140 One must be careful, too, not to go beyond proper bounds in expense and display, especially if one is building for oneself. For much mischief is done in this way, if only in the example set. For many people imitate zealously the foibles of the great, particularly in this direction: for example, who copies the virtues of Lucius Lucullus, excellent man that he was? But how many there are who have copied the magnificence of his villas! Some limit should surely be set to this tendency and it should be reduced at least to a standard of moderation; and by that same standard of moderation the comforts and wants of life generally should be regulated.

But enough on this part of my theme.

Three rules for the duty of propriety.

141 In entering upon any course of action, then, we must hold fast to three principles: first, that impulse shall obey reason; for there is no better way than this to secure the observance of duties; second, that we estimate carefully the importance of the object that we wish to accomplish, so that neither more nor less care and attention may be expended upon it than the case requires; the third principle is that we be careful to observe moderation in all that is essential to the outward appearance and dignity of a gentleman. Moreover, the best rule for securing this is strictly to observe that propriety which we have discussed above, and not to overstep it. Yet of these three principles, the one of prime importance is to keep impulse subservient to reason.

142 XL. Deinceps de ordine rerum et de opportunitate temporum dicendum est. Haec autem scientia continentur ea, quam Graeci εὐταξίαν nominant, non hanc, quam interpretamur modestiam, quo in verbo modus inest, sed illa est εὐταξία, in qua intellegitur ordinis conservatio. Itaque, ut eandem nos modestiam appellemus, sic definitur a Stoicis, ut modestia sit scientia rerum earum, quae agentur aut dicentur, loco suo collocandarum. Ita videtur eadem vis ordinis et collocationis fore; nam et ordinem sic definiunt: compositionem rerum aptis et accommodatis locis; locum autem actionis opportunitatem[141] temporis esse dicunt; tempus autem actionis opportunum[142] Graece εὐκαιρία, Latine appellatur occasio. Sic fit, ut modestia haec, quam ita interpretamur, ut dixi, scientia sit opportunitatis[143] idoneorum ad agendum temporum.

[Ch. VI]

143 Sed potest eadem esse prudentiae definitio, de qua principio diximus; hoc autem loco de moderatione et temperantia et harum similibus virtutibus quaerimus. Itaque, quae erant prudentiae propria, suo loco dicta sunt; quae autem harum virtutum, de quibus iam diu loquimur, quae pertinent ad verecundiam et ad eorum approbationem, quibuscum vivimus, nunc dicenda sunt.

144 Talis est igitur ordo actionum adhibendus, ut, quem ad modum in oratione constanti, sic in vita omnia sint apta inter se et convenientia; turpe enim valdeque vitiosum in re severa convivio digna[144] aut delicatum aliquem inferre sermonem. Bene Pericles, cum haberet collegam in praetura Sophoclem poëtam iique de communi officio convenissent et casu formosus puer praeteriret dixissetque Sophocles: "O puerum pulchrum, Pericle!" "At enim praetorem, Sophocle, decet non solum manus, sed etiam oculos abstinentes habere." Atqui[145] hoc idem Sophocles si in athletarum probatione dixisset, iusta reprehensione caruisset. Tanta vis est et loci et temporis. Ut, si qui, cum causam sit acturus, in itinere aut in ambulatione secum ipse meditetur, aut si quid aliud attentius cogitet, non reprehendatur, at hoc idem si in convivio faciat, inhumanus videatur inscitia temporis.

145 Sed ea, quae multum ab humanitate discrepant, ut si qui in foro cantet, aut si qua est alia magna perversitas, facile apparet nec magnopere admonitionem et praecepta desiderat; quae autem parva videntur esse delicta neque a multis intellegi possunt, ab iis[146] est diligentius declinandum. Ut in fidibus aut tibiis, quamvis paulum discrepent, tamen id a sciente animadverti solet, sic videndum[147] est in vita ne forte quid discrepet, vel multo etiam magis, quo maior et melior actionum quam sonorum concentus est.

Orderliness—the right thing at the right time.