Satis jam notum est regem clam se eidem religionis sectæ, cui fratrem Jacobum, Romanæ nempe, addixisse: Hanc quoq; per Britanniam, Ludovici auxilio, ubicunq; tempus sineret, propagare, veterem constitutionem delere, pro libertate tyrannidem, pro reformatâ religione, Catholicam invehere decreverat. Sed tam timide gelideq; hanc rem ministravit, tantâ solertiâ dicam an malitiâ, animi cogitata celavit, ut multis Catholicorum gravissimis suppliciis afficerentur, ipso rege, qui eandem fidem amplexus erat, approbante.
Hæc pauca ex innumeris publicarum Caroli virtutum exempla selegimus. Videamus si privati mores cæteros defectus compensent. Etiam pater ejus, regni errores cæteris virtutibus partim redemit. Sed in hâc parte valdè dissimilem et degenerem filium reliquit. Vix ullam Europæ regionem peragravit, quin ex eâ novas ineptias, nova vitia reportaret. Avus ejus Jacobus ab adulatoribus suis appellari solitus est Salomon secundus. Quæ una res ei defuit ad perfectam similitudinem Carolus supplevit, quem nemo Salomonis simillimum fuisse negabit, qui immensum utriusq; concubinarum numerum reputaverit. Cum hujusmodi mulierculis et viris non honestioribus otium suum omni luxus et libidinis genere oblectavit. Qualis vir fuisset, indicio fuerunt, (ut quidam non ineptè observavit) ultima ejus extremâ in morte verba, quibus neq; reip. neq; amicorum cujus aut propinquorum, sed meretricis meminerat. At forsan, inquies, opum suarum facultatibus ad patris suiq; comitum et defensorum inopiam sublevandam usus est, et hanc occasionem testandi quam bene adversus omne qui alterius utrius causam fortunis, manu, scriptis adjuvissent, avidè arripuit. Nihil minus; fidelissimos regiæ potestatis servos aut neglexit, ut inter mille alios Couleium et Butlerum nominem, aut, sicut Clarendonum, à se et patriâ removit, exiliiq; periculis et laboribus objecit.
Qui omnes nervos contendunt, ut Caroli memoriam qua jure qua injuriâ aliquatenus ab infamiâ quâ premitur liberent, regis comitatem atq; hilaritatem prædicant; quamq; facetus et lepidus conviva esset, libenter narrant. Et sanè disertus fuit leporum et facetiarum, si modo pro leporibus et facetiis scurrilis dicacitas sumatur. Hujus enim uberrimâ abundabat copiâ; nihil unquam facetè dixit, quod salvo pudore; nec liberè, quod salvâ religione dici posset. Per totum hujus principis regnum, modestiæ, pudoris, sinceritatis, temperantiæ, religionis deniq; nulla habita est ratio; neq; certior aut expeditior ad regis favorem patebat aditus, quam si quis, scurra, impius, vinosus et prodigus audiret. Ut quisq; ipse erat simillimus, ita carissimus. Ut breviter absolvam, antequam coronam adeptus esset, mendicus fuit; postquam adeptus esset, rex non fuit: sine dignitate sapientiâ aut fortitudine; sine amicitiâ; sine fide et amore connubiali; sine fraternâ pietate, atheus vivebat, Papista moriebatur. Talis fuit Carolus secundus.
⸺manibus date lilia plenis;
Purpureos spargam flores, animamq; tyranni
His saltem accumulem donis⸺
The subjoined Preface is printed from the Professor’s first copy, in his own hand-writing, which he permitted to be prefixed to Toup’s Emendations of Suidas.
LECTORI
S.
Cum nuper audivissem, Toupii Emendationes in Suidam prælo Oxoniensi mox prodituras, Viros doctissimos, qui laborem edendi suscepissent, certiores feci, me non indiligenter opus illud aureum perlegisse, et notarum mearum, quas hic illic adscripsissem, modo dignæ viderentur, quæ Toupii scriptis pro appendice adjungerentur, copiam iis facturum. Habes igitur breves hasce notas; quas tu, qualescunque tandem sunt fructu leges. Sed duo sunt, quæ abs te mihi ignosci pervelim. Unum est, quod plerumque censoris personam gero, sæpiusque Toupium reprehendo, quam laudo; alterum, quod libros alios haud raro indicavi, in quibus idem jam ante Toupium observatum sit. De priori, ita res erat, faciundum fuit. Neque enim hoc juvenili jactantia feci, nec quo viris me longe majoribus vellicandis laudem mihi comparare vellem; sed semper ab eorum consuetudine valde abhorrui, qui nihil aliud quam pulchre, bene, recte, tertio quoque verbo ingerunt. Ego sane, nisi Toupii ingenium et doctrinam maximi facerem, nunquam in eum, ne hæc quidem, quantulacunque sunt, scriberem. Sed editoris aut commentatoris officium esse duco, auctoris sui errores corrigere, delectus supplere. Vix unquam igitur Toupii sententiam calculo meo comprobavi, nisi ubi novis argumentis confirmari posse, aut ab aliis criticis nullo jure impugnata esse videretur. Quod ad alterum attinet, neminem opinor adeo iniquum fore, ut credat me Toupio, quoties ejus cum aliis consensum memoro, plagii vel minimam suspicionem inustam velle. Sed cum duo scriptores idem tradant, mihi non alteruter, ab altero ideo sumpsisse, sed uterque rem recte reputantes, veritatis vi coacti, in eandem sententiam devenisse videntur. Omnes enim, inquit Bentleius[4], in multa incidimus, nescientes, illa jam ab aliis esse occupata. Quæ observatio ut et mihi prosit rogo, si quid in his notulis, quod dictum sit prius, ipse dixisse inveniar.