at komaz sem hann er nú. Hirðmenn hafa nú sama vanda, ok kasta fyrst beinum smám um þvert gólfit til Bǫðvars ok Hattar. Bǫðvarr lætr, sem hann sjái eigi þetta. Hǫttr er svá hræddr, at hann tekr eigi mat né drukk, ok þykkir honum þá ok þá sem hann muni vera lostinn; ok nú mælti Hǫttr til Bǫðvars: "Bokki sæll, nú ferr at þér stór hnúta, ok mun þetta ætlat okkr til nauða." Bǫðvarr bað hann þegja; hann setr við holan lófann ok tekr svá við hnútunni; þar fylgir leggrinn með; Bǫðvarr sendi aptr hnútuna ok setr á þann, sem kastaði ok rétt framan í hann með svá harðri svipan, at hann fekk bana; sló þá miklum ótta yfir hirðmennina. Kemr nú þessi fregn fyrir Hrólf konung ok kappa hans upp í kastalann, at maðr mikilúðligr sé kominn til hallarinnar ok hafi drepit einn hirðmann hans, ok vildu þeir láta drepa manninn. Hrólfr konungr spurðiz eptir, hvárt hirðmaðrinn hefði verit saklauss drepinn. "Því var næsta," sǫgðu þeir. Kómuz þá fyrir Hrólf konung ǫll sannindi hér um. Hrólfr konungr sagði þat skyldu fjarri, at drepa skyldi manninn—"hafi þit hér illan vanda upp tekit, at berja saklausa menn beinum; er mér í því óvirðing, en yðr stór skǫmm, at gera slíkt; hefi ek jafnan rætt um þetta áðr, ok hafi þit at þessu engan gaum gefit, ok hygg ek, at þessi maðr muni ekki alllítill fyrir sér, er þér hafið nú á leitat, ok kallið hann til mín, svá at ek viti, hverr hann er." Bǫðvarr gengr fyrir konung ok kveðr hann kurteisliga. Konunga spyrr hann at nafni. "Hattargriða kalla mik hirðmenn yðar, en Bǫðvarr heiti ek." Konungr mælti: "hverjar bætr viltu bjóða mér fyrir hirðmann minn?" Bǫðvarr segir: "til þess gerði hann, sem hann fekk." Konungr mælti: "viltu vera minn maðr ok skipa rúm hans?" Bǫðvarr segir: "ekki neita ek, at vera yðarr maðr, ok munu vit ekki skiljaz svá búit, vit Hǫttr, ok dveljaz nær þér báðir, heldr en þessi hefir setit, elligar vit fǫrum burt báðir." Konungr mælti: "eigi sé ek at honum sæmd en ek spara ekki mat við hann." Bǫðvarr gengr nú til þess rúms, sem honum líkaði, en ekki vill hann þat skipa, sem hinn hafði áðr; hann kippir upp í einhverjum stað þremr mǫnnum, ok síðan settuz þeir Hǫttr þar niðr ok innar í hǫllinni en þeim var skipat. Heldr þótti mǫnnum ódælt við Bǫðvar, ok er þeim hinn mesti íhugi at honum. Ok sem leið at jólum,
gerðuz menn ókátir. Bǫðvarr spyrr Hǫtt, hverju þetta sætti; hann segir honum, at dýr eitt hafi þar komit tvá vetr í samt, mikit ok ógurligt—"ok hefir vængi á bakinu ok flýgr þat jafnan; tvau haust hefir þat nú hingat vitjat ok gert mikinn skaða; á þat bíta ekki vápn, en kappar konungs koma ekki heim, þeir sem at eru einna mestir." Bǫðvarr mælti: "ekki er hǫllin svá vel skipuð, sem ek ætlaði, ef eitt dýr skal hér eyða ríki ok fé konungsins." Hǫttr sagði: "þat er ekki dýr, heldr er þat hit mesta trǫll." Nú kemr jólaaptann; þá mælti konungr: "nú vil ek, at menn sé kyrrir ok hljóðir í nótt, ok banna ek ǫllum mínum mǫnnum at ganga í nǫkkurn háska við dýrit, en fé ferr eptir því sem auðnar; menn mína vil ek ekki missa." Allir heita hér góðu um, at gera eptir því, sem konungr bauð. Bǫðvarr leyndiz í burt um nóttina; hann lætr Hǫtt fara með sér, ok gerir hann þat nauðugr ok kallaði hann sér stýrt til bana. Bǫðvarr segir, at betr mundi til takaz. Þeir ganga í burt frá hǫllinni, ok verðr Bǫðvarr at bera hann; svá er hann hræddr. Nú sjá þeir dýrit; ok því næst æpir Hǫttr slíkt, sem hann má, ok kvað dyrit mundu gleypa hann. Bǫðvarr bað bikkjuna hans þegja ok kastar honum niðr í mosann, ok þar liggr hann ok eigi með ǫllu óhræddr; eigi þorir hann heim at fara heldr. Nú gengr Bǫðvarr móti dýrinu; þat hæfir honum, at sverðit er fast í umgjǫrðinni, er hann vildi bregða því. Bǫðvarr eggjar nú fast sverðit ok þá bragðar í umgjǫrðinni, ok nú fær hann brugðit umgjǫrðinni, svá at sverðit gengr úr slíðrunum, ok leggr þegar undir bægi dýrsins ok svá fast, at stóð í hjartanu, ok datt þá dýrit til jarðar dautt niðr. Eptir þat ferr hann þangat sem Hǫttr liggr. Bǫðvarr tekr hann upp ok berr þangat, sem dýrit liggr dautt. Hǫttr skelfr ákaft. Bǫðvarr mælti: "nú skaltu drekka blóð dýrsins." Hann er lengi tregr, en þó þorir hann víst eigi annat. Bǫðvarr lætr hann drekka tvá, sopa stóra; hann lét hann ok eta nǫkkut af dýrshjartanu; eptir þetta tekr Bǫðvarr til hans, ok áttuz þeir við lengi. Bǫðvarr mælti: "helzt ertu nú sterkr orðinn, ok ekki vænti ek, et þú hræðiz nú hirðmenn Hrólfs konungs." Hǫttr sagði: "eigi mun ek þá hræðaz ok eigi þik upp frá þessu." "Vel er þá orðit, Hǫttr félagi; fǫru vit nú til ok reisum upp dýrit ok búum svá um, at aðrir ætli at kvikt muni vera."
Þeir gera nú svá. Eptir þat fara þeir heim ok hafa kyrt um sik, ok veit engi maðr, hvat þeir hafa iðjat. Konungr spyrr um morguninn, hvat þeir viti til dýrsins, hvárt þat hafi nǫkkut þangat vitjat um nóttina; honum var sagt, at fé alt væri heilt í grindum ok ósakat. Konungr bað menn forvitnaz, hvárt engi sæi líkindi til, at þat hefði heim komit. Varðmenn gerðu svá ok kómu skjótt aptr ok sǫgðu konungi, at dýrit færi þar ok heldr geyst at borginni. Konungr bað hirðmenn vera hrausta ok duga nú hvern eptir því, sem hann hefði hug til, ok ráða af óvætt þenna; ok svá var gert, sem konungr bauð, at þeir bjuggu sik til þess. Konungr horfði á dýrit ok mælti síðan: "enga sé ek fǫr á dýrinu, en hverr vill nú taka kaup einn ok ganga í móti því?" Bǫðvarr mælti: "þat væri næsta hrausts manns forvitnisbót. Hǫttr félagi, rektu nú af þér illmælit þat, at menn láta, sem engi krellr né dugr muni í þer vera; far nú ok drep þú dýrit; máttu sjá, at engi er allfúss til annarra." "Já," sagði Hǫttr, "ek mun til þessa ráðaz." Konungr mælti: "ekki veit ek, hvaðan þessi hreysti er at þér komin, Hǫttr, ok mikit hefir um þik skipaz á skammri stundu." Hǫttr mælti: "gef mér til sverðit Gullinhjalta, er þú heldr á, ok skal ek þá fella dýrit eða fá bana." Hrólf konungr mælti: "þetta sverð er ekki beranda nema þeim manni, sem bæði er góðr drengr ok hraustr." Hǫttr sagði: "svá skaltu til ætla, at mér sé svá háttat." Konungr mælti: "hvat má vita, nema fleira hafi skipz um hagi þína, en sjá þykkir, en fæstir menn þykkjaz þik kenna, at þú sér enn sami maðr; nú tak við sverðinu ok njót manna bezt, ef þetta er til unnit." Síðan gengr Hǫttr at dýrinu alldjarfliga ok høggr til þess, þá er hann kemr í hǫggfæri, ok dýrit fellr niðr dautt. Bǫðvarr mælti: "sjáið nú, herra, hvat hann hefir til unnit." Konungr segir: "víst hefir hann mikit skipaz, en ekki hefir Hǫttr einn dýrit drepit, heldr hefir þú þat gert." Bǫðvarr segir: "vera má, at svá sé." Konungr segir: "vissa ek, þá er þú komt hér, at fáir mundu þínir jafningjar vera, en þat þykki mér þó þitt verk frægiligast, at þú hefir gert hér annan kappa, þar er Hǫttr er, ok óvænligr þótti til mikillar giptu; ok nú vil ek at hann heiti eigi Hǫttr lengr ok skal hann heita Hjalti upp frá þessu; skaltu heita eptir sverðinu Gullinhjalta."
Then Bothvar went on his way to Leire, and came to the king's dwelling.
Bothvar stabled his horse by the king's best horses, without asking leave; and then he went into the hall, and there were few men there. He took a seat near the door, and when he had been there a little time he heard a rummaging in a corner. Bothvar looked that way and saw that a man's hand came up out of a great heap of bones which lay there, and the hand was very black. Bothvar went thither and asked who was there in the heap of bones.
Then an answer came, in a very weak voice, "Hott is my name, good fellow."
"Why art thou here?" said Bothvar, "and what art thou doing?"
Hott said, "I am making a shield-wall for myself, good fellow."
Bothvar said, "Out on thee and thy shield-wall!" and gripped him and jerked him up out of the heap of bones.