[167] Annales Quedlinb., ad ann. 1002.

[168] Henry had already entered Italy in 1004.

[169] Annales Beneventani, in Pertz, M. G. H.

[170] See [Appendix, Note A].

[171] 'Roma per sedem Beati Petri caput orbis effecta.'—See [note i, p. 32].

[172] 'Claves tibi ad regnum dimisimus.'—Pope Stephen to Charles Martel, in Codex Carolinus, ap. Muratori, S. R. I. iii. Some, however, prefer to read 'ad rogum.'

[173] Corpus Iuris Canonici, Dist. lxiii. c. 22.

[174] Dist. lxiii. c. 30. This decree is, however, in all probability spurious.

[175] 'Nos elegimus merito et approbavimus una cum annisu et voto patrum amplique senatus et gentis togatæ,' &c., ap. Baron. Ann. Eccl., ad ann. 876.

[176] 'Divina vos pietas B. principum apostolorum Petri et Pauli interventione per vicarium ipsorum dominum Ioannem summum pontificem... ad imperiale culmen S. Spiritus iudicio provexit.'—Concil. Ticinense, in Mur., S. R. I. ii.