A l’ouest s’étend une plaine argilo-calcaire et sablonneuse sur quelques points ; on n’y voit d’autres arbustes que le Zizyphus Lotus qui croît dans le sable, et le Rhus dioica dans les terrains pierreux, la végétation y est très analogue à celle des environs de Biskra.
Pour compléter le tableau de la flore des environs de Biskra, nous croyons devoir faire précéder la liste des plantes observées dans la région saharienne de quelques détails sur la végétation arborescente : les environs immédiats de Biskra ne présentent pas de véritables arbres ; les arbrisseaux les plus élevés qu’on y rencontre appartiennent au genre Tamarix, et sont généralement loin d’offrir les proportions qu’ils atteignent dans la forêt de Saada ; ce sont les :
- Tamarix Gallica L.
- — Africana Poir.
- *— Africana var. Saharæ J. Gay.
- — Africana var. laxiflora J. Gay.
- *— brachystylis J. Gay.
- *— brachystylis var. sanguinea J. Gay.
- *— bounopœa J. Gay.
- *— Balansæa J. Gay.
- *— pauciovulata J. Gay.
qui, avec le Laurier-Rose, ornent souvent les bords des sources et des ruisseaux ; dans les plaines, le Nitraria tridentata et le Zizyphus Lotus forment des touffes généralement orbiculaires et espacées ; dans les rochers ou sur les pentes rocailleuses croît le Rhus dioica, qui peut être employé pour la préparation du cuir et des outres, de la même manière que l’espèce voisine (Rhus pentaphylla), si généralement répandue dans la région littorale de la province d’Oran ; le Periploca angustifolia se rencontre aussi dans les mêmes lieux ; enfin le Limoniastrum Guyonianum forme des buissons peu élevés dans les plaines, et est surtout abondant sur les berges des ravins. — Nous avons cru devoir reporter à la suite de la même liste la relation de nos herborisations sur les bords et dans le lit de l’Oued Biskra, car les alluvions de ce cours d’eau présentent, groupées dans un espace restreint, des plantes de stations trop dissemblables pour pouvoir donner une idée exacte de la distribution des végétaux dans cette partie du Sahara.
Liste des plantes observées dans la région saharienne aux environs et au sud de Biskra[27].
- Renonculacées.
- Adonis dentata Delile. — Terrains remués. (Tun. Trip. Æg. Or.).
- Ranunculus Baudotii Godr. — Saguia de l’oasis de Beni-Mora (Eur. marit.).
- Delphinium pubescens DC. — Pl. (Tun. Gall. austr.).
- Fumariacées.
- *Fumaria longipes Coss. et DR. — Col-de-Sfa (Hénon).
- Crucifères.
- Matthiola tristis R. Br. — Pl. (Hisp. Gall. austr. It. Græc.).
- livida DC. — Sabl. Saada (Balansa). Megarin (Reboud). (Tun, Æg. Arab. Or.).
- parviflora R. Br. — All. (Mar. Hisp. Can.).
- *Lonchophora Capiomontiana DR. — Rav. Dépr. Cot. All.
- *Nasturtium coronopifolium DC. — Hum. All. Cot. Rav. (Tun.).
- Notoceras Canariense R. Br. — Cot. Pl. Biskra. Saada (Balansa). (Mar. Tun. Hisp. Æg. Can.).
- Savignya Ægyptiaca DC. — Sabl. Saada (Balansa). (Æg. Afr. centr.).
- Farsetia Ægyptiaca Turr. — Cot. Pl. (Æg.).
- linearis Decaisne. — Cot. Rav. Roch. (Arab. fel.).
- Alyssum campestre L. — Pl. Terrains remués. (Eur. austr.).
- Libycum (Koniga Lybica R. Br.). — Pl. Sabl. Biskra. Saada (Balansa). (Tun. Trip. Hisp. austr. Arab. Or. Can.).
- maritimum Lmk. — Cot. (Med.).
- Clypeola Jonthlaspi L. — Pl. Roch. (Eur. austr. Or.).
- Capsella procumbens Fries (Hutchinsia procumbens DC.). — Hum. Sal. (Eur. austr. Med.).
- Hutchinsia petræa R. Br. — Hum. (Eur. centr. austr.).
- Iberis pectinata Boiss. — Terrains meubles. (Hisp. Or.).
- Anastatica Hierochuntica L. — Pl. (Æg. Palæst.).
- *Cordylocarpus muricatus Desf. — All.
- Malcolmia Africana R. Br. — All. (Hisp. Gall. austr. Cauc.).
- Ægyptiaca Spreng. — Sabl. Montagne-de-sable. Megarin (Reboud). (Æg.).
- parviflora DC. — All. (Med. occ.).
- Sisymbrium runcinatum Lagasc. — Dépr. All. (Hisp.).
- *cinereum Desf. — Cot. Dépr. Biskra. Megarin (Reboud). (Tun.).
- *torulosum Desf. — Dépr. Biskra. Saada (Balansa). (Tun.).
- Erysimum strictum Fl. Wett. var. micranthum J. Gay. — Alluvions de l’Oued Biskra. (Hisp.).
- Senebiera Coronopus Poir. — Hum. Forêt de Saada (tr. ab.). (Eur. As).
- Hussonia Ægiceras (H. uncata Boiss.). — Sabl. All. Biskra ; Saada (Balansa). Sables entre l’Oued R’ir et l’Oued Souf (Reboud). (Tun. Syr. Arab.).
- Sinapis geniculata Desf. — All. (Tun. Syr.).
- Moricandia arvensis DC. — Cot. Pl. All. (Tun. Med. austr.).
- *suffruticosa Coss. et DR. (Brassica suffruticosa Desf.). — All. Dépr. Rav. Cot. (Tun.).
- teretifolia DC. — Dépr. Rav. Cot. (Tun. Æg. Arab.).
- *Henophyton deserti Coss. et DR. (Henonia deserti Coss. et DR. olim). — Env. de Tuggurt près Zïoua (Hénon). Entre Guerrara et Tuggurt (Reboud).
- Diplotaxis pendula DC. — Rav. All. Cot. (Tun. Hisp. Æg.).
- virgata DC. — All. Pl. (Tun. Hisp.).
- muralis DC. — Ouled Djellal (Hénon). (Tun. Eur.).
- *Erucastrum obtusangulum Rchb. var. exauriculatum. — All.
- Eruca sativa Lmk. (E. stenocarpa Boiss. et Reut.). — Pl. Cot. All. (Eur. centr. et austr. Or.).
- Carrichtera Vellæ DC. — Pl. Cot. (Tun. Med. austr. Or.).
- *Muricaria prostrata Desv. — Ouled Djellal (Hénon). (Tun.).
- *Enarthrocarpus clavatus Delil. in Godr. Fl. Juv. — Ouled Djellal (Hénon). (Tun.).
- Capparidées.
- Cleome Arabica L. — Rav. All. (Tun. Æg. Arab.).
- Capparis spinosa L. var. canescens. — Roch. (Med. austr.).
- Cistinées.
- Helianthemum papillare Boiss. — Pl. (Tun. Hisp.).
- Ægyptiacum Mill. — Pl. (Med. austr. Or.).
- sessiliflorum Pers. — Pl. Cot. Entre Megarin et l’Oued Souf (Reboud). (Tun. Sic. Æg. Arab.).
- ellipticum Pers. — Cot. (Tun. Æg. Pers.).
- Cahiricum Delile. — Cot. (Tun. Æg.).
- lævipes Pers. — All. (Med.).
- pilosum Pers. — All. Rav. (Tun. Med.).
- Résédacées.
- Reseda eremophila Boiss. — Dépr. All. (Tun. Æg. Arab.).
- Phyteuma L. — All. (Eur. centr. austr. Azor.).
- Arabica Boiss. — Sabl. (Tun. Æg. Arab.).
- lutea L. — Roch. Cot. All. (Eur. centr. austr.).
- Aucheri Boiss. (R. atriplicifolia J. Gay olim). — Cot. All. (Mesop. Pers.).
- Oligomeris glaucescens Camb. (Reseda subulata Delile). — Cot. Fontaine-chaude (Balansa). (Hisp. austr. Arab. petr. Æg. Can.)
- Frankéniacées.
- Frankenia pulverulenta L. — Pl. (Tun. Eur. austr. Or. Can.).
- lævis L. — Pl. Dépr. Sal. (Tun. Eur. occ. austr. Cauc. Can.).
- thymifolia Desf. — Sal. Fontaine-chaude. (Tun. Hisp.).
- corymbosa Desf. — Pl. Dépr. Sal. (Tun. Hisp. Æg.).
- Caryophyllées.
- *Gypsophila compressa Desf. — Pl. (Tun.).
- Dianthus serrulatus Desf. — Pl. (Tun. Lus. Hisp.).
- Silene tridentata Desf. — Pl. All. (Tun. Hisp. Can.).
- villosa Forsk. ? — Ouled Djellal (Hénon). (Mar. Hisp. austr. ? Lus. ? Æg.).
- Nicæensis All. — Sabl. (Tun. Med.).
- Spergularia media Pers. — Hum. (Tun. Eur. occ. austr.).
- diandra Heldr. (Alsine diandra Guss.). — Hum. (Tun. Hisp. It.).
- Linées.
- Linum strictum L. — All. (Tun. Eur. austr. Or.).
- Malvacées.
- Malva Ægyptiaca L. — Pl. (Tun. Hisp. Æg. Cauc.).
- sylvestris L. var. dasycarpa. — Oasis. (Eur. austr.).
- Althæa Ludwigii L. — Pl. All. (Sic. Æg.).
- Hypéricinées.
- Hypericum tomentosum L. — Hum. (Tun. Med. Or.).
- Géraniacées.
- Erodium laciniatum Cav. — All. (Tun. Med. Æg. Can.).
- hirtum Willd. — Cot. Sabl. (Tun. Æg.).
- Ciconium Willd. — Pl. All. (Tun. Eur. austr.).
- Cicutarium L’Hérit. — Pl. (Eur. Or.).
- malachoides Willd. — All. Pl. (Tun. Med. Can.).
- glaucophyllum Ait. — Pl. Cot. Biskra. El-Ouar (Hénon). (Tun. Æg.).
- guttatum Willd. — All. Sabl. (Hisp. Cauc.).
- Zygophyllées.
- Tribulus terrestris L. — Pl. (Gall. occ. Eur. austr. Or. Seneg.).
- Fagonia Sinaica Boiss. ? — Cot. (Tun. Arab. ?).
- glutinosa Delil. — Cot. Rav. Sabl. (Æg. Arab.).
- latifolia Delil. — Cot. (Æg.).
- *Zygophyllum cornutum Coss. — Rav. All. Sabl. Sal.
- Rutacées.
- Haplophyllum tuberculatum Adr. Juss. — Pl. All. (Tun. Æg. Nub.).
- Peganum Harmala L. — Pl. (Tun. Med. austr. Or.).
- Rhamnées.
- Zizyphus Lotus L. — Pl. Cot. (Tun. Hisp. Sic.).
- Térébinthacées.
- Rhus dioica Willd. (R. oxyacanthoides Dum. Cours.). — Cot. Roch. (Tun. Mar. Sic. Syr. Can. ?).
- Pistacia Atlantica Desf. — Oued Retem (Hénon). (Can. Or.).
- Légumineuses.
- Retama Duriæi Spach var. phæocalyx Webb. — Sabl. All. (Tun. Syr.).
- Argyrolobium uniflorum Jaub. et Spach. — Montagne-de-Sable. (Tun. Syr. Arab.).
- Ononis angustissima Lmk. — Roch. Rav. Cot. (Tun. Can.).
- Natrix L. — Cot. (Eur.).
- Sicula Guss. — Pl. Saada (Balansa). El-Ouar (Hénon). (Tun. Hisp. Sic. Arab.).
- serrata Forsk. — Sabl. All. (Tun. Æg. Or. Can.).
- *Anthyllis tragacanthoides Desf. — Pl. Cot. (Tun.).
- sericea Lagasc. — Coteaux calcaires près de l’Oued Retem, env. de Tuggurt (Hénon). Blidet-Hameur (Reboud). (Hisp. austr.).
- *Medicago secundiflora DR. — All. (Tun.).
- littoralis Rohde. — Pl. Sabl. (Tun. Med.).
- tribuloides Lmk. — All. (Tun. Med.).
- laciniata All. — Cot. All. (Tun. Eur. austr.).
- Trigonella anguina Delile. — All. Dépr. Cot. (Tun. Æg.).
- Ægyptiaca Poir. (T. microcarpa Fresen.). — All. Dépr. Cot. (Tun. Æg. Can.).
- Monspeliaca L. — All. Pl. (Gall. Eur. austr. Or.).
- polycerata L. — All. (Gall. austr. Hisp. Tauri.).
- Lotus pusillus Viv. — Sabl. (Tun. Trip. Sic. It. Or.).
- major Scop. — All. Dépr. (Eur. bor. centr. Med. occ.).
- Leobordea lotoides Delile. — Cot. Dépr. Col-de-Sfa (Balansa). (Æg. Arab.).
- *Astragalus tenuifolius Desf. — Pl. All. (Tun.).
- cruciatus Link. — All. Sabl. (Tun. Hisp. Æg. Cauc.).
- Stella Gouan. — All. Sabl. (Gall. austr. Med. occ.).
- canaliculatus Willd. (A. scorpioides Pourr.). — Pl. All. (Hisp.).
- annularis Forsk. — Pl. Dépr. Saada (Balansa). (Æg.).
- *biflorus Viv. — Pl. Sabl. Dépr. Saada (Balansa). (Tun. Cyr.).
- *trimorphus Viv. ? — Sabl. Dépr. Saada (Balansa). (Cyr.).
- corrugatus Bert. var. — Pl. (Balansa). (Tun. Mesop. ? Æg.).
- hamosus L. — Pl. All. (Tun. Med. Or.).
- *geniculatus Desf. — All.
- *Gombo Coss. et DR. — Sabl. (Tun.).
- Scorpiurus sulcata L. — Pl. All. (Tun. Med. Can.).
- Hippocrepis bicontorta Lois. — Cot. All. (Tun. Æg. Arab.).
- ciliata Willd. — (Tun. Med.).
- Hedysarum spinosissimum L. — All. (Tun. Med.).
- capitatum Desf. — All. (Tun. Med. occ.).
- *carnosum Desf. — All. Dépr. Hum. Cot.
- *Ebenus pinnata Desf. — All. (Tun.).
- Rosacées.
- Neurada procumbens L. — Sabl. Cot. (Tun. Æg. Arab. Seneg.).
- Lythrariées.
- Lythrum hyssopifolia L. — Hum. All. (Eur. Am. Nov. Holl.).
- Tamariscinées.
- Tamarix Gallica L. — Hum. Bords des eaux. (Eur. occ. austr. Or.).
- Africana Poir. — Id. (Tun. Med. Or.).
- — *var. Saharæ J. Gay. — Id.
- — var. laxiflora J. Gay. — Id.
- *brachystylis J. Gay. — Id.
- — *var. sanguinea J. Gay. — Id.
- *bounopœa J. Gay. — Id.
- *Balansæa J. Gay — Id. Biskra ; Saada (Balansa).
- *pauciovulata J. Gay. — Id.
- Cucurbitacées.
- Cucumis Colocynthis L. — Pl. Rav. (Tun. Hisp. austr. Æg. Syr.).
- Paronychiées.
- Sclerocephalus Arabicus Boiss. — Cot. All. (Arab.).
- Telephium Imperati L. — Alluvions de l’Oued Biskra. (Eur. austr. Or.).
- Herniaria fruticosa L. — Pl. Cot. (Tun. Hisp. Can.).
- Gymnocarpus decandrus Forsk. — Cot. All. (Tun. Æg. Can.).
- *Paronychia Cossoniana J. Gay. — Rav. All. (Tun.).
- nivea DC. — Cot. Pl. (Tun. Med. Or.).
- Polycarpæa fragilis Delile. — Sabl. Montagne-de-sable (Balansa). (Æg.).
- Lœflingia Hispanica L. — All. (Med. occ. austr. Tun.).
- Pteranthus echinatus Desf. — All. (Tun. Æg. Arab. Cypr. Cauc.).
- Ficoïdées.
- Mesembryanthemum nodiflorum L. — Sal. (Tun. Med. austr.).
- Aizoon Canariense L. — Oued Djedi (Hénon). (Tun. Æg. Can.).
- Hispanicum L. — Sal. (Tun. Hisp. Can.).
- *Reaumuria stenophylla Jaub. et Spach. — Cot. Roch. (Tun.).
- Nitraria tridentata Desf. — Pl. Rav. Cot. (Tun. Æg.).
- Ombellifères.
- Eryngium ilicifolium Lmk. — Pl. Cot. (Tun. Mar. Hisp.)
- Helosciadium nodiflorum Koch. — Eaux (Eur. centr. austr.).
- Ammi Visnaga Lmk. — Pl. (Tun. Med. Or.).
- Buplevrum semicompositum L. — Pl. (Tun. Med.).
- *Deverra chlorantha Coss. et DR. — Cot. Roch. (Tun.).
- *scoparia Coss. et DR. — Cot. Roch. (Tun.).
- *Ferula Vesceritensis Coss. et DR. (F. Tingitana var. ?). — Pl.
- Orlaya maritima Koch. — Sabl. All. (Tun. Med.).
- Daucus pubescens Koch. — Sabl. All. (Tun. Æg.).
- *glaberrimus Desf. — Oasis (Tun.).
- *Torilis leucotricha Coss. et DR. — Sabl. Saada (Balansa).
- Scandix australis L. — Pl. (Med. Or.).
- Rubiacées.
- Galium setaceum Lmk. — All. Rav. (Tun. Med. Or.).
- Callipeltis Cucullaria Stev. — All. Rav. (Tun. Hisp. Or.).
- Dipsacées.
- Scabiosa Monspeliensis L. — Pl. Cot. (Tun. Med. occ.).
- Composées (Cynarocéphales).
- Calendula Crista-Galli Viv. — All. (Tun. Trip. Hisp.).
- *Echinops spinosus L. — Pl. All. (Tun.).
- *Carlina involucrata Desf. — Cot. (Tun.).
- Atractylis cancellata L. — Pl. All. Cot. (Tun. Med.).
- prolifera Boiss. — R. Pl. Cot. (Tun. Arab.).
- *microcephala Coss. et DR. — Pl. Cot. (Tun.).
- flava Desf. — Pl. (Tun. Æg.).
- *Amberboa crupinoides DC. — Cot. All. (Tun. Cyr.).
- Lippii DC. — All. (Tun. Hisp. austr. Æg. Arab. Can.).
- *Microlonchus Duriæi Spach. — Pl. Biskra. Saada (Balansa). (Tun.).
- Centaurea Parlatoris Heldr. — Cot. Rav. (Sic. Græc.).
- sulphurea Willd. — Rav. (Hisp. austr. Sic. ?).
- Calcitrapa L. — Pl. (Eur. Or.).
- polyacantha Willd. — Sabl. (Tun. Mar. Lus. Hisp.).
- *microcarpa Coss. et DR. — All. Dépr.
- *furfuracea Coss. et DR. — Sabl. Saada (Balansa). (Tun.).
- *omphalotricha Coss. et DR. — Cot. Rav. All.
- *omphalodes Coss. et DR. — R. Cot. (Balansa).
- Kentrophyllum lanatum DC. — All. (Eur.).
- *Silybum eburneum Coss. et DR. — Pl. (Tun.).
- Onopordon ambiguum Fresen. — Pl. All. (Tun. Arab.).
- Carduus confertus Moris var. — Pl. All. (Tun. Med. austr.).
- pycnocephalus L. — Pl. (Eur. occ. austr. Or.).
- Composées (Corymbifères).
- Gymnarrhena micrantha Desf. — Cot. (Balansa). (Tun. Pers.).
- — var. Balansæ (G. Balansæ Coss. et DR. olim). — Cot.
- *Nolletia chrysocomoides Cass. (Conyza pulicarioides Coss. et DR. olim.). — Rav. All. Biskra. Megarin (Reboud). (Tun.).
- Phagnalon saxatile Cass. — Cot. (Tun. Med. austr. Can.).
- purpurascens Sch. Bip. — Zaatcha (Felix Puel). (Can).
- Evax pygmæa Pers. — Pl. All. (Med. Or.).
- Micropus supinus L. — Pl. All. (Tun. Med. Or.).
- bombycinus Lagasc. — Id. (Med. Or.).
- *Rhanterium adpressum Coss. et DR. — Cot. Roch. All. Biskra. Oued Souf. Oued R’ir (Reboud).
- Inula crithmoides DC. — Hum. Biskra. Megarin (Reboud). (Eur. occ. austr. Or.).
- viscosa Ait. — All. (Med. Or. Can.).
- *Francœuria laciniata Coss. et DR. — All. (Tun.).
- Pulicaria Arabica Cass. — Hum. Saguia. All. (Tun. Hisp. Græc. Or.).
- Asteriscus aquaticus DC. — Hum. (Tun. Med. Can.).
- pygmæus Coss. et DR. (A. aquaticus DC. var. pygmæus). — Hum. Cot. (Tun. Or.).
- Pallenis spinosa Cass. var. — Pl. (Tun. Eur. austr. Or. Can.).
- *Anvillea radiata Coss. et DR. — All. Biskra. Plaine de Saada (Balansa).
- Cyrtolepis Alexandrina DC. — Alluvions de l’Oued Biskra (Balansa). (Tun. Æg.).
- Cladanthus Arabicus Cass. — All. Dépr. Cot. (Tun. Hisp. austr. Æg.).
- *Pyrethrum fuscatum Willd. — Cot. All. (Tun.).
- *trifurcatum Willd. — Cot. All. (Tun.).
- Chamomilla aurea J. Gay (Cotula aurea L.). — All. Dépr. (Tun. Hisp. Æg. Or.).
- — *var. papposa. — Id.
- Artemisia campestris L. var. — Pl. All. (Eur. Or.).
- Herba-alba Asso. — Pl. All. (Tun. Hisp. Æg. Can.).
- Tanacetum cinereum DC. (Cotula cinerea Delile). — Alluvions de l’Oued Biskra (Hénon). Mégarin (Reboud). (Æg. Arab.).
- *Chlamydophora pubescens Coss. et DR. (Cotula pubescens Desf.). — All. Dépr. (Tun.).
- Lasiopogon muscoides DC. — R. Cot. Biskra (Balansa). Col-de-Sfa (Hénon). (Tun. Hisp. Or.).
- Filago Jussiæi Coss. et Germ. — Pl. Moissons. (Eur. centr. austr.).
- — var. prostrata. — Id. (Med.).
- Ifloga Fontanesii Cass. — Sabl. All. (Tun. Hisp. Æg. Syr. Arab. Ind. Can.).
- Senecio Decaisnei DC. — Coteaux à l’est du Col-de-Sfa (Balansa). (Syr. Arab. Can.).
- coronopifolius Desf. — All. Dépr. Biskra Mégarin (Reboud). (Tun. Æg. Can.).
- Composées (Chicoracées).
- Scolymus maculatus L. — All. (Tun. Med. Or.).
- Hispanicus L. — All. (Tun. Eur. occ. austr. Can.).
- grandiflorus Desf. — All. (Tun. Med. austr.).
- Kœlpinia linearis Pall. — Cot. Pl. All. (Tun. Ross. austr. Or.).
- *Catananche arenaria Coss. et DR. — Cot. Sabl. Biskra (Jamin). (Tun.).
- Cichorium divaricatum Schousb. — Pl. All. (Tun. Med.).
- Hypochæris arachnoidea Poir. — Sabl. (Eur. austr.).
- Neapolitana Ten. — All. (Tun. Eur. austr.).
- *Kalbfussia Salzmanni Schultz Bip. — Pl. All. (Tun.).
- Podospermum laciniatum DC. var. intermedium. — Pl. (Med.).
- Scorzonera undulata Vahl. — Pl. Cot. (Tun. It. Sic. Græc. Arab.).
- Spitzelia lyrata Schultz Bip. — All. (Tun. Æg.).
- Helminthia echioides L. — All. (Eur. centr. austr.).
- Lomatolepis glomerata Cass. — All. Dépr. (Balansa). (Æg. Arab.).
- Picridium Tingitanum Desf. — All. (Tun. Med. austr. Or.).
- Zollikoferia resedifolia Coss. (Sonchus chondrilloides Desf.). — All. Dépr. Biskra. Oued Souf. O. R’ir (Reboud). (Tun. Hisp. Sic.).
- Candolleana (Sonchus Candolleanus Jaub. et Spach). — All. (Æg. Arab. Pers.).
- *angustifolia Coss. et DR. (Sonchus angustifolius Desf. ! — S. Lybicus Spach ap. Balansa exsicc.). — Cot. All. (Tun.).
- Sonchus tenerrimus L. — Pl. Cot. (Tun. Med.).
- divaricatus Desf. — All. Pl. (Tun. Æg. Arab. Can.).
- maritimus L. — All. (Tun. Eur. occ. austr.).
- *quercifolius Desf. — All. Rav. Cot. Oued Biskra. El-Outaïa. (Tun.).
- spinosus DC. — Roch. (Hisp. Arab. Pers. Can.).
- Andryala tenuifolia DC. — All. (Tun. Med.).
- Ragusina L. — Cot. Rav. Col-de-Sfa. (Med.).
- Primulacées.
- Coris Monspeliensis L. — All. (Tun. Med. Æg.).
- Apocynées.
- Nerium Oleander L. — All. (Tun. Med. Or.).
- Asclépiadées.
- Periploca angustifolia Labill. — Roch. Cot. (Tun. Hisp. Sic. Syr.).
- Dœmia cordata R. Br. — Pl. Cot. All. (Æg. Arab.).
- Convolvulacées.
- Convolvulus lineatus L. — All. (Tun. Eur. austr. Or.).
- Cressa Cretica L. — Dépr. All. Biskra. Blidet-Hameur (Reboud). (Tun. Med. Or. Can.).
- Borraginées.
- Heliotropium Europæum L. — Pl. (Tun. Eur. As.).
- supinum L. — Pl. All. (Tun. Med. Or.).
- undulatum Vahl. — Pl. Rav. All. (Tun. Æg. Seneg.).
- *Echium humile Desf. — Pl. Cot. (Tun.).
- maritimum Willd. — Oued Retem (Hénon). (Tun. Med. austr.).
- Echiochilon fruticosum Desf. — Roch. Cot. Pl. (Tun. Syr. Æg. Arab.).
- Nonnea micrantha Boiss. et Reut. — Pl. (Hisp.).
- *phaneranthera Viv. — Cot. (Tun. Trip. Mar. ?).
- Anchusa hispida Forsk. — Cot. All. (Tun. Syr. Æg. Arab.).
- Lithospermum Apulum L. — Pl. (Tun. Eur. austr. Or.).
- callosum Vahl. — Pl. Oued R’ir (Hénon). Oued Souf (Reboud). (Æg. Arab.).
- *Arnebia Vivianii Coss. et DR. — Pl. Dépr. (Tun. Trip.).
- Echinospermum Vahlianum Lehm. — Pl. Cot. (Tun. Ross. austr. Cauc. Æg. Arab.).
- *Megastoma pusillum Coss. et DR. — Sabl. Biskra. Saada (Balansa).
- Solanées.
- Lycium mediterraneum Dun. — Rav. Cot. (Tun. Hisp. ? Græc. Syr.).
- Scrophularinées.
- Verbascum sinuatum L. — All. (Tun. Med. Or.).
- Celsia laciniata Poir. — Cot. All. (Tun. Hisp.).
- *Linaria scariosa Desf. — All. de l’Oued Biskra (Hénon). (Tun.).
- *fruticosa Desf. — Pl. Cot. Roch. (Tun.).
- laxiflora Desf. — Pl. Cot. (Tun. Hisp. austr.).
- *Antirrhinum ramosissimum Coss. et DR. — R. Cot. Rav. All. Montagne-de-sable (Jamin). Oued Biskra.
- Scrophularia deserti Delil. — Cot. Sabl. Montagne-de-sable (Jamin). (Syr. Æg.).
- Orobanchées.
- Phelipæa lavandulacea Schultz. — All. (Trip. Hisp. Sic. Gall. austr. ? Græc. ?).
- Schultzii Walp. (P. trichocalyx Webb. ; Orobanche Schultzii Mut.). — All. (Tun. Hisp. Sic. Can.).
- Muteli Schultz (Orobanche Muteli Schultz). — Id. (Tun. Med. Æg. Arab.).
- Ægyptiaca Walp. (O. Delilei Decaisne). — Pl. (Tun. Græc. Syr. Æg.).
- lutea Desf. — All. Sal. (Hisp. austr. Arab.).
- *violacea Desf. — All. Sal. (Tun. Trip.).
- Verbénacées.
- Verbena supina L. — Dépr. All. (Tun. Med. austr. Æg. Can.).
- Labiées.
- Lavandula multifida L. — Cot. (Tun. Hisp. Lus. It.).
- Thymus hirtus Willd. — Pl. (Tun. Hisp.).
- Salvia lanigera Desf. — All. Roch. Pl. (Tun. Med. austr. Or.).
- *Jaminiana de Noé. — All. Rav. (Jamin).
- Ægyptiaca L. — Cot. Pl. (Tun. Æg. Or. Pers. Can.).
- Marrubium Alysson L. — Pl. (Tun. Hisp. Sard. It. Or.).
- *deserti de Noé — All. Dépr. Rav. Cot. Biskra (Jamin). Saada (Balansa). Oued Ittel (Hénon). (Tun.).
- Teucrium Polium — Pl. (Tun. Med. Or.).
- Globulariées.
- Globularia Alypum L. — Cot. (Tun. Eur. austr. Mad. Or.).
- Plumbaginées.
- Statice Thouini Viv. — Dépr. All. (Tun. Hisp. Æg. Arab. Can.).
- *Bonduellii Lestib. — All. Cot. (Tun.).
- globulariæfolia Desf. — Sal. Hum. (Gall. austr. Sard. Illyr.).
- *cyrtostachya de Girard. — Id. (Tun.).
- pruinosa L. — Hum. Sal. Fontaine-chaude (Jamin). (Tun. Syr. Æg. Arab.).
- echioides L. — Dépr. All. (Tun. Med.).
- *Limoniastrum Guyonianum DR. — Rav. Sal. Cot. Biskra. Tuggurt (Reboud). (Tun.).
- *Bubania Feei de Girard. — Pl. Sabl. All. Biskra. Zaatcha (Felix Puel).
- Plantaginées.
- Plantago albicans L. — Pl. Rav. (Tun. Med.).
- *Syrtica Viv. — Pl. All. (Tun. Trip.).
- ovata Forsk. — Pl. All. Sabl. (Tun. Hisp. Æg. Arab. Pers. Ind.).
- ciliata Desf. — Pl. All. (Tun. Æg. Arab.).
- Lagopus L. — Pl. All. (Tun. Med. Or.).
- amplexicaulis Cav. — All. (Tun. Hisp. Græc. Or. Can.).
- Coronopus L. — Pl. Sabl. All. (Tun. Eur. Can.).
- Psyllium L. — Pl. Cot. (Tun. Med. Or. Can.).
- Salsolacées.
- Beta vulgaris L. var. macrocarpa. — Sal. (Tun. Eur. austr.).
- Blitum virgatum L. var. minus. — Pl. (Tun. Eur. austr. Or.).
- Atriplex parvifolia Lowe (A. Mauritanica Boiss. et Reut.). — Pl. All. (Tun. Æg. Can.).
- Halimus L. — Pl. Sal. (Eur. occ. austr. Or.).
- Obione coriacea Moq.-Tand. (Atriplex coriacea Forsk.) — R. Pl. (Æg.).
- Echinopsilon muricatus Moq.-Tand. (Cornulaca muricata Delile). — Pl. Sabl. Biskra. Oued Souf ; Megarin ; Tuggurt (Reboud). (Tun. Æg. Arab.).
- Halocnemum strobilaceum M. Bieb. — Sal. (Tun. Sard. Æg.).
- Arthrocnemum fruticosum Moq.-Tand. — Sal. (Tun. Eur. austr. Or. Seneg.).
- Suæda vermiculata Forsk. — Sal. (Med. austr. Ind. Can.).
- fruticosa Forsk. — Sal. (Tun. Eur. occ. austr. Or. Can. Seneg.).
- — var. brevifolia. — Sal. (Hisp. Æg.).
- Traganum nudatum Delile. — Cot. All. Rav. (Æg. Arab.).
- Caroxylon articulatum Moq.-Tand. — Pl. Cot (Tun. Hisp. Æg.).
- tetragonum Moq.-Tand. — Sal. Biskra. Saada Tuggurt (Prax). (Tun. Æg.).
- Salsola tetrandra Forsk. — Sal. (Æg.). vermiculata L. — Pl. Cot. (Tun. Hisp. Sard. Sic. Græc. Cauc. Or.).
- Sevada Schimperi Moq.-Tand. — R. R. Cot. Fontaine-chaude (Balansa). (Arab.).
- Anabasis articulata Moq.-Tand. — Pl. Sal. Biskra. Saada. Tuggurt (Prax). (Hisp. Æg. Arab.).
- Halogeton sativus Moq.-Tand. — R. Sal. (Hisp. austr. Sib.).
- Cornulaca monacantha Delil. — Tuggurt (Prax.). (Æg.).
- Amarantacées.
- Ærva Javanica Juss. — Cot. Chetma (Balansa). (Æg. Nub. Abyss. Seneg. Jav. Can.).
- Polygonées.
- Polygonum equisetiforme Sibth. et Sm. — Pl. (Tun. Med. austr. Syr. Æg.).
- Calligonum comosum L’Hérit. — Sabl. Montagne-de-sable (Balansa). (Æg. Arab.).
- Emex spinosa Campd. — All. Hum. (Tun. Med. austr.).
- Rumex roseus Campd. — Hum. All. Dépr. (Tun. Or. Æg.).
- vesicarius L. — Id. (Tun. Or. Æg. Arab.).
- Daphnoïdées.
- Passerina hirsuta L. — Pl. (Tun. Med. Or.).
- *microphylla Coss. et DR. — Pl. All. (Tun.).
- Euphorbiacées.
- Euphorbia Chamæsyce L. — Dépr. (Tun. Eur. austr. Or.).
- cornuta Pers. — Pl. All. (Tun. Æg.).
- *calyptrata Coss. et DR. (sp. nov. ? E. cornutæ affinis). — All.
- *Guyoniana Boiss. et Reut. — Sabl.
- falcata L. — All. (Eur. centr. austr.).
- *glebulosa Coss. et DR. — Pl. Rav. All. (Tun.).
- Andrachne telephioides L. — Cot. (Med. austr. Or.).
- Crozophora verbascifolia Adr. Juss. — Pl. All. (Tun. Hisp. austr. Or.).
- Urticées.
- Forskalea tenacissima L. — Pl. All. (Hisp. Æg. Ind.).
- Balanophorées.
- Cynomorium coccineum L. — Sal. (Hisp. austr. Sic. Melit. Cret. Æg. Can.).
- Conifères.
- Ephedra fragilis Desf. — Cot. Roch. (Med. austr. Æg. Arab.).
- Potamées.
- Ruppia rostellata Koch. — Eaux salées (Eur.).
- Zannichellia macrostemon J. Gay. — Ruisseaux, fontaines. (Eur.).
- Liliacées.
- Gagea reticulata Rœm et Sch. — Cot. (Tun. Cauc. Tauri. Syr.).
- Uropetalum serotinum Ker. — Cot. (Tun. Med. occ. Can.).
- Allium pallens L. — Pl. (Tun. Eur. austr.).
- roseum L. — Pl. (Tun. Eur. austr. Or.).
- Asphodelus fistulosus L. — Pl. (Tun. Med. Or.).
- pendulinus Coss. et DR. — Sabl. (Arab.).
- Asparaginées.
- Asparagus albus L. — Cot. Roch. (Tun. Med. austr. Can.).
- horridus L. — Pl. Cot. Biskra. El-Ouar (Hénon) (Tun. Med. austr.).
- Joncées.
- Juncus maritimus Lmk. — Hum. (Tun. Med.).
- multiflorus Desf. — All. (Tun. Med. Æg.).
- bufonius L. — Hum. (Tun. Eur. Sib. Æg. Arab. Am. bor.).
- Cypéracées.
- Cyperus conglomeratus Rottb. — Sabl. (Or. Æg. Arab.).
- lævigatus L. var. distachyus (C. junciformis Desf.) — Hum. (Tun. Med. austr. Or. Can. Nov. Holl.).
- fuscus L. — Hum. (Eur. Or.).
- longus L. var. badius (C. badius Desf.) — Id. (Med. austr. Æg.).
- Schœnus nigricans L. — All. (Tun. Eur. Or.).
- Heleocharis palustris R. Br. — Hum. (Tun. Eur. Or. Sib. Ind. B. sp.).
- Scirpus Holoschœnus L. — Hum. (Tun. Eur. occ. austr. Or. Sib. Can.).
- maritimus L. (S. tuberosus Desf.). — Hum. (Tun. Eur. Or. Seneg. B. sp.).
- Carex divisa Huds. — Id. (Eur. Cauc.).
- Graminées.
- Lygeum Spartum Lœfl. — Pl. Cot. (Hisp. Sard. Cret. Æg.).
- Alopecurus pratensis L. var. ventricosus. — All. (Eur. bor. Ross. Cauc. Sib. Pers.).
- Phalaris minor Retz. — Pl. All. (Tun. Eur. occ. austr. Arab. Can.).
- Digitaria commutata Schult. — Sabl. Montagne-de-sable (Balansa). (Can. Gorg. B. sp.).
- Panicum Teneriffæ R. Br. — Cot. Roch. (Tun. It. austr. Sic. Arab. Can.).
- Oplismenus Crus-Galli Kunth var. colonus. — All. (Tun. Med. Tropic.).
- Pennisetum dichotomum Delile. — Pl. All. Dépr. (Æg. Arab.).
- ciliare Link (Cenchrus ciliaris L.). — Pl. Cot. Roch. All. (Tun. Sic. Æg. Arab. Can. B. sp.).
- Imperata cylindrica P. B. — Bords des eaux. (Tun. Med. Æg. Arab. B. sp. Ind. Chili).
- Erianthus Ravennæ P. B. — Id. (Med. Cauc.).
- Andropogon hirtus L. — Cot. (Tun. Med. Æg. Nub. Can. B. sp.).
- laniger Desf. — Pl. Cot. (Arab.).
- annulatus Forsk. — Pl. All. (Tun. Æg. Nub. Pers. Arab. Can. B. sp. Ind.).
- Piptatherum miliaceum Coss. (Agrostis miliacea L.). — Pl. (Tun. Med. Arab.).
- Stipa parviflora Desf. — Pl. Cot. (Tun. Hisp. Cret. Arab.).
- tortilis Desf. — Pl. (Tun. Med. Or. Can. B. sp.).
- Aristida Adscensionis L. (A. cærulescens Desf.). — Pl. Cot. (Tun. Hisp. Sic. Syr. Arab. Abyss. Seneg. Can. Brasil.).
- — var. pumila (A. pumila Decaisne). — Pl.
- Arthratherum pungens P. B. (A. pungens Desf.). — Pl. Sabl. (Tun. Syr. Æg. Arab. Ross. austr.).
- ciliatum Nees (Aristida ciliata Desf.). — Pl. Cot. Entre l’Oued Souf et Tuggurt (Reboud). (Tun. Æg. Arab. B. sp.).
- plumosum Nees (Aristida plumosa L.). — Pl. Cot. Biskra. Entre l’Oued Souf et Tuggurt (Reboud). (Ross. austr. Syr. Pers. Æg. Nub. Arab.).
- obtusum Nees (Aristida obtusa Delile). — Pl. Cot. (Æg. Arab. B. sp.).
- Agrostis verticillata Vill. — All. Hum. (Med. Or. Can.).
- Polypogon Monspeliensis Desf. — All. Hum. (Eur. occ. austr. Tun. Can. Am. austr.).
- Phragmites communis Trin. var. Isiacus. — All. Hum. (Eur. austr. Or.).
- Pappophorum scabrum Kunth. — Roch. Cot. (Balansa). (B. sp.).
- brachystachyum Jaub. et Spach (P. Jaminianum Coss. et DR. olim). — Roch. Cot. Montagne-de-sable (Jamin). (Arab.).
- Cynodon Dactylon L. — Pl. (orbe fere toto).
- Chloris villosa Pers. (Tetrapogon villosus Desf.). — Pl. Cot. Roch. (Tun. Arab. Pers. Can.).
- Trisetum pumilum Kunth (Avena pumila Desf.) — Pl. (Tun. Hisp. Æg. Arab. Pers. Can. B. sp.).
- Danthonia Forskalii Trin. — Pl. Sabl. Biskra. Abondant entre Megarin et l’Oued Souf (Reboud). (Æg. Arab.).
- Ammochloa subacaulis Balansa. (A. Palæstina Boiss.). — Sabl. (Balansa). (Tun. Hisp. Palæst. Cilic.).
- Eragrostis vulgaris Coss. et Germ. var. megastachya (Briza Eragrostis L.). — Pl. All. (Eur. Or. As. B. sp. Am. bor. et austr.).
- — var. microstachya (Poa Eragrostis L.). — Pl. Cot. All. (Eur. centr. austr. As. Can. Am. bor.).
- Kœleria pubescens P. B. — Pl. All. (Tun. Med. occ.).
- phleoides Pers. — Pl. All. (Tun. Med.).
- Schismus calycinus Coss. et DR. (Festuca calycina L.). — Dépr. Hum. (Tun. Med. Or. B. sp.).
- Æluropus littoralis Parlat. (Poa littoralis Gouan) var. intermedius. — Pl. Dépr. Sal. Biskra. Megarin ; Tuggurt (Reboud). (Tun. Æg.).
- Festuca divaricata Desf. var. Memphitica (F. Memphitica Coss. ; Dactylis Memphitica Spreng.). — Sabl. (Tun. Hisp. austr. Casp. Æg. Arab.).
- Sphenopus divaricatus Trin. (Poa divaricata Gouan). — Dépr. Hum. (Tun. Med.).
- Bromus maximus Desf. var. Gussonii Parlat. — Pl. (Eur. austr.).
- rubens L. — Pl. (Med.).
- Brachypodium distachyum Rœm. et Schult. — Pl. (Tun. Med. Or.).
- Triticum Orientale M. Bieb. — Dépr. All. (Tauri. Ross. austr. Cauc. Arm. Pers.).
- Hordeum murinum L. — Pl. (Eur. Or. B. sp.).
- maritimum With. — All. Bords des eaux. (Eur. occ. austr.).
- Ægilops ovata L. var. triaristata. — Pl. (Tun. Med. Or.).
- Lepturus incurvatus Trin. — Sal. (Tun. Eur. austr. Or.).
- Fougères.
- Cheilanthes odora Sw. — Roch. (Tun. Med.).
L’une des herborisations les plus intéressantes des environs de Biskra est, sans contredit, celle du lit de la rivière où se trouvent réunies presque toutes les plantes de la région, plus quelques-unes appartenant à d’autres régions, et que les eaux y ont apportées ; les berges offrent les plantes des lieux secs ou des rochers, les alluvions une partie de celles des sables et celles des lieux humides. — En remontant le cours de l’Oued Biskra, on voit, à peu de distance du fort Saint-Germain, vers les sources abondantes et chargées de matières salines qui mêlent leurs eaux à celles de la rivière, l’Arundo Donax, le Phragmites communis var. Isiacus, l’Erianthus Ravennæ, et des Tamarix former d’épais fourrés et constituer le fond de la végétation. Sur les berges se trouvent de nombreux buissons du Nitraria tridentata et du Limoniastrum Guyonianum. Près de l’ancien fort turc, construit au sommet d’un coteau aride qui domine le cours de l’Oued Biskra, les alluvions étendues de la rivière présentent un grand nombre d’espèces intéressantes, entre autres les :
- Hussonia Ægiceras.
- Moricandia teretifolia.
- Reseda eremophila.
- — Aucheri.
- Cleome Arabica.
- Trigonella Ægyptiaca.
- — anguina.
- *Medicago secundiflora.
- *Astragalus geniculatus.
- Sclerocephalus Arabicus.
- *Nolletia chrysocomoides.
- *Rhanterium adpressum.
- *Francœuria laciniata.
- Cladanthus Arabicus.
- *Chlamydophora pubescens.
- *Centaurea microcarpa.
- Lomatolepis glomerata.
- *Sonchus quercifolius.
- Anchusa hispida.
- *Antirrhinum ramosissimum.
- *Linaria scariosa.
- Phelipæa lutea.
- — violacea.
- *Salvia Jaminiana.
- *Marrubium deserti.
- *Plantago Syrtica.
- Traganum nudatum.
- Rumex roseus.
- — vesicarius.
- *Passerina microphylla.
- *Euphorbia calyptrata sp. nov. ?
- Forskalea tenacissima.
- Aristida Adscensionis.
- Andropogon annulatus.
Le Pennisetum dichotomum y forme de larges touffes, et nous y rencontrons les Anvillea radiata, Bubania Feei, Statice Bonduellii. — Sur les coteaux argileux qui avoisinent le fort croissent la plupart des plantes des stations analogues ; nous y remarquons le Gymnarrhena micrantha, le Fagonia latifolia et l’Erodium hirtum, dont les fibres radicales sont terminées par d’épais renflements charnus d’une saveur sucrée. — Les coteaux pierreux qui s’élèvent en face du fort turc offrent un grand nombre d’espèces rupestres ou des terrains rocailleux, entre autres le Reaumuria stenophylla, le Deverra chlorantha et le Periploca angustifolia. — Du fort turc au confluent de l’Oued Abdi et de l’Oued El-Kantara, la route que nous suivons pour nous rendre à Branis, est parallèle au cours de l’Oued Biskra, et traverse une plaine tout à fait analogue à celle qui s’étend du Col-de-Sfa à Biskra dont elle est la continuation ; là nous trouvons en grande abondance l’Heliotropium undulatum. Au nord du confluent des deux rivières nous entrons dans une nouvelle plaine encore plus uniforme que la précédente, mais cependant un peu moins nue ; la seule plante que nous ayons à y signaler est l’Atractylis prolifera ; sur des coteaux à l’est croît le Senecio Decaisnei. En remontant le cours de l’Oued Abdi, nous parvenons à l’entrée de la vallée qui porte son nom ; cette rivière, dont les eaux sont abondantes et douces, est resserrée entre les coteaux abrupts qui surmontent sa rive gauche et les montagnes basses qui longent sa rive droite. — L’oasis de Branis (à environ 170 mètres d’altitude) peu étendue, et qui ne renferme que 10,761 Dattiers et 422 arbres fruitiers, occupe sur la rive droite les alluvions déposées par le cours d’eau ; cette oasis, garantie de la violence des vents par les contours de la vallée et abondamment arrosée, présente de nombreuses ressources pour la culture, et nous y admirons la beauté des Dattiers au milieu desquels est dressée la tente du caïd qui nous donne l’hospitalité. Le Figuier, l’Abricotier, le Pêcher, le Pommier, le Poirier, le Grenadier y acquièrent un magnifique développement, et la Vigne s’enlace en guirlande entre les Dattiers ; un pied d’une variété à peine épineuse de l’Opuntia Ficus-Indica a un tronc de près d’un mètre de circonférence. Les habitants de l’oasis ont l’habitude de suspendre les figues les plus précoces, et qu’ils considèrent comme mâles, aux branches des arbres chargés de figues plus tardives dans le but d’en obtenir une fécondation plus complète. Cet usage, qu’on nous a dit être assez général dans les vallées de l’Aurès, nous a rappelé la caprification que l’on pratique en Italie ; mais nous pensons que les indigènes ont été seulement amenés à l’adoption de cette pratique par analogie avec la fécondation artificielle du Dattier. — En quittant Branis nous suivons un étroit sentier longeant de nombreux ravins dont l’aridité et la nature de la végétation nous rappellent les environs de Biskra. De nombreux vestiges d’aqueducs, creusés dans les rochers abrupts qui dominent la rive gauche de la rivière, indiquent, par la hauteur même à laquelle ils se trouvent, toute l’importance et l’étendue de l’ancien réseau des canaux destinés à la distribution des eaux.