The Judge at the end of the world,

He may make us partakers

Of eternal joy.

To God the Father be Glory,

And to his only Son,

With the Spirit the Comforter,

Now and for ever. Amen[100]."

Footnote 99:[(return)]

Having inserted in the text a translation of this hymn from a copy with which I had been long familiar, I think it right to insert here the two forms side by side. They supply an example of the changes to which we have already alluded.

Lille, 1823.

OLD VERSION.

Exultet coelum laudibus,

Resultet terra gaudiis,

Apostolorum gloriam

Sacra canunt solemnia.

Vos sæcli justi judices

Et vera mundi lamina,

Votis precamur cordium

Audite preces supplicum.

Qui coelum verbo clauditis

Serasque ejus solvitis,

Nos a peccatis omnibus

Solvite jussu, quæsumus.

Quorum præcepto subditur

Salus et languor omnium,

Sanate ægros moribus,

Nos reddentes virtutibus.

Ut cum judex advenerit

Christus in fine sæculi,

Nos sempiterni gaudii

Faciat esse compotes.

Deo Patri sit gloria,

Ejusque soli Filio,

Cum Spiritu paracleto,

Et nunc et in perpetuum.

Amen.

Norwich, 1830.

POPE URBAN'S VERSION.

Exultet orbis gaudiis,

Coelum resultet laudibus,

Apostolorum gloriam

Tellus et astra concinunt.

Vos sæculorum judices

Et vera mundi lumina,

Votis precamur cordium

Audite voces supplicum.

Qui templa coeli clauditis

Serasque verbo solvitis,

Nos a reatu noxios

Solvi jubete quæsumus.

Præcepta quorum protinus

Languor salusque sentiunt,

Sanate mentes languidas,

Augete nos virtutibus.

Ut cum redibit arbiter

In fine Christus sæculi,

Nos sempiterni gaudii

Concedat esse compotes.

Jesu, tibi sit gloria

Qui natus es de virgine,

Cum Patre et Almo Spiritu,

In sempiterna sæcula.

Amen. (H. 243.)

Lille, 1823. OLD VERSION. Exultet coelum laudibus, Resultet terra gaudiis, Apostolorum gloriam Sacra canunt solemnia. Vos sæcli justi judices Et vera mundi lamina, Votis precamur cordium Audite preces supplicum. Qui coelum verbo clauditis Serasque ejus solvitis, Nos a peccatis omnibus Solvite jussu, quæsumus. Quorum præcepto subditur Salus et languor omnium, Sanate ægros moribus, Nos reddentes virtutibus. Ut cum judex advenerit Christus in fine sæculi, Nos sempiterni gaudii Faciat esse compotes. Deo Patri sit gloria, Ejusque soli Filio, Cum Spiritu paracleto, Et nunc et in perpetuum. Amen. Norwich, 1830. POPE URBAN'S VERSION. Exultet orbis gaudiis, Coelum resultet laudibus, Apostolorum gloriam Tellus et astra concinunt. Vos sæculorum judices Et vera mundi lumina, Votis precamur cordium Audite voces supplicum. Qui templa coeli clauditis Serasque verbo solvitis, Nos a reatu noxios Solvi jubete quæsumus. Præcepta quorum protinus Languor salusque sentiunt, Sanate mentes languidas, Augete nos virtutibus. Ut cum redibit arbiter In fine Christus sæculi, Nos sempiterni gaudii Concedat esse compotes. Jesu, tibi sit gloria Qui natus es de virgine, Cum Patre et Almo Spiritu, In sempiterna sæcula. Amen. (H. 243.)

Footnote 100:[(return)]

Or as in the present Roman Breviary:—

Let the world exult with joy,

Let the heaven resound with praise;

The earth and stars sing together

The glory of the Apostles.

Ye judges of the ages

And true lights of the world,

With the prayers of our hearts we implore,

Hear the voices of your suppliants.

Ye who shut the temples of heaven,

And loose its bars by a word,

Command ye us, who are guilty,

To be released from our sins; we pray.

Ye whose commands forthwith

Sickness and health feel,

Heal our languid minds,

Increase us in virtues,

That when Christ, the Judge, shall return,

In the end of the world,

He may grant us to be partakers

Of eternal joy.

Jesus, to thee be glory,

Who wast born of a virgin,

With the Father and the Benign Spirit,

Through eternal ages. Amen.