4. Letter from Menasseh ben Israel to Paul Felgenhauer (Bonum Nuncium Israeli, pp. 87 et seq.):—
“D. Paulo Felgenhauer,
Salutem & Benedictionem, à
Deo Israelis reprecatur,
Menasseh Ben Israel.
“Bonum istud, in novissimis & afflictissimis hisce temporibus populo Israeli à te, Vir spectatissime, allatum Nuncium, tanto fuit animo meo gratius, quo, post tot seculorum aerumnas & tam diu protractas spes nostras, flagrantius idipsum exoptare non desino; modò præ rei magnitudine verbis tuis fides constare possit. Siccine, Bonarum rerum Nuncie bone, in procinctune jam est, ut adveniat Deus noster, Miserator Nostrum, utque nobis Desiderium tot seculorum, Messiam caput nostrum, tam brevi sit missurus? Siccine tempus illud imminere ais, quo Deus; hactenus offensus & aversus à nobis, iterum Populum suum consolabitur, & redimet non solum â Captivitate hac plusquam Babylonicâ, à servitute plusquam Ægyptiacâ in qua jam elanguit præ morâ, sed & ab iniquitatibus suis, in quibus quasi consumptus est! Vtinam tam Verum esset, quam Bonum Nuncium tuum, tibique, tam Credere possem quàm vellem! Utcunque quæ ad gaudii nostri confirmationem ex scriptis Propheticis Signa adfers Adventus Messiæ (ut fatear quod res est) lubens amplector; & quo plus animo meo volvuntur ea, hoc magis spes mihi inde aliqua affulgere videtur.
“Ad Primum quod attinet, apud nostros Rabbinos id signum in confesso est: quum enim necesse sit Imperia hujus mundi omnia corruere, antequam Regnum & Potestas & Magnitudo Regni detur Populo sanctorum Altissimi, cui omnes Reges servire & obedire oportet, inde non obscure sequitur, immediatè ante adventum illum Messiæ & Instaurationem Regni ipsius, magnas Conturbationes, Tumultus, seditiones, intestina & crudelissima Bella, Regnorum & Populorum hinc inde devastationes præcedere debere; Quæres quod brevi sit effectum sortitura, ex præsenti Imperiorum Mundi facie vero haud dissimile videtur.
“De Elia, secundo Adventus Messiæ nostri signo, quod ais, non diffitemur, quin & gaudemus maxime, quod in eo nos Judæi cum selectissimis Christiani Nominis Viris, in unam eandemque sententiam concurrimus, fore illum ex nostrâ Gente oriundum. Verum enim vero Elias ille cum nondum comparuerit nobis, eo usque saltem suspendatur spes nostra necesse est: adeo ut, donec illum Deus nobis revelaverit, certi & indubitati quicquam de Messiæ Adventu statuere minus tuum videatur.
“De Tertio isto Adventus Messiæ signo quod ais, nempe de hac Regni Israelis per totum Terrarum orbem prædicatione, id mihi non solum verisimile videtur, sed & tale quid jam in lucem prorumpere & effectum sortiri haud obscurè videmus: quin & Prædicatorem istorum haud contemnendus numerus mihi ipsi per literas innotuit, qui ex diversis mundi partibus ad consolandum Sionem prodierunt; inter alios Viros Nobilitate & Doctrinâ insignes, qui ad manum jam sunt. En ex Silesia habemus Abrahamum à Frankenberg, ex Borussiâ Joh. Mochingerum, ex Galliâ Autorem Libelli Gallico idiomate editi, Du rappel des Juifs. Ex Angliâ quos non? Nuper auctoritate publicâ Nathanael Homerius, SS. Theol. Doctor, librum in folio edidit anglico idiomate, de hac ipsa materiâ; & D. Henricus Jesse, nobis librum Belgico idiomate de Gloriâ Jehudæ & Israelis; publicè dedicavit. Plures allegare possem, qui instar Nubeculæ istius 1 Reg. 18 (quam Elias ascendentem de mari vidit, & subito in tantam molem excrevit ut totum Cœli expansum contegeret) Indies numero & virtute accrescunt, donec tandem totum Terrarum ambitum prædicatione suâ sint completuri: Vt autē aliquod hajus rei specimen, ad testimonium tuum confirmandum tibi, mi Paule prebeam; selegi tibi aliquot Virorum istorum ad me literas, quæ jam præ manibus habebam, quas legere poteris, & mecum gaudere, de ijs qui dicunt nobis, Ibimus in domum Domini, stabunt adhuc pedes nostri in atriis tuis Ierusalem; qui ad cor Ierusalem loquuntur, prædicantes salutem & dicentes Sioni, Deus tuus Regnabit.
“Sed præter hæc mitto quoque ad Te, Vir Doctissime, autographum Panegyrici cujusdam quem meo Nomini inscripsit D. Immanuel Bocarus Frances y Rosales alias Jacobus Rosales Hebræus, Mathematicus & Medicinæ Doctor eximius, quem Imperator Nobilitatis Insignibus & Comitis Palatini dignitate donavit; idque eâ potissimum intentione mitto, ut videat Dominus exstare adhuc & discerni ad hunc usque diem surculos ex stirpe Davidicâ ortum ducentes. Denique ut desiderio tuo faciam satis, en quoque Catalogum librorum, quos vel in lucem edidi jam, vel edendos penes me in parato habeo, sive Latino sive Hispanico idiomate. Hisce te Deo Patrum nostrorum ejusque gratiæ & benignitati animitus commendo, Datum Amsterodami An. 1655, die 1 Febr.”