Texts
I. Thor
Þōrr er āsanna framastr, sā er kallaðr er Āsa-þōrr eða Ǫku-þōrr; hann er stęrkastr allra guðanna ok manna. [Hann ā þar rīki er Þrūð-vangar heita], en hǫll hans heitir Bilskīrnir; ī þeim sal eru fimm hundruð gōlfa ok fjōrir tigir; [þat er hūs mest, svā at męnn hafa gǫ̈rt].
Þōrr ā hafra tvā, er svā heita, Tann-gnjōstr ok Tann- grisnir, ok reið þā er hann ękr, en hafrarnir draga reiðina; þvī er hann kallaðr Ǫkuþōrr. Hann ā ok þrjā kost-gripi. Einn þeira er hamarrinn Mjǫllnir, er hrīm-þursar ok berg- risar kęnna, þā er hann kömr ā lopt, ok er þat eigi undarligt: hann hęfir lamit margan haus ā fęðrum eða frændum þeira. Annan grip ā hann bęztan, męgin-gjarðar; ok er hann [spęnnir þeim] um sik, þā vęx honum ās-męgin hālfu. En þriðja hlut ā hann þann er mikill gripr er ī, þat eru jārn- glōfar; þeira mā hann eigi missa við hamarskaptit. En engi er svā frōðr at tęlja kunni ǫll stōr-virki hans.
II. Thor and Ūgarðaloki
Þat er upp-haf þessa māls at Ǫkuþōrr [fōr með hafra sīna ok reið, ok með honum sā āss er] Loki er kallaðr; koma þeir at kveldi til eins bōnda ok fā þar nātt-stað. En um kveldit tōk Þōrr hafra sīna, ok skar bāða; ęptir þat vāru þeir flęgnir ok bornir til kętils; en er [soðit] var, þā sęttisk Þōrr til nātt-verðar ok þeir lags-męnn. Þōrr bauð til matar með sēr bōndanum, ok konu hans, ok bǫrnum þeira; sonr bōnda hēt Þjālfi, en Rǫskva dōttir. Þā lagði Þōrr hafr- stǫkurnar utar frā eldinum, ok mælti at bōndi ok heima-męnn hans skyldu kasta ā hafrstǫkurnar beinunum. Þjālfi, sonr bōnda, helt ā lær-lęgg hafrsins, ok [sprętti ā] knīfi sīnum, ok braut [til męrgjar]. Þōrr dvalðisk þar of nāttina; en ī ōttu fyrir dag stōð hann upp, ok klæddi sik, tōk hamarinn Mjǫllni ok brā upp, ok vīgði hafrstǫkurnar; stōðu þā upp hafrarnir, ok var þā annarr haltr ęptra fœti. Þat fann Þōrr, ok talði at bōndinn eða hans hjōn mundi eigi skynsamliga hafa farit með beinum hafrsins: kęnnir hann at brotinn var lærlęggrinn. Eigi þarf langt frā þvī at sęgja: vita męgu þat allir hvęrsu hræddr bōndinn mundi vera, er hann sā at Þōrr lēt sīga brȳnnar ofan fyrir augun; en [þat er sā augnanna], þā hugðisk hann falla mundu fyrir sjōninni einni samt; [hann] hęrði hęndrnar at hamar-skaptinu svā at hvītnuðu knūarnir. En bōndinn gǫ̈rði sem vān var, ok ǫll hjōnin: kǫlluðu āka- fliga, bāðu sēr friðar, buðu at fyrir kvæmi alt þat er þau āttu. En er hann sā hræzlu þeira, þā gekk af honum mōðrinn, ok sefaðisk hann; ok tōk af þeim ī sætt bǫrn þeira, Þjālfa ok Rǫsku, ok gǫ̈rðusk þau þā skyldir þjōnustu- męnn Þōrs, ok fylgja þau honum jafnan sīðan.
Lēt hann þar ęptir hafra, ok byrjaði fęrðina austr ī Jǫtun-heima, ok alt til hafsins; ok þā fōr hann ūt yfir hafit þat it djūpa; en er hann kom til lands, þā gekk hann upp, ok með honum Loki, ok Þjālfi, ok Rǫskva. Þā er þau hǫfðu lītla hrīð gęngit, varð fyrir þeim mǫrk stōr; gengu þau þann dag allan [til myrkrs]. Þjālfi var allra manna fōt-hvatastr; hann bar kȳl Þōrs, en til vista var eigi gott. Þā er myrkt var orðit, leituðu [þeir] sēr til nāttstaðar, ok fundu fyrir sēr skāla nakkvarn mjǫk mikinn, vāru dyrr ā ęnda, ok jafn-breiðar skālanum; þar leituðu þeir sēr nātt- bōls. En of miðja nātt varð land-skjālfti mikill, gekk jǫrðin undir þeim skykkjum, ok skalf hūsit. Þā stōð Þōrr upp, ok hēt ā lagsmęnn sīna; ok leituðusk fyrir, ok fundu af-hūs til hœgri handar i miðjum skālanum, ok gengu þannig; sęttisk Þōrr ī dyrrin, en ǫnnur þau vāru innar frā honum, ok vāru þau hrædd, en Þōrr helt hamarskaptinu, ok hugði at vęrja sik; þā heyrðu þau ym mikinn ok gnȳ. En er kom at dagan, þā gekk Þōrr ūt, ok [sēr hvar lā maðr] skamt frā honum ī skōginum, ok var sā eigi lītill; hann svaf, ok hraut stęrkliga. Þā þōttisk Þōrr skiIja hvat lātum verit hafði of nāttina; hann spęnnir sik męgingjǫrðum, ok ōx honum āsmęgin; en ī þvī vaknar maðr sā, ok stōð skjōtt upp; en þā er sagt at Þōr varð bilt [einu sinni] at slā hann með ham- rinum; ok spurði hann at nafni, en sā [nęfndisk Skrȳmir]: 'en eigi þarf ek,' sagði hann, 'at spyrja þik at nafni: kęnni ek at þū ert Āsaþōrr; en hvārt hęfir þū dręgit ā braut hanzka minn?' Seildisk þā Skrȳmir til, ok tōk upp hanzka sinn; sēr Þōrr þā at þat hafði hann haft of nāttina fyrir skāla, en afhūsit þat var þumlungrinn hanzkans. Skrȳmir spurði ef Þōrr vildi hafa fǫru-neyti hans, en Þōrr jātti þvī. Þā tōk Skrȳmir ok leysti nestbagga sinn, ok bjōsk til at eta dǫgurð, en Þōrr ī ǫðrum stað ok hans fēlagar. Skrȳmir bauð þā at þeir lęgði mǫtu-neyti sitt, en Þōrr jātti þvī; þā batt Skrȳmir nest þeira alt ī einn bagga, ok lagði ā bak sēr; hann gekk fyrir of daginn, ok steig hęldr stōrum, en sīðan at kveldi leitaði Skrȳmir þeim nāttstaðar undir eik nakkvarri mikilli. Þā mælti Skrȳmir til Þōrs at hann vill lęggjask niðr at sofna; 'en þēr takið nest-baggann, ok [būið til nātt-verðar yðr].' Þvī næst sofnar Skrȳmir, ok hraut fast; en Þōrr tōk nest-baggann ok skal leysa; en svā er at sęgja, sem ū-trūligt mun þykkja, at engi knūt fekk hann leyst, ok engi ālar- ęndann hreyft, svā at þā væri lausari en āðr. Ok er hann sēr at þetta verk mā eigi nȳtask, þā varð hann reiðr, greip þā hamarinn Mjǫllni tveim hǫndum, ok steig fram ǫðrum fœti at þar er Skrȳmir lā, ok lȳstr ī hǫfuð honum; en Skrȳmir vaknar, ok spyrr hvārt laufs-blað nakkvat felli ī hǫfuð honum, eða hvārt þeir hęfði þā matazk, ok sē būnir til rękkna. Þōrr sęgir at þeir munu þā sofa ganga. Ganga þau þā undir aðra eik. [Er þat þēr satt at sęgja], at ekki var þā ōttalaust at sofa. En at miðri nātt þā heyrir Þōrr at Skrȳmir hrȳtr, ok söfr fast, svā at dunar ī skōginum. Þā stęndr hann upp, ok gęngr til hans, reiðir hamarinn tītt ok hart, ok lȳstr ofan ī miðjan hvirfil honum; hann kęnnir at hamars-muðrinn sökkr djūpt ī hǫfuðit. En ī þvī bili vaknar Skrȳmir, ok mælti: 'hvat er nū? fell akarn nakkvat ī hǫfuð mēr? eða hvat er tītt um þik, Þōrr?' En Þōrr gekk aptr skyndiliga, ok svarar at hann var þā nȳvaknaðr, sagði at þā var mið nātt, ok enn væri māl at sofa. Þā hugsaði Þōrr þat, ef hann kvæmi svā ī fœri at slā hann it þriðja hǫgg, at aldri skyldi hann [sjā sik] sīðan; liggr nū ok gætir ef Skrȳmir sofnaði fast. En lītlu fyrir dagan þā heyrir hann at Skrȳmir mun sofnat hafa; stęndr þā upp, ok hleypr at honum, reiðir þā hamarinn af ǫllu afli ok lȳstr ā þunn-vangann þann er upp vissi; sökkr þā hamarrinn upp at skaptinu. En Skrȳ- mir sęttisk upp, ok strauk of vangann, ok mælti: 'hvārt munu fuglar nakkvarir sitja ī trēnu yfir mēr? mik grunaði, er ek vaknaða, at tros nakkvat af kvistunum felli ī hǫfuð mēr; hvārt vakir þū, Þōrr? Māl mun vera upp at standa ok klæðask, en ekki eigu þēr nū langa leið fram til borgar- innar er kǫlluð er Ūt-garðr. Heyrt hęfi ek at þēr hafið kvisat ī milli yðvar at ek væra ekki lītill maðr vęxti, en sjā skulu þēr þar stœrri męnn, er þēr komið ī Ūtgarð. Nū mun ek rāða yðr heil-ræði: lāti þēr eigi stōrliga yfir yðr, ekki munu hirðmęnn Ūtgarða-loka vel þola þvīlīkum kǫgur- sveinum kǫpur-yrði; en at ǫðrum kosti hverfið aptr, ok [þann] ætla ek yðr bętra af at taka. En ef þēr vilið fram fara, þā stęfni þēr ī austr, en ek ā nū norðr leið til fjalla þessa er nū munu þēr sjā mega.' Tękr Skrȳmir nest-bag- garm, ok kastar ā bak sēr, ok snȳr þvęrs ā braut ī skōginn frā þeim, ok er þess eigi getit [at æsirnir bæði þā heila hittask].