Magister ā sellā surgit, crētam ā mensa sūmit, trēs sententiās in tabulā scrībit, prīmam in summā tabula, alteram in mediā, tertiam in īmā. Multae lītterae in sententiā sunt, permultae in pāginā, in tōtō librō innumerae. Nunc magister cartam Eurōpae mōnstrat. In summā cartā est Britannia, ubi Britannī habitant; in mediā est Helvētia, in īmā Sicilia. Graecia est ā dextrā, ā sinistrā Hispānia. Graecī in Graeciā habitant, in Hispāniā Hispānī. In mediā aquā multās īnsulās vidētis.
Nunc magister in mediā camerā stat et ad sellās sē vertit. Fenestrae sunt ā dextrā, iānua ā sinistrā, sellae ā fronte, tabula ā tergō. Ad iānuam sē vertit: ubi sunt fenestrae, iānua, sellae, tabula?
PĒNSUM. A. Dēclīnā: tabula nigra, campus lātus, stilus ruber, liber māgnus. B. Respondē: (i) Ubi labōrās? (ii) Ubi lūdis? (iii) Ubi sunt camerae? (iv) Ubi sunt sellae? (v) Ubi sedētis? (vi) Ubi magister sedet? (vii) Ubi pīctūrās vidēs? (viii) Ubi pēnsum scrībis? (ix) Ubi magister prīmam sententiam scrībit? alteram? tertiam? (x) Ubi sunt pāginae? (xi) Magister sē ad fenestrās vertit: ubi sunt fenestrae, iānua, sellae, tabula? Ubi magister stat? (xii) Ubi sunt Britannia, Hispānia, Gallia, Germānia, Āfrica, Graecia? (xiii) Ubi sunt īnsulae? (xiv) Ubi habitant Ītalī, Helvētiī, Germānī, Gallī?
SEPTIMA DECIMA LĒCTIŌ. Concordia Adiectīvī.
Agricola Rōmānus.
In cartā appārent terra et aqua. In terrā sunt incolae—in Galliā Gallī habitant, in Germaniā Germānī. Hanc aquam ōceanum vocāmus, sed illam fluvium. In Ōceanō nautae labōrant. Ister fluvius longus est et lātus; Padus, fluvius angustus et rapidus, per Ītaliam fluit. Prope Padum sunt clīvī altī; nūllī agrī in summīs clīvīs sunt, sed in īmīs clīvīs multī. Agricolae agrōs colunt. Agricola ita vocātur quia agrōs colit; nōn enim clīvōs summōs neque silvās colit, sed agrōs in īmīs clīvīs et in rīpā colit. Incolae Rōmānī multōs agrōs habent neque suōs agrōs colunt: agricolae igitur prō incolīs Rōmānīs in agrīs labōrant. Nautae nōn in terrā labōrant, sed in Ōceanō. Britannī nautae prō patriā Britanniā et incolīs Britannīs in Ōceanō pūgnant.
PĒNSUM. A. Dēclīnā: fluvius longus, patria nostra, incola Rōmānus, agricola Gallus, nauta Britannus. B. Respondē: (i) Sī aqua circum terram est, quōmodo vocātur? (ii) Sī per terram fluit, quōmodo vocātur? (iii) Quid agricola colit? ubi labōrat? (iv) Quālis fluvius est Padus? ubi fluit? (v) Ubi sunt agrī? (vi) Quis agrōs colit? (vii) Quī nautae in Ōceanō pūgnant? (viii) Quī incolae in Galliā, in Ītaliā, in Hispāniā habitant? (ix) Quō Padus fluvius fluit? et unde? (x) Quid vidēs in rīpīs? (xi) Cūius in camerā labōrās? (xii) Prō quibus Rōmānī nautae pūgnant?
DUODĒVĪCĒNSIMA LĒCTIŌ. Genus Neutrum.
Arma Rōmāna.
Castra Rōmāna quadrāta sunt. Rōmānī vāllum circum castra aedificant, extrā vāllum terram fodiunt et ita fossam faciunt. In castrīs sunt multa tabernācula; sī tabernāculum intrāmus, arma et tēla vidēmus. Arma sunt galea et scūtum et lōrīca. Tēla sunt hasta et gladius et iaculum. Rōmānus iaculum acūtum iacit, hastam longam trūdit. Cum pūgnāre vult, gladium ex vāgīnā stringit.
Ecce! in pīctūrā Rōmānus gladium gerit; gladius ā dextrā, nōn ā sinistrā pendet. Bracchium sinistrum scūtum oblongum tenet; Gallus autem nōn scūtum, sed clipeum rotundum gerit. Sī puer Britannus pūgnāre vult, neque tēla neque arma habet, sed pūgnōs. Pūgnus et bracchium membra sunt; alia membra sunt collum, tergum, nāsus, oculī.
PĒNSUM. A. Dēclīnā: tēlum acūtum, māgna castra. B. Dēclīnā: pendeō, iaciō, trūdō, pūgnō, redeō. C. Respondē: (i) Quot colla, bracchia, oculōs, nāsōs, terga habēs? (ii) Ubi sunt scūtum, gladius, tabernācula, vāllum, fossa? (iii) Quae sunt arma? quae tēla? (iv) Quāle est scūtum? quālis clipeus? (v) Utrum bracchium clipeum gerit? (vi) Quid Rōmānus stringit? Quid trūdit? Quid iacit? (vii) Quōmodo multa in ūnō campō tabernācula vocās? (viii) Utra castra quadrāta sunt, Gallica an Rōmāna?