2. Item quod prædicti mercatores in ciuitatibus, burgis, & villis prædictis pro voluntate sua hospitari valeant, & morari cum bonis suis ad gratiam ipsorum, quorum sunt hospitia siue domus.
3. Item quod quilibet contractus per ipsos mercatores cum quibuscunque personis vndecunque fuerint super quocunque genere mercandisæ initus, firmus sit & stabilis, ita quod neuter mercatorum ab illo contractu possit recedere, vel resilire, postquam denarius Dei inter principales personas contrahentes datus fuerit & receptus. Et si forsan super contractu euismodi contentio oriatur fiat inde probatio aut inquisitio secundum vsus & consuetudines feriarum & villarum, vbi dictum contractum fieri contigerit & iniri.
4. Item promittimus præfatis mercatoribus pro nobis & hæredibus nostris in perpetuum concedentes, quod nullam prisam vel arrestationem, seu dilationem occasione prisæ de cætero de mercimonijs mercandisis seu alijs bonis suis per nos vel alium seu alios pro aliqua necessitate vel casu contra voluntatem ipsorum mercatorum aliquatenus faciemus, aut fieri patiemur, nisi statim soluto precio pro quo ipsi mercatores alijs eiusmodi mercimonia vendere possint, vel eis aliter satisfacto, ita quod reputent se contentos: Et quod super mercimonia, mercandisas, seu bona ipsorum per nos vel ministros nostros nulla appreciatio aut estimatio imponetur.
[Sidenote: Lex mercatoria.] 5. Item volumus quod omnes balliui & ministri feriarum, ciuitatum, burgorum, & villarum mercatoriarum mercatoribus antedictis conquerentibus coram ijs celerem iustitiam faciant de die in diem sine dilatione secundum legem mercatoriam, de vniuersis & singulis quæ per eandem legem poterunt terminari. Et si forte inueniatur defectus in aliquo balliuorum vel ministrorum prædictorum, vnde ijdem mercatores vel eorum aliquis dilationis incommoda sustinuerint vel sustineant, licet mercator versus partem in principali recuperauerit damna sua, nihilominus balliuus vel minister alius versus nos, prout delictum exigit puniatur. Et punitionem istam concedimus in fauorem mercatorum prædictorum pro corum iustitia maturanda.
6. Item quod in omnibus generibus placitorum, saluo casu criminis pro quo infligenda est poena mortis, vbi mercator implacitatus fuerit, vel alium implacitauent, cuiuscunque conditionis idem implacitatus extiterit, extraneus vel priuatus, in nundinis, ciuitatibus, siue Burgis, vbi fuerit sufficiens copia mercatorum prædictarum terrarum, & inquisitio fieri debeat, sit medietas inquisitionis de eijsdem mercatoribus, & medietas altera de probis & legalibus hominibus loci illius vbi placitum illud esse contigent. Et si de mercatoribus dictaram terrarum numerus non inuenientur sufficiens, ponentur in inquisitione illi qui idonei inuenientur ibidem, & residij sint de alijs bonis hominibus & idoneis de locis in quibus placitum illud erit.
7. Item volumus, ordinamus, & statuimus, quod in qualibet villa mercatoria & feria regni nostri prædicti & alibi infra potestatem nostram pondus nostrum in certo loco ponatur & ante ponderationem statera in presentia emptoris & venditoris vacua videatur & quòd brachia sint equalia & ex tunc ponderator ponderet in æquali. Et cum stateram posuerit in æquali statim amoueat manus suas, ita quod remaneat in æquali; quodque per totum regnum & potestatem nostram sit vnum pondus & vna mensura: & signo standardi nostri signentur: Et quod quilibet possit habere stateram vnius quaternionis, & infra, vbi contra domini loci, aut libertatem per nos & antecessores nostros concessam illud non fuerit, siue contra villarum & feriarum consuetudinem hactenus obseruatam.
8. Item volumus & concedimus, quod aliquis certus homo fidelis & discretus Londini residens assignetur iustitiarius mercatoribus memoratis, coram quo valeant specialiter placitare, & debita sua recuperare celeriter, si Vicecomites & Maiores eis non facerent de die in diem celeris iustitiæ complementum: Et inde fiat Commissio extra Cartam præsentem concessa mercatoribus antedictis: [Sidenote: Lex mercatoria quæ?] scilicet de his quæ sunt inter mercatores & mercatores secundum legem mercatoriam deducenda.
[Sidenote: Antiquæ Costumæ.]
9. Item ordinamus & statuimus, & ordinationem illam statutúmque pro nobis & hæredibtis nostris in perpetuum volumus firmiter obseruari, quòd pro quacunque libertate, quam nos vel hæredes nostri de cætero concedemus, præfati mercatores supradictas libertates vel earum aliquam non amittant. Pro prædictis autem libertatibus & liberis consuetudinibus obtinendis, & prisis nostris remittendis ijdem supradicti mercatores vniuersi & singuli pro se & omnibus alijs de partibus suis nobis concorditer & vnanimiter concesserunt, quòd de quolibet dolio vini, quod adducent vel adduci facient infra regnum & potestatem nostram, & vnde marinarijs fretum soluere tenebuntur, soluent nobis & hæredibus nostris nomine Custumæ duos solidos vltra antiquas custumas debitas & in denarijs solui consuetas nobis, aut alias infra quadraginta dies, postquam extra naues ad terram posita fuerint dicta vina. Item de quolibet sacco lanarum, quem dicti mercatores, aut alij nomine ipsorum ement & è regno educent, aut emi & educi facient, soluent quadraginta denarios de incremento vltra custumam antiquam dimidiæ marcæ, quæ prius fuerat persoluta pro lasta coriorum extra regnum & potestatem nostram vehendorum dimidiam marcam supra id quòd ex antiqua custuma ante soluebatur. Et similiter de trecentis pellibus lanitis extra regnum & potestatem nostram ducendis quadraginta denarios vltra certum illud, quod de antiqua custuma fuerat prius datum. Item duos solidos de quolibet scarlato & panno tincto in grano. Item decem & octo denarios de quolibet panno, in quo pars grani fuerit intermixta. Item duodecem denarios de quolibet panno alio sine grano. Item duodecem denarios de qualibet æris quintalla.
10. Cumque de præfatis mercatoribus nonnuli eorum alias excicere soleant mercandisas, vt de Aucrio ponderis, & de alijs rebus subtilibus, sicut de pannis Tarsensibus, de serico, & cindallis, de seta & alijs diuersis mercibus, & de equis etiam & alijs animalibus, blado & alijs rebus & mercandisis multimodis, quæ ad certam custumam facile poni non poterunt, ijdem mercatores concesserunt dare nobis & hæredibus nostris de qualibet libra argenti estimationis seu valoris rerum & mercandisaram huiusmodi, quocunque nomine censeantur; tres denarios de libra in introitu rerum & mercandisaram ipsarum in regnum & potestatem nostram prædictam infra viginti dies postquam huiusmodi res & mercandisæ in regnum & potestatem nostram adductæ & etiam ibidem exoneratæ seu venditæ fuerint. Et similiter tres denarios de qualibet libra argenti in eductione quarumcunque rerum & mercandisaram huiusmodi emptarum in regno & potestate nostris prædictis vltra custumas nobis aut alijs ante datas. Et super valore & estimatione rerum & mercandisarum huiusmodi de quibus tres denarij de qualibet libra argenti sicut prædicitur sunt soluendi, credatur eis per literas, quas de Dominis aut socijs suis ostendere poterunt: Et si literas non habeant stetur in hac parte prædictorum mercatorum, si præsentes fuerint, vel valetorum suorum in eorandem mercatorum absentia, iuramentis.