[118] Epist. xxxiv., Ad Marcellum. De aliquot locis Psalmi cxxvi. Migne, Vol. XXII. 448.
[119] Ibid. De Viris Illustribus, Chap. 3. Migne, Vol. XXIII. 613. Porro ipsum Hebraicum habetur usque hodie in Cæsariensi bibliotheca quam Pamphilus martyr studiose confecit.
[120] Comment. in Titum, Chap. 3, v. 9. Unde et nobis curæ fuit omnes Veteris Legis libros quos vir doctus Adamantius in Hexapla digesserat de Cæsariensi bibliotheca descriptos ex ipsis authenticis emendare.
[121] Optatus: De schismate Donatistarum. Fol. Paris, 1702. App. p. 167.
[122] Augustini Opera, Paris, 1838, xi. p. 102.
[123] Bullettino di Archeologia Christiana, Serie terza, 1876, p. 48.
[124] Epist. xxxii. § 10 (ed. Migne, Vol. LXI. p. 335). Basilica igitur illa ... reliquiis apostolorum et martyrum intra apsidem trichoram sub altaria sacratis.
[125] Ibid. § 13. Cum duabus dextra lævaque conchulis intra spatiosum sui ambitum apsis sinuata laxetur, una earum immolanti hostias jubilationis antistiti parat; altera post sacerdotem capaci sinu receptat orantes ... § 16. In secretariis vero duobus quæ supra dixi circa apsidem esse hi versus indicant officia singulorum.
[126] Book I. Chap. 2. De Acacia. [φερει] σπερμα εν θυλακοις συνεζευγμενοις τριχωροις η τετραχωροις. Comp. also Book IV. Chap. 167. The use of the apse is discussed by Lenoir, Architecture Monastique, 4to. Paris, 1852, Vol. I. p. 111.
[127] Holsten, Codex Regularum, fol. 1759, 1. Regula S. Pachomii, No. c. p. 31. Nemo vadens ad collectam aut ad vescendum dimittat codicem non ligatum. Codices qui in fenestra id est intrinsecus parietis reponuntur ad vesperum erunt sub manu secundi qui numerabit eos et ex more concludet. The word fenestra is illustrated by a previous section of the Rule, No. lxxxii. p. 30. Nullus habebit separatim mordacem pavulam ad evellendas spinas si forte calcaverit absque Præposito domus et secundo: pendeatque in fenestra in qua codices collocantur. Ducange says that the word is used for the small cupboard in which the Sacrament was reserved. Here it is evidently a recess in the wall closed by a door—like one of the later armaria. On Pachomius and his foundation see The Lausiac History of Palladius, by Dom Cuthbert Butler, Camb. 1898, and esp. p. 234.