* * * * *
Mandatum regis Edwardi primi de mercatoribus alienigenis.
Mercatores extranei vendant mercimonia sua in ciuitate London &c. infra quadraginta dies post ingressum suum, anno 3. Edwardi primi.
The same in English.
A mandate of king Edward the first concerning outlandish marchants.
We will and command that outlandish marchants doe sel their wares in the citie of London &c. within forty dayes of their ariuall.
* * * * *
The great Charter granted vnto forreine marchants by king Edward the first, in the 31. yeare of his reigne commonly called Carta mercatoria, Anno Domini 1303.
Edwardus Dei gratia Rex Angliæ, Dommus Hiberniæ dux Aquitaniæ, Archiepiscopis, Episcopis, Abbatibus, Prioribus, Comitibus, Baronibus, Iustitiarijs, Vicecomitibus, præpositis, ministris, & omnibus balliuis & fidelibus suis salutem. Circa bonum statum omnium mercatorum subscriptorum regnorum, terrarum, & prouinciarum, videlicet Alemanniæ, Franciæ, Hispaniæ, Portugalliæ, Nauarræ, Lombardiæ, Thusciæ, Prouinciæ, Cataloniæ, ducatus nostri Aquitaniæ, Tholosaniæ, Caturluni, Flandriæ, Brabantiæ, & omnium aliarum terrarum & locorum extraneorum, quocunque nomine censeantur, venientium in regnum nostrum Angliæ & ibidem conuersantium nos præcipua cura sollicitat, qualiter sub nostro dominio tranquillitatis & plenæ securitatis immunitas eisdem mercatoribus futuris temporibus præparetur. Vt itaque vota ipsorum reddantur ad nostra & regni nostri seruitia promptiora, ipsorum petitionibus fauorabiliter annuentes, & pro statu eorundem plenius assecurando, in forma quæ sequitur ordinantes, pro nobis & hæredibus nostris in perpetuum subscripta dictis mercatoribus duximus concedenda.
1. In primis videlicet quod omnes mercatores dictorum regnorum & terrarum saluè & secure sub tuitione & protectione nostra in dictum regnum nostrum Angliæ, & vbique infra potestatem nostram alibi veniant cum mercandisis suis quibuscunque de muragio, pontagio & pannagio liberi & quieti. Quodque infra idem regnum & potestatem nostram in ciuitatibus, burgis, & villis mercatorijs possunt mercari duntaxat in grosso tam cum indigenis seu incolis eiusdem regni & potestatis nostræ prædictæ, quàm cum alienigenis, extraneis, vel priuatis. Ita tamen quod merces, quæ vulgariter merceriæ vocantur, ac species, minutatim vendi possint, prout antea fieri consueuit. [Sidenote: Exceptio contra notorios regni hostes.] Et quod omnes prædicti mercatores mercandisas suas, quas ipsos ad prædictum regnum & potestatem nostram adducere, seu infra idem regnum & potestatem nostram emere, vel aliàs acquirere contingerit, possint quo voluerint tam infra regnum & potestatem nostram prædictam, quàm extra ducere vel portare facere, præterquam ad terras manifestorum & notoriorum hostium regni nostri, soluendo consuetudines quas debebunt: vinis duntaxat exceptis, quæ de codem regno seu potestate nostra, postquam infra idem regnum seu potestatem nostram ducta fuerint, sine voluntate & licentia specili non liceat eis educere quoquo modo.