Libro Caesario gloria summa Deo

Dextera scriptoris careat gravitate doloris.’

In the second col. of this page commences the arabo-latin glossary ([see facsimile]):—

Fondo Vaticano 2089 ms. in fol. perg. finiss. saec. xiii. The first 265 pages of this volume contain the De Causis (pp. 1-5) and the following commentaries by Averroës: De coelo et mundo (pp. 6-195); De generatione et corruptione (pp. 195-254); on the fourth book of the Meteora (pp. 254-260); De substantia orbis, (pp. 260-265). Then follow the commentaries by Avicenna in this order:—

p. 266 recto. ‘Titulus, Collectio secunda libri sufficientiae avicennae principis philosophi. Prologus. Dixit princeps, Postquam expedivimus nos auxilio dei ab eo quod opus fuit.’ … ‘Liber primus de quaestionibus et principiis naturalium Capitulum de affligenda via qua pervenitur ad scientiam naturalium per principia eorum. Iam scisti ex tractatu.’

p. 282 verso. ‘et consummate certo fine cessabit interrogatione. Completus est primus tractatus de naturalibus cum auxilio Dei et gratia. Incipit tractatus secundus de motu et de quiete et de consimilibus. Capitulum de motu. Postquam perfecimus librum de principiis.’

p. 306 verso. ‘cuius tempus non habet (?) esse initium. Completa est pars secunda de collectione naturalium. Et ei qui dedit intelligere gratiae sint infinitae. Pars tertia de hiis quae habent naturalia ex hoc quod habent quantitatem. Prologus de qualitate tractandi precipue in hoc libro. Naturalia sunt corpora.’

p. 307 recto. ‘et haec propositiones per se notae sunt. Explicit liber sufficientiae avicennae. Prologus in sextum naturalium Avicennae. Reverentissimo toletanae sedis archiepiscopo et yspanorum primati auendeueth israelita philosophus gratiam et vitae futuris obsequium.… Quapropter, domine, jussum vestrum de transferendo librum avicenae (cod. 4428 p. 78 verso reads aristotelis) philosophi de anima effectui mancipare curavi ut vestro munere et meo (4428 nostro) labore latinis fieret certum quod hactenus extitit incognitum scilicet an sit anima, et quid et qualis sit, secundum essentiam rationibus verissimis comprobatum. Haberis (4428 habes) ergo librum vobis precipiente (4428 percipientibus) et me (4428 omits me) singula verba vulgariter proferente et dominico archidiacono singula in latinum convertente ex arabico translatum quo quidquid aristotelis dixit in libro suo de anima et de sensu et sensato et de intellecto et intellectu ab auctore libri scias esse collectum. Unde postquam deo volente hunc habes. In hoc illos tres plenissime vos habere non dubiteris.’