Mga Paquigpulong sa Iningles ug Binisaya

by Gregorio de Santiago Vela

Read the book	Basaha ang libro
Write the letters	Sulata ang mg̃a sulat
Learn the lesson	Magtoon ca sa lesion
Learn the lesson by heart	Saolohon mo ang lesion
Say the lesson	Ihatag mo ang lesion
Take the lesson	Pang̃utana ang lesion
Count the boys	Ihapa ang mg̃a bata
Take your book	Dad-a ang libro mo

---

Do not do that	Ayao pagbuhata cana
Do not eat that meal	Ayao ca pagcaon nianang calanon
Do not drink that water	Ayao ca paginom nianang tubig
Do not taste this wine	Ayao pagtilaoi quining vino
Do not open the door	Ayao ca pagocab sa pulta
Do not shut the window	Ayao ca pagtacop sa ventana
Do not speak that	Ayao ca pagsulti niana
Do not say it	Ayao ca paging̃on niana

---

Feed the pigs	Laluga ang mg̃a babuy
Whip the dog	Bunala ang iro
Drive the cat away	Bugaua ang iring
Milk the she-goat	Pagatasi ang canding
Saddle the horse	Sillahi ang cabayo
Kill the chicken	Ihaoa ang piso
Tie the bull	Hocta ang toro
Water the sheep	Pasuyupa ang mg̃a carnero
Water the flowers	Boboa ang mg̃a bulac
Pull off the herb	Ibta ang balili
Plant the tobacco	Itanom mo ang tabaco
Sow the maize	Ipugas mo ang maiz
Cut the tree	Putla ang cahuy
Weed the bramble	Bonglaya ang sagbot
Plough the sowing	Darohi ang baul
Reap the rice	Galaba ang humay

---

Do you know that man?	Naila ba nimo cadtong tao?
I do. I do not	Naila co. Dili co maila
Do you know this news?	Nahibalo ca ba niining noticia?
I do. I do not	Oo. Dili, uala
Do you know how to sing?	Maalam ca mucanta?
I do. I do not	Maalam aco. Dili aco maalam
Do you know where is he?	Nahibalo ca ba cun hain ba sia?
I do. I do not	Oo. Ambut, inay

---

I may read	Mahimo cong pagbasa
May I speak?	Arang ba naco pagsulti?
May I run?	Mahimo cong pagdalagan?
You may. You may not	Mahimo man. Dili mahimo mo
Can I play?	Macadula dula ba aco?
You cannot, because it makes you ill	Dili ca macahimo cay cana macadaot canimo
Can you do that?	Macahimo ca ba niana?
I cannot because I am not well	Dili aco macahimo cay masaquit aco