
Phlegmatos d' ouden epoiêsen hê physis organon kathartikon, hoti psychron kai hygron esti kai hoion hêmipeptos tis trophê. deitai toinyn ou kenousthai to toiouton all' en tô sômati menon alloiousthai. to d' ex enkephalou katarrheon perittôma tacha men an oude phlegma tis orthôs alla blennan te kai koryzan, hôsper oun kai onomazetai, kaloiê. ei de mê, all' hoti ge tês toutou kenôseôs orthôs hê physis prounoêsato, kai tout' en tois peri chreias moriôn eirêsetai. kai gar oun kai to kata te tên gastera kai ta entera synistamenon phlegma hopôs an ekkenôthê kai auto tachista te kai kallista, to pareskeuasmenon tê physei mêchanêma di' ekeinôn eirêsetai kai auto tôn hypomnê||140matôn. hoson oun empheretai tais phlepsi phlegma chrêsimon hyparchon tois zôois, oudemias deitai kenôseôs. prosechein de chrê kantautha ton noun kai gignôskein, hôsper tôn cholôn hekateras to men ti chrêsimon esti kai kata physin tois zôois, to d' achrêston te kai para physin, houtô kai tou phlegmatos, hoson men an ê glyky, chrêston einai touto tô zôô kai kata physin, hoson d' oxy kai halmyron egeneto, to men oxy teleôs êpeptêsthai, to d' halmyron diasesêphthai. teleian d' apepsian phlegmatos akouein chrê tên tês deuteras pepseôs dêlonoti tês en phlepsin; ou gar dê tês ge prôtês tês kata tên koilian; ê oud' an egegenêto tên archên chymos, ei kai tautên diepepheugei.
Taut' arkein moi dokei peri geneseôs te kai diaphthoras chymôn hypomnêmat' einai tôn Hippokratei te kai Platôni kai Aristotelei kai Praxagora kai Dioklei kai pollois allois tôn palaiôn eirêmenôn; ou gar edikaiôsa panta metapherein eis tonde ton logon ta teleôs ekeinois gegrammena. tosouton de monon hyper hekastou eipon, hoson exormêsei te tous || 141 entynchanontas, ei mê pantapasin eien skaioi, tois tôn palaiôn homilêsai grammasi kai tên eis to rhaon autois syneinai boêtheian parexei. gegraptai de pou kai di' heterou logou peri tôn kata Praxagoran ton Nikarchou chymôn. ei gar kai hoti malista deka poiei chôris tou haimatos, hendekatos gar an eiê chymos auto to haima, tês Hippokratous ouk apochôrei didaskalias. all' eis eidê tina kai diaphoras temnei tous hyp' ekeinou prôtou pantôn hama tais oikeiais apodeixesin eirêmenous chymous.
Epainein men oun chrê tous t' exêgêsamenous ta kalôs eirêmena kai tous ei ti paraleleiptai prostithentas; ou gar hoion te ton auton arxasthai te kai teleiôsai; memphesthai de tous houtôs atalaipôrous, hôs mêden hypomenein mathein tôn orthôs eirêmenôn, kai tous eis tosouton philotimous, hôst' epithymia neôterôn dogmatôn aei panourgein ti kai sophizesthai, ta men hekontas paralipontas, hôsper Erasistratos epi tôn chymôn epoiêse, ta de pa||142nourgôs antilegontas, hôsper autos th' houtos kai alloi polloi tôn neôterôn.
All' houtos men ho logos entauthoi teleutatô, to d' hypoloipon hapan en tô tritô prosthêsô.