[1061] Martene, tom. iv. p. 853.
[1062] “Non fabulis vacet, non longa cum aliquo misceat, non denique, quid a secularibus agatur, inquirat; sed commissæ sibi curæ semper intentus, semper providus, semperque sollicitus, volubilis sphæræ necessitatem, quiescere nescientem, siderum transitum, et elabentis temporis meditetur semper excursum. Porro psallendi sibi faciat consuetudinem, si discernendi horas quotidianam habere desiderat notionem; ut, quandocunque solis claritas, sive stellarum varietas nubium densitate non cernitur, illic in quantitate psalmodiæ, quam tenuerit, quoddam sibi velut horologium metiatur.”
[1063] Journal des Sçavans, 1734, p. 773.
[1064] Chron. lib. vi. p. 83. Franc. 1580. fol. “Gerbertus, a finibus suis expulsus, Ottonem petiit imperatorem, et cum eo diu conversatus, in Magdaburg horologium fecit, illud recte constituens, considerata per fistulam quadam stella nautarum duce.”
[1065] Le Beuf. Rec. de div. écrits, &c. vol. ii. p. 89.
[1066] Published by Car. Stengelius. Aug. Vind. 1611, p. 1.
[1067] “Ab æstivali solstitio usque ad solstitium hiemale sic horologium temperetur, quatenus illud noctis spatium, quod matutinas præcedat, per singulos menses secundum incrementa noctium aliquantulum crescat, donec paulatim crescendo tandem in hiemali solstitio spatium illud, quod est ante matutinas, ad illud quod sequitur, duplum fiat. Similiter per contrarium ab hiemali solstitio usque ad æstivale solstitium sic temperetur, quatenus spatium, quod præcedit, secundum noctium decrementum per singulos menses decrescat, donec paulatim decrescendo, tandem in solstitio æstivali spatium, quod est ante matutinas, et quod post sequitur, æquale fiat.”
[1068] Diss. ii. c. 8. ap. Martene De Ant. Rit. tom. iii. p. 909.
[1069] “On lit, au chap. 21 de la première partie de leurs Usages, compilez vers l’an 1120, qu’on ne fera sonner les cloches pour aucun exercice, pas même pour l’Horloge, dépuis la messe du Jeudi saint jusqu’à celle du Samedi saint; et au chap. 114, il est ordonné au sacristain de regler l’Horloge, en sorte qu’elle sonne, et qu’elle l’éveille pendant l’hyver avant matines, ou avant les nocturnes; et au chap. 68 et 114, que quand on s’est levé trop tôt, le sacristain avertît celui qui lit la dernière leçon, de la prolonger jusqu’à ce que l’Horloge sonne, ou qu’on fasse signe au lecteur de cesser.”
[1070] Rit. Ant. tom. iv. p. 5. “Facta autem jam hora octava, modicum erit amplius de media nocte quando surrexerit, horologio excitante, qui habet horologium custodire, et accensis lucernis ecclesiæ, quæ poterant propter prolixitatem noctis fuisse obscuratæ, ac pulsatis campanis ad dormientium fratrum excitationem, potuit transire dimidia octavæ horæ antequam surrexerint fratres.”