These latter confessions were doubtless memories of the instructions of the teacher. Our old friend did not repeat the formula, but it has appeared elsewhere.[6]

The “some” who said that eolas was a sort of witchcraft seem undoubtedly to be right, unless, of course, we admit that their action is based on a scientific understanding. The Evil Eye itself is unconscious, and therefore a natural phenomenon like measles or hay fever, but its cure is a good deal like that employed for hay fever in many cases, more empirical than scientific.

[6] “Gaelic Incantations, with Translations,” W. Mackenzie, p. 55 et seq.

We are lucky in being able to give in his own words medical science as expounded by a Gaelic-speaking tailor, a simple-minded man of about seven-and-thirty, a man who can read and can work, but with no special affection for either. He belongs to one of the inner islands:—

Tha Eolas nathrach ann, agus tha Eolas deide ann. Tha Eolas sul, agus Eolas greim, agus Eolas chronachaidh ann. Eolas gach ni, ’na aite fein. Ma lotar neach le nathair, faigheadh e Eolas nathrach: agus ’nuair bhios an deide air duine faigheadh e Eolas deide; agus mar sin leis gach ni eile. Is aithne dhomh fhein da neo tri, a fhuair leigheas airson lot nathrach. Tha na facail th’ aca airson Eolais greim air an toirt as an Tiomnadh nuadh, pios an so, agus pios an sin; agus iad sin air an sgriobhadh air paipear, agus am paipear sin air fhuaigheal air an taobh a steach de chot’ an duine air an robh an greim. Cuiridh so an greim air falbh. B’aithne dhomh fhein duine a dh’ fheuch so, agus rinn e feum dha. Ach feumaidh duine bhi cinnteach gum bu na facail ceart aige. Agus tha na facail airson eolas deide air an cuir air paiper, agus am paiper air fhuaigheal an taobh a stigh de aodach duin’ air a cheart doigh. Ach ma tha na fiaclan air falbh, cha dean e math sam bith, ach ma tha iad slan fathast, ni e feum, agus cha tig an deide air ais tuille.

Chuala mi iomadh uair na facail th’ aca airson Eolas sul; ach bheir mi dhuibh na chrunas an t-iomlan—ni a thug Mathair da Mac gus olc a chumail air falbh, bho’n bhainne agus bho’n chuinneag. So na briatharan:—

’Nuair a ni thu toiseachadh.

Cuir dorlach math salainn ann.

Cuir bun ’us barr an neonain ann.

Cuir mionach roin, ’us gearr fheidh ann.