[658] The name went beyond the original foundation. The Jesuits were sometimes called Theatines both in Spain and in France.

[659] They are to be found in Bibliotheca Maxima Pontificia (Rome, 1790), pp. 178 ff. The contents of the second letter are condensed in the phrase which occurs near the end: “in legibus voluntas non debet regula esse” (p. 183). The first letter urges the Pope to make an end of the scandals caused by the sale of dispensations: “Dispensator non potest vendere id quod non suum est sed Domini. Neque etiam potest transgredi in dispensatione mandatum Domini.... Expresse Christus in Evangelio præcipit: Gratis accepistis, Gratis date” (p. 79). It closes with an urgent appeal: “Pater Sanctissime ingressus es viam Christi, audacter age.... Dens onmipotens diriget gressus tuos, et tuorum omnium. Familiæ tuæ Protector crit, et super omnia bona sua constituet te, ut ipse in Evangelio pollicetur servo fideli, quem constituit super familiam suam. Dominus diu nobis servet Sanctitatem tuam incolumem.”

[660] Kawerau, Johann Agricola (1881), p. 100.

[661] The Regensburg article said: Creata libertas per hominis lapsum est amissa; the decree of Trent declared: Si quis liberum hominis arbitrium post Adæ peccatum amissum et extinctum esse dixerit, anathema sit (Denzinger, Enchiridion Symbolorum et Definitionum, etc., 9th ed. p. 192).

[662] The Regensburg article says: Etsi post laptismiun negare remanens materiale peccatum, etc., the second heresy of Luther condemned in the Bull is: In puero post baptismum negare remanens peccatum, est Paulum et Christum simul conculcare (ibid. p. 176).

[663] Calvin, who was present at the conference, sums up the results so far in a letter to Farel as follows: Delecti nostri de peccato originali non difficulter transegerunt: sequuta est disputatio de libero arbitrio, quæ ex Augustini sententia composita fuit: nihil in utroque nobis decessit. De justifcatione acriores fuerunt contentiones. Tandem conscripta est formula, quam adhibitis certis correctionibus utrinque receperunt. Miraberis, scio, adversarios tantum concessisse, quum legeris exemplar, ita ut postrema manu correctum fuit, quod literis inclusum reperies. Retinuerunt enim nostri doctrinæ veræ summam: ut nihil illic comprehensum sit, quod non exstet in scriptis nostris: scio, desiderabis clariorem explicationem, et in ca re me tibi assentientem habebis. Verum, si reputes quibuscum hominibus negotium nobis sit, agnosces multum esse effectum (Corpus Reformatorum, xxxix. 215). Calvin had been somewhat suspicious of Contarini at the outset: Contarenus sine sanguine subigere nos cupit; proiude tentat omnes vias confieiendi ex sua utilitate negotii citra arma (ibid. xxxix. 176).

[664] In the dedication of the fourth portion of Melanchthon’s Works to Joachim II. of Brandenburg, the editor Pencer says: Granvellus ... Eccium, cum descriptæ formulæ testimonium chirographi addendum esset, tergiversantem et astute renuentem facere id coegit. Eck with his great coarse body, his loud harsh voice, his bullying habits, and his insincerity, was universally disliked; ista a bestia, gehobelter Eck, he had been nicknamed by Pirkheimer of Nürnberg.

[665] Epistolarum Reginaldi Poli, S. R. E. Cardinalis (Brixiae, 1744-57), iii. 25-30.

[666] Calvin says: Ventum est deinde ad ecclesium: in definitione congruebant sententiæ: in potestate dissidere cœperunt. Quum nullo modo possent conciliari, visum est articulum illum omittere.

[667] Nunquam Legatum assensurum, ut conspicua fidei decreta tot sæculis culta in dubium adducerentur.