1. (a) Richardi Archiepiscopi Armachani, Hyberniae Primalis, Defensorium Curatorum, adversus eos qui Privilegiatos se esse dicunt, habitum Avinione in consistorio coram D. Papa Innocentio VJ. et D.D. Cardinalibus et Prelatis, anno Christi 1357, nunc recens excusum juxta vetus exemplar et ex fide codicis MS. diligentissime castigatum. Parisiis apud Joan. Libert, via D. Joan. Lateranens. e regione Auditorii Regii, MDCXXI. pagg. 1-136.
(b) The same is printed in the Appendix ad Fasciculum Rerum expetendarum et fugiendarum opera et studio Ed. Brown Parochi Sandrigiae in agro Cantiano. London: Chiswell, MDCXC. vol. ii. pag. 466 to 486.
(c) The same in Goldast's Monumenta S. Romani Imperii, vol. ii. p. 1391 to 1410.
2. Summa Domini Armachani in quaestionibus Armenorum, noviter impressa et correcta a magistro nostro Joanne Sudoris, cum aliquibus sermonibus ejusdem de Christi Dominio. "Jehan Petit, venales habentur in vico Divi Jacobi sub lilio aureo ... quinsiène jour de Juillet mil cinq cens et douse., fol. clxxvii."
As this is the most important of all the writings of Dr. Fitz-Ralph, and as the printed book is very rare, it will please our readers to have a more detailed account of its object and contents. The work forms a real encyclopaedia of theological learning, and reveals the vast extent of the author's studies and acquirements. The introduction runs as follows:—
Reverendis in Christo patribus, Versi Manasgardensi, ac fratri Joanni electo Clatensi Majoris Armeniae, Richardus Radulphus Archiepiscopus Armachanus, Hiberniae Primas, per gratiam sitire justitiam donec hauriatis aquas in gaudio de fontibus Salvatoris. Ex revelatione Vestrae sanctae devotionis accepi, ob defectum exercitii in Sacris Scripturis antiquas quasdam hereses a Sanctis Patribus reprobatas, et nonnullas contra S. Scripturas novellas assertiones erroneas in vestris partibus pullulasse, propter quas per doctores Latinos ex sacris Literis resecandas, eo quia earum patroni auctoritatem Ecclesiae Romanae non admittunt estimantes ejus auctoritatem ex Sacris Literis probari non posse, ad Romanam curiam zelus domus Dei et Christi charitas vos adduxit. Cum vero super ipsis erroribus vobis cum ibidem aliquoties contulissem, meam exilitatem devotius stimulastis ut super quaestionibus vestris illud vobis scriberem quod mihi dignaretur Dominus aperire. Cui Vestro tam accepto Deo desiderio resistere non audebam, exactiones spiritualis usurae formidans, si de bonis a Domino acceptis officium negligerem institoris, et juxta ipsius promissa qui evangelizantibus dat verba virtute multa ardenter desideratis ampliora ob hoc recipite ut abundem magis. Nec debent indignari mihi majores, ex quo ipsi per quos melius perfici potuit illud penitus neglexerunt, et ego cum vidua evangelica cupiam minuta, quae habeo in Domini domum offerre, ipso teste confidens humilis orationis suffragio amplius quam subtilitate ingenii difficilia penetrare. Nec majorum correctionem renuo sed affecto, et ipsum opus, (cujus titulem volui esse De quaestionibus Armenorum quod in xix. particulas sive libros distinxi, singulis libris materiam fidei et ipsius causam premittendo), approbationi et reprobationi nostri Papae Patris Clementis VI. universalis Ecclesiae Summi Pontificis in toto et in parte committo. In primis quinque libris illa principalis quaestio Armenorum pertractabitur: numquid Christus habuit in se duas plenas naturas, scilicet, divinam et humanam ita quod propter unionen illarum duarum naturarum in ipso fuit Dominus IESVS Christus veraciter suppositum, persona, sive hypostasis in utraque natura verus Deus et verus homo.
Primus itaque liber contra heresim Nestorianam, a quodam Nestorio introductam, affirmantem in Christo naturam humanam duntaxat, ita ut Christus homo fuerit et non Deus; quam heresim secuti sunt Cherintus, Armerintus, Theodocio, et etiam excaecati Judaei, et multae Orientalium nationum usque in prasens, patefacto primitus quis sensus sit literalis Sacrae Scripturae censendus, ex Scriptura N. T. juxta sensum literalem ipsius ostendit Christum quem colimus esse Deum. Secundus liber contra Judaeos specialiter ex V. T. juxta literalem sensum ipsius, probat Christum sive Messiam in sua Scriptura promissum Deum esse debere.
Tertius liber ex eadem V. Scriptura ostendit Christum nostrum quem colimus esse sive fuisse illum qui erat Judaico populo in ipsa Scriptura promissus.
In quarto libro tractantur objectus Judaici populi contra ostensa in lib 2o et 3o et dantur et probantur in ipso regulae certae istos objectus, et omnes alios objectus Judaicos dissolvendi.
In quarto libro contra heresim Arii et Apollinarii affirmantem quod in Christo anima humana non fuit, divinitas loco animae in Christo erat: ad hoc, contra heresim Manichaei dicentis Christum non verum corpus humanum sed corpus fantasticum habuisse Scripturae testimonia adducuntur, et consequenter contra heresim ponentem corpus humanum in Christo fuisse et divinitas veluti indumentum ac vestem sicut in angelis cum corpora humana assumuni; et contra heresim Dioscori affirmantis naturam humanam in Christo in divinam fuisse mutatam ex utroque Testamento testimonia proferuntur.