ANCIENT.
Auctor hujus in keich O Cloan.
Hossna charrit a cloan freich hossne leich a gassil chroa Hossna zaneni tursyth far agus da gwllin ban oge Ag so har in carn fane wil freich m’feich in ult woye Fer a ryn bwychis byef is voe lontir carn freich Gwl ein wna in crochin sor troe in skail fa wil a wan Is say ver a hossna gyth trome Freich m’Feich nyn golk sen Is see in nyn wan di neig in gwle ag dwle da eiss gow cloan freich Fynowr in olt chass ail inne voyve ga bead leicht Innen orle is our folt is freich in nocht teive er heive Ga mor far za derge ee neir zrawig se far ach freich Foyis mewe mwe foye cardiss freich fa far a gleye Inchuss fa craichtyth a corp trai gin locht a zanew zee Do churre ai gussyth vass teif re mrave ne tuk o nolk Mor a foor a hoyt la meyf innossit gyn khelk in noss. Hossni. Kerin di weith er loch maie de chemist in trath za hass Gith rae gach mee torri abbe de we er Sasse bee in kero sin fa millsyth na milli a ulae De chonkfa a kerin derk far gin wey gi kend ix traa Bleyn er heil gi ir di churri sin fa skail garve Gi borin di lucht kneis froth a wess is e derk Di wi ainsyth no zoi ga bea ley chawyr in tloye Pest neif zo we no vonni vakki zi cath zol da woyn Bein aslaynti throm throm ynnin ayith ni gorn seyr Di curri lai fiss er freich feisrych kid hane ree A durde meyve nach be slan mir woe lane i boss meith Di cheyrew in loch oyr gin dwneni za woyna ach freich Knossych reyve ne zarni mee er v’feich gi knai zerg Ge ger darnis ai er freich rachsit di vonni ker a veyf Glossis freich fa fer a naye voyne zi nave er in locht. Hossni. For a fest is ee na soynna is a kenna soss ris in noss Freich mac feich an erma zeiar hanik one fest gin is dee Hug a houlti ker nark ferrin roif meyf zaa tee Ach gai math in duggis latti i durt meyf is gal crow Ne oyr mis a leith loayn ach slat a woyan as a bonni Togris freich is ner zilli teymmi naf a riss er in ling vak Is ner ead ach ga mor ayze hech one vass in roive chwd Gawiss i kerin er varri targi a cran as i raif Toyrt doe choss zo in der mogrziss zo riss in pest Beris er agis ai er snawf is gavis a lawf no chrissyth Di zave sessin is er chail trow gin a skayn ag freich Fynowr in olt chass ail di ran chwggi skan din oyr Leddryth a phest a kness bayn is teskith a lawe er looe Di hudditeyr bone re bone er trae ni glach cor fo hass Freich m’feich is in fest troy a zai mir hug in dress Ga coyrik ne coyrik car di ruk lass a kanna na lave Mar chonik in neyn ee di choy na nail er in trae Eris in neyn one tave gavis in laive bi laive bak Ga ta so na cwt nyn nane is mor in teach i rin a voss Voyn vass sen di foar in far loch mai go len din loch A ta in tarm sen dee gi loan ga zerma in noss guss in noss. Hossni. Berrir in sen gu cloan freich corp in leich gow kassil chroyg Er in glan tuggi a anm is mark varris da loo Carn lawe in carn so raym heive a lave reyth di beast sonni Fer ner ympoo in dress fer bo zawsi nert in drot Invin im bail ner ob zawe ym beddeis mnan i torvirt fook Invin tearn nyn sloye invin groye ner zerk in ross Doigh no feach bar a olt derk a zroye no ful leicht Fa meyni na kower schrowe gilli na in snacht kneas freicht Cassi na in kaissnai olt gurm a rosg na yr lak Derk na partain a wail gil a zaid na blai feich Ard a ley na cranna swle beynni no teyd kwle a zow Snawe di bar no freich cho di hene a heif re strow Fa lannyth na koillith a skaith invin trae ve re drum Coiffad a land is a lawe lanni cholk na clar zi long Troye nach ann in gorik re leich di hut freich a fronni oyr Durss sin a huttim la pest troe a zai nach marrin foss. Hossni.
MODERN.
Is e ùghdair so an Caoch O’Cluain.
Osnadh charaid a Cluain Fraoich osnadh laoich a caiseal chrò, Osnadh dheanadh tuirseach fear agus da an guilionn bean òg, Ag so shear an carn far am bheil Fraoch mac Fithich an fhuilt mhaoith, Fear a rinn buidheachas do Mhaoibh, ’us o ’n sloinntear carn Fraoich. Gulaoin mhnath o ’n Chruachan shear, truagh an sgeul fa ’m bheil a bhean, Is e bheir osnadh gu trom, trom, Fraoch mac Fithich nan colg sean. Is i an aon bhean do ni an gul ag dol d’a fhios gu Cluain Fraoich, Ainnir an fhuilt chaise aille, nighean Mhaoibh ri ’m bitheadh laoich. Nighean Orla is òir folt ’us Fraoch an nochd taobh air thaobh, Ge mòr fear dha ’n d’éirich e nior ghradhaich i fear ach Fraoch. Faigheas Maoibh mo fuath cairdeas Fhraoich fa fearr a ghné, A chuis fa creuchtadh a chorp troimh gun lochd a dheanamh rithe; Do chuir i e gus a bhàs, taobh ri mnathaibh ni tug o ’n olc, Mòr a phùdhar a thuit le Maoibh inniseam gun cheilg a nis. Osnadh. Caorthainn do bhi air Loch Maoibh do chimid an traigh do dheas, Gach a ré ’us gach a mios toradh abuich do bhi air. Seasamh bha an caora sin, fa millse no mil a bhlàth, Do chumadh a caoran dearg fear gun bhiadh gu ceann naoi tràth, Bliadhna air shaoghal gach fir do chuir sin is sgeul dearbh, Gu ’m b’ fhoirinn do luchd chneidh brìgh a mheas ’us e dearg. Do bhi imcheist ’n a dheigh ge bith lighich a chobhradh an t-sloigh, Béisd nimh do bhi ’n a bhun bh’ aca do chath dhol g’a bhuain. Bhitheann an euslaint throm, throm, nighean Athaich nan corn saor, Do chuireadh leath fios air Fraoch; dh’ fhiosraich ciod ’thàinig rithe. A dubhairt Maoibh nach bitheadh slàn mar bitheadh làn a boise maoith, De chaoraibh an Loch fhuair, gun duine g’a bhuain ach Fraoch. Cnuasachd riamh nior dheanadh mi ars’ mac Fithich nan gruaidh dearga, Ge gur dheanas e air Fraoch racham do bhuain caor do Mhaoibh. Gluaiseas Fraoch fa fear an àigh uainn gu snàmh air an Loch, Fhuair e a bheisd ’us i ’n a suain us a ceann suas ris an dos. Osnadh. Fraoch mac Fithich nan arm geur, thainig o ’n Bhéisd gun fhios d’i, Thug e ultach de chaora dearg far an robh Maoibh dh’ a ti. Ach ge maith na thugas leat, a dubhairt Maoibh is geal cruth, Ni fhoghain dhomhsa, laoich luinn, ach slat a bhuain as a bhun. Togras Fraoch is nior gille tioma snàmh a rìs air an linn bhog, ’Us nior fhaod e ge mor ’agh, theachd o ’n bhàs ’s an robh a chuid, Gabhas an caorthuinn air bhàrr, tarruingidh an crann as a fhreumh, Toirt a chosan dha air tìr mosglas da suas a Bhéisd. Beireas air ’us e air snàmh ’us gabhas a làmh ’n a craos, Do ghabh esan ise air ghial, truagh gun a scian bhi aig Fraoch. Ainnir an fhuilt chaise aille do rainig thuige le sgian de ’n òir, Leadair a bhéisd a chneas bàn ’us teasgadh a lamh air luath. Do thuiteadar bonn ri bonn air traigh nan clacha corr fa dheas, Fraoch mac Fithich ’us a bhéisd truagh a Dhé mar thug an treis. Ge comhrag ni comhrag gearr do rug leis a ceann ’n a laimh, Mar chunnaic an nighean e do chaidh i ’n a neul air an traigh, Eireas an nighean o ’n tàmh gabhas an làmh bu làmh bog. Ge ta so ’n a chuid nan eun, is mòr an t-euchd a rinn a bhos, O ’n bhàs sin do fhuair am fear, Loch Maoibh do lean air an loch, A ta an t-ainm d’i gu luain ’g a ghairm a nuas gus a nis. Osnadh. Beirear an sin gu Cluain Fraoich corp an laoich gu caiseal chrò, Air a ghleann thug e ainm, is mairg a mhaireas da éis beò. Carn Laimh an carn so ri ’m thaobh is laimh rithe do bhitheas sona, Fear nior iompaich an treise, fear a b’ annsa neart an trod. Ionmhuinn beul nar ob daimh do m’ bitheadh mnathan a tabhairt phòg, Ionmhuinn tighearn nan sluagh, ionmhuinn gruaidh nar deirge an ròs, Duibhe no fiach barr a fhuilt, deirge a ghruaidh no fuil laoich, Bu mhine no cobhar srutha, gile no sneachd cneas Fhraoich, Caise no an caisein ’fholt, guirme a rosg na oidhre leac, Deirge no partan a bheul, gile a dheud no blàth fiodh, Ard a shleagh mar chrann siùil, binne no teud ciuil a ghuth, Snamhaiche a b ’fhearr no Fraoch, cha do shìn a thaobh ri sruth, Bu leathainn no comhla a sgiath, ionmhuinn tràth bhith ri druim, Bu chomhfhad a lamh ’us a lann, leathainn a cholg no clar luinge, Truagh nach b’ann ’an comhrag ri laoch do thuit Fraoch a bhronnadh oir, Tuirse sin a thuiteam le Béisd, truagh a Dhe nach mairionn fòs. Osnadh.
ANCIENT.
A houdir so Connil carnych m’eddirschol.
A chonnil cha salve no kinn devin lum gyr zergkis tierm No kinn di chw er a zad slontir lat no fir foe fyve A neyn orgil nyn nach a evir oik ne bree binn Sanna in nerik chon ni gless hugis loym in ness no kinn Ka in kenn mallych zow mor dergkyth nayn ross a zroy glan Is sai is gir zin lee clea a kenn deive ne raa dait Kenn ree mee nyn nach loait arse m’carbre nyn goith camm In nerik mo zaltan fen hugis lwm in gayn a kenn Kai in kenn oid er mye haale go volt fand gi malle sleime Rosk mir erre dait mir vlait alda no cach crwth a kinn Manne boe fir nyn nach makmeyf zi zrach gyth coyn Dagis a chollin gyn kenna is di hwt wlle lum a loye Ka in ken so zawis tow id laive a chonnil vor ne bae linn O nach marrin kow nin gless keid verre how er less a kinn Kann v’erris nyn nacht verreyth a ceith gyth gurt Mac mo fayr in tur hang di skarris a khenn ra chwrp Ka in kenn od hear in nolt inn da greddyth no kinn go laive Hurris annith er a zow gyn roveddir sal da rar Sess a sowd di hwt in kow di rad a chorp fa wrow dass Cow mac conna re nyn rann hugis lam a kenn ter aiss Ka in da ken so is fadde mach a chonnil vor a vraa byig vinn Er zraigh tenne na kel orn anym no ver a zon ne herm Kenn leyirre is clar cwlte in da kenn di hut lem zonna Di zon swt cowchullin charn swn zergis merm na wulle Kai in da kenn so is fadde sorre a chonnil vor gi gal znee Ennyn dae er volt ni verr derk in groye na ful leych Cwllin bray is cwnlit croye deiss di verre boye lai ferk A evyr seid sor a kinna dagis a gwrp fa linna derk Ka ne vi kinn so solk maine de chewe feyn er mye hoyth Gwrm in nye dwe a volt o hilla rosg connil croye Sessir eascardin a chow chlann challidtein a mwe znaie Is said sud in sessir leyve a hut lwm sin nerm no laive A chonnil vor aithr ree kayn in ken od da gallith catht Gin or fai treilse wa keyand gyn codyth slem ghardyth vart Kenna v’finn v’rosse roye v’necnee hor bas lam nert A evir is se so a cheud ardree layyn nyn land brak A chonnil vor mugh a skail creid a hut lad laive gin locht Din tloe eignyth a veil sin a deiltiss kinn na con Deachnor is seacht fychid kead derym peyn is awyr sloe Di hut lomsa drwme er zrum di neve mo cwlk cunlaa rag A chonnil kynis taidda mnae inssefail dessne ni con Cowf v’hawalt haye na veil agga fein ar for A evir keid di zarna mai gyn mo kowe ym rer san socht Gyn mo zaltan fa mhaa crow a dol voym a mugh so n . . . A chonnil tok me sa vert tok mo lacht oss lacht no con Os da chowe rachfen ayk cwr mo vail re bail no con Is mai evyr is keyn dalve ne feine sarve daylta zoive Di zerr no cha nul mo spess troe murreich er eiss a chon. A chonnil.
MODERN.